KWALIFIKACJA ELM3 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 32.
Przyjrzyj się poniższej tabeli, która przedstawia parametry różnych pomp hydraulicznych. Wybierz pompę, która będzie najbardziej odpowiednia do zastosowania w systemie hydraulicznym wymagającym ciśnienia roboczego 250 bar i przepływu 15 l/min.
Pompa Ciśnienie maksymalne (bar) Przepływ (l/min)
A 200 20
B 300 10
C 260 16
D 280 12
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymagania układu to 250 bar oraz 15 l/min, więc pompa musi mieć ciśnienie maksymalne co najmniej 250 bar i przepływ co najmniej 15 l/min.
Pompa C spełnia oba warunki (260 bar i 16 l/min). Pompa A nie spełnia ciśnienia, a pompy B i D nie spełniają wymaganego przepływu.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór pompy do układu hydraulicznego wykonuje się przez porównanie wymagań pracy z danymi z tabeli/karty katalogowej. W tym zadaniu układ wymaga:

  • ciśnienia roboczego 250 bar – pompa musi mieć ciśnienie maksymalne co najmniej 250 bar, aby pracować bez przeciążenia,
  • przepływu 15 l/min – pompa musi zapewniać wydajność co najmniej 15 l/min, aby uzyskać oczekiwaną prędkość ruchu odbiorników (np. siłowników).

Sprawdzenie opcji z tabeli:

  • Pompa C: 260 bar oraz 16 l/min. Oba parametry są równe lub większe od wymaganych, więc ta pompa spełnia warunki doboru.
  • Pompa A: 200 bar oraz 20 l/min. Choć przepływ jest wystarczający, ciśnienie maksymalne jest niższe od 250 bar, więc pompa nie spełni wymagań ciśnieniowych.
  • Pompa B: 300 bar oraz 10 l/min. Ciśnienie jest wystarczające, ale przepływ jest zbyt mały, co w praktyce oznacza zbyt wolną pracę odbiorników albo brak osiągnięcia wymaganej dynamiki układu.
  • Pompa D: 280 bar oraz 12 l/min. Podobnie jak wyżej, ciśnienie jest OK, ale przepływ jest poniżej 15 l/min, więc nie spełnia wymagań wydajnościowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach stosuj metodę "dwóch filtrów": najpierw odrzuć elementy niespełniające parametru krytycznego (tu: 250 bar), potem sprawdź drugi parametr (15 l/min). To zmniejsza ryzyko pomyłki wynikającej z patrzenia tylko na jedną kolumnę tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównaj wymagania układu z danymi pompy: ciśnienie maksymalne musi być co najmniej równe wymaganemu ciśnieniu roboczemu, a przepływ co najmniej równy wymaganej wydajności. Jeśli któryś parametr jest mniejszy, pompa jest niedobrana.
Ciśnienie maksymalne określa granicę bezpiecznej pracy. Gdy układ wymaga 250 bar, pompa o niższym dopuszczalnym ciśnieniu może pracować w przeciążeniu, szybciej się zużywać lub ulec awarii. Zapas ogranicza ryzyko pracy na granicy możliwości.
Za mały przepływ oznacza zbyt małą ilość oleju na jednostkę czasu. W praktyce siłowniki i silniki hydrauliczne będą poruszać się wolniej niż wymagano, mogą nie osiągnąć zakładanej dynamiki cyklu, a układ może nie spełnić parametrów procesu technologicznego.
W typowych zadaniach dobiera się pompę tak, aby zapewniała co najmniej wymagany przepływ, bo to warunek minimalny dla prędkości działania odbiorników. Jeśli pytanie wymagałoby wartości dokładnej, powinno to być jednoznacznie zapisane.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (zamiana ciśnienia z przepływem), wybór opcji "najbliższej" bez sprawdzenia warunku minimalnego oraz skupienie się tylko na jednym parametrze. Pomaga filtrowanie: najpierw ciśnienie, potem przepływ.
Ciśnienie i przepływ pełnią różne role. Wysokie ciśnienie pozwala pokonać obciążenie, ale to przepływ wpływa na prędkość ruchu. Pompa może "udźwignąć" ciśnienie, lecz przy małym przepływie układ będzie działał zbyt wolno i nie spełni wymagań wydajności.
Wystarczy porównać liczby: sprawdź, czy ciśnienie maksymalne ≥ wymagane ciśnienie i czy przepływ ≥ wymagany przepływ. Jeśli oba warunki są spełnione, pompa pasuje do wymagań zadania (na poziomie doboru z tabeli).
To najwyższe dopuszczalne ciśnienie, przy którym pompa może pracować zgodnie z założeniami producenta. Nie jest to "docelowe" ciśnienie pracy układu, tylko granica bezpieczeństwa. Dobierając pompę, nie powinno się wymagać pracy powyżej tej wartości.
Podczas modernizacji maszyny, wymiany agregatu hydraulicznego, uruchamiania po naprawie, diagnozy spadku wydajności lub przy zmianie parametrów cyklu pracy. Wtedy porównuje się wymagania procesu z parametrami elementów i sprawdza, czy układ nie jest niedowymiarowany.
Wymagania układu wynikają z zadania/procesu (np. 250 bar i 15 l/min). Parametry katalogowe opisują możliwości elementu (np. ciśnienie maksymalne, przepływ nominalny). Zasada jest prosta: możliwości elementu muszą być równe lub większe od wymagań, inaczej dobór jest błędny.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wymagania układu to 250 bar oraz 15 l/min, więc pompa musi mieć ciśnienie maksymalne co najmniej 250 bar i przepływ co najmniej 15 l/min.Pompa C spełnia oba warunki (260 bar i 16 l/min)."

Źródła:

  • ISO 4413:2010, Hydraulic fluid power — General rules and safety requirements for systems and their components

Materiały:

  • Podstawy hydrauliki siłowej (podręczniki szkolne i techniczne)
  • Katalogi i karty katalogowe producentów pomp (sekcja: parametry nominalne i graniczne)
  • Materiały dydaktyczne z czytania danych technicznych elementów hydraulicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego