KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 7.
Przygotowujesz opis bibliograficzny dla książki. Zauważasz, że jest to wznowienie. Jakie informacje powinieneś uwzględnić w opisie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli książka jest wznowieniem, opis bibliograficzny powinien pozwalać rozpoznać bieżące wydanie, a jednocześnie wskazać jego związek z pierwodrukiem. Dlatego uwzględnia się dane identyfikujące wznowienie oraz informację o pierwotnym wydaniu, gdy jest to wymagane przez przyjęte zasady opisu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis bibliograficzny ma przede wszystkim jednoznacznie identyfikować książkę, z którą pracujesz: jej autorstwo, tytuł, dane wydawnicze oraz konkretne wydanie. Wznowienie oznacza, że publikacja ukazała się ponownie jako kolejne wydanie/edycja (czasem z poprawkami, zmianą szaty graficznej, innym wydawcą lub innym numerem ISBN).

W praktyce informacja o wznowieniu jest istotna z dwóch powodów:

  • dla użytkownika katalogu – aby odróżnić wydania tej samej książki (np. inne lata, inny wydawca, inny ISBN),
  • dla poprawności informacji bibliograficznej – aby wskazać, że dane wydanie jest powiązane z wcześniejszym pierwodrukiem.

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje na potrzebę ujęcia informacji zarówno o pierwodruku, jak i o wznowieniu (w takim zakresie, jaki przewidują stosowane zasady opisu). Kluczowe jest, by opis nie "udawał" pierwodruku, jeśli w ręku masz wznowienie, oraz by nie pomijał faktu, że to wydanie ma swoją historię edytorską.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Tylko informacje o pierwodruku – prowadzi do mylnej identyfikacji egzemplarza: użytkownik może szukać innego roku wydania lub innego wydawcy niż w rzeczywistości.
  • Tylko informacje o wznowieniu – pomija ważny kontekst bibliograficzny; w wielu praktykach katalogowania lub sporządzania bibliografii wskazanie pierwodruku pomaga rozpoznać, z jakiej wersji dzieła wywodzi się wznowienie.
  • Żadne z powyższych – jest nieuzasadnione, bo opis bibliograficzny musi zawierać dane identyfikujące publikację; przy wznowieniu kwestia wydania jest właśnie jedną z kluczowych informacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz hasła typu "wydanie drugie", "wydanie poprawione", "wznowienie", zawsze pomyśl o tym, czy opis ma odróżnić konkretne wydanie od wcześniejszych oraz czy potrzebna jest informacja o pierwodruku, by poprawnie opisać relację między edycjami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wznowienie to ponowne wydanie tej samej publikacji po jej wcześniejszym wydaniu (pierwodruku). W opisie bibliograficznym oznacza to konieczność odnotowania informacji o wydaniu/edycji, tak aby użytkownik odróżnił je od wcześniejszych wydań tej samej książki.
Najczęściej są to: oznaczenie wydania (np. "wyd. 2", "wyd. poprawione"), rok wydania, wydawca, miejsce wydania oraz identyfikatory (np. ISBN). Te dane razem pozwalają rozpoznać, czy opis dotyczy pierwodruku czy wznowienia.
Bo wtedy opis nie identyfikuje egzemplarza, który faktycznie opisujesz. Wznowienie może mieć inny rok wydania, innego wydawcę, zmienioną numerację wydań lub inny ISBN. Użytkownik katalogu mógłby zamówić lub cytować niewłaściwą edycję.
Nie zawsze. Dodruk bywa rozumiany jako ponowne drukowanie tego samego wydania bez zmian, a wznowienie jako kolejne wydanie/edycja. W praktyce definicje mogą się różnić między instytucjami, dlatego na egzaminie warto trzymać się zasady: opis ma jasno wskazać wydanie z okładki/strony tytułowej.
Szukaj informacji w okolicach strony tytułowej i stopki redakcyjnej: sformułowań typu "wydanie drugie", "wydanie poprawione", "wydanie uzupełnione" lub danych świadczących o wcześniejszych edycjach. Pomocne są też porównania roku wydania i numeru ISBN z innymi rekordami.
Typowe pomyłki to: pomijanie oznaczenia wydania, przepisywanie danych pierwodruku zamiast bieżącej edycji, ignorowanie zmian wydawcy/roku oraz mechaniczne traktowanie wznowienia jako "tej samej książki" bez potrzeby rozróżniania wydań. Na egzaminie liczy się precyzja identyfikacji.
Zależy od przyjętych zasad i celu opisu (katalog, bibliografia, opis w księgarni). Często kluczowe jest wskazanie aktualnego wydania, ale informacja o pierwodruku może być potrzebna do pokazania relacji między edycjami. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle oczekuje się ujęcia obu informacji.
ISBN pomaga odróżniać edycje i warianty wydawnicze. Wznowienie może mieć ten sam lub inny ISBN (zależy od zmian i praktyki wydawcy). W opisie bibliograficznym wpisanie właściwego ISBN dla opisywanego egzemplarza ogranicza ryzyko pomyłek w zamówieniach i wyszukiwaniu.
Gdy klient szuka konkretnej wersji (np. "wydanie rozszerzone" lub nowe tłumaczenie), przy zamówieniach hurtowych, w reklamacji oraz przy kompletowaniu serii. Różne wydania mogą różnić się ceną, okładką, zawartością lub numerem ISBN, więc poprawny opis ułatwia obsługę.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na stronie tytułowej i w stopce redakcyjnej: autor, tytuł, wydawca, rok, wydanie, ISBN. Porównuj dwa rekordy tej samej książki w różnych edycjach i wskazuj różnice. Utrwal też słownictwo: pierwodruk, wznowienie, edycja, wydanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Jeśli książka jest wznowieniem, opis bibliograficzny powinien pozwalać rozpoznać bieżące wydanie, a jednocześnie wskazać jego związek z pierwodrukiem."

Źródła:

  • ISO 690:2021, Information and documentation — Guidelines for bibliographic references and citations to information resources, 2021
  • IFLA, ISBD: International Standard Bibliographic Description (Consolidated Edition), 2011

Materiały:

  • Materiały szkolne z podstaw bibliografii i katalogowania (program nauczania dla obszaru handlowo-usługowego)
  • ISBD: International Standard Bibliographic Description (Consolidated Edition) – rozdziały o strefie wydania
  • ISO 690:2021 – zasady cytowania i odniesień bibliograficznych (fragmenty o wydaniu/edycji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego