KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 32.
Przyrząd przedstawiony na rysunku służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia dwa widoki ręcznego termometru bezdotykowego, który jest używany do pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawność odpowiedzi zależy od rozpoznania przyrządu z rysunku.
Jeśli przedstawiono przyrząd z czujnikiem/sondą temperatury (np. termometr elektroniczny, pirometr, miernik z termoparą), to służy on do pomiaru temperatury. Pojemność, ciśnienie i napięcie wymagają innych typów przetworników i mierników.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania kluczowe jest rozpoznanie przyrządu na podstawie rysunku, a następnie dopasowanie go do mierzonej wielkości fizycznej. Odpowiedź "temperatury" jest właściwa wtedy, gdy na ilustracji widać przyrząd przeznaczony do pomiaru temperatury, np.:

  • termometr elektroniczny z sondą (kontaktowy pomiar temperatury),
  • pirometr/termometr bezdotykowy (pomiar promieniowania podczerwonego),
  • miernik współpracujący z termoparą lub innym czujnikiem temperatury.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w takim przypadku?

  • "pojemności" – pomiar pojemności wymaga miernika pojemności (LCR) lub multimetru z funkcją C; zwykle rozpoznaje się go po oznaczeniach jednostek (F, nF, µF) i zaciskach typowych dla pomiarów elementów biernych.
  • "ciśnienia" – pomiar ciśnienia realizuje się manometrem lub układem z czujnikiem ciśnienia; przyrząd ma inną skalę/jednostki (Pa, bar) i często inne złącza (np. króciec).
  • "napięcia" – do pomiaru napięcia używa się woltomierza/multimetru. Wtedy kluczowe byłyby oznaczenia V, zakresy AC/DC i typowe gniazda pomiarowe COM/V.

Wskazówka egzaminacyjna: nie sugeruj się wyłącznie ogólnym wyglądem "miernika". Zwróć uwagę na sondę, jednostki, opisy na obudowie, typ wejść oraz elementy charakterystyczne (np. "spust" w pirometrze, przewód zakończony czujnikiem w termometrze).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej decydują cechy charakterystyczne: sonda/czujnik na przewodzie, opis jednostek (°C/°F), symbol termopary lub kształt pirometru (bezdotykowego termometru). Na egzaminie warto szukać jednostek i rodzaju wejść, a nie tylko ogólnego wyglądu obudowy.
W praktyce spotyka się termometry elektroniczne z sondą, multimetry z wejściem na termoparę, pirometry IR oraz rejestratory temperatury. W serwisie elektroniki używa się ich do wykrywania przegrzewania elementów mocy i oceny warunków pracy urządzeń.
Wiele przyrządów pomiarowych ma podobny "multimetrowy" wygląd, więc działa heurystyka dostępności: uczeń automatycznie kojarzy pomiary z napięciem. Trzeba świadomie sprawdzić, czy na rysunku są oznaczenia V, zakresy AC/DC i typowe gniazda COM/V.
Miernik pojemności (lub funkcja C w multimetrze) zwykle ma oznaczenia jednostek F, nF, µF i pomiar odbywa się przez przewody do elementu. Przyrząd do temperatury częściej ma sondę z końcówką czujnika lub element optyczny pirometru, a jednostką jest °C/°F.
Termopara to czujnik temperatury z dwóch różnych metali, który generuje niewielkie napięcie zależne od temperatury złącza. W elektronice stosuje się ją, bo jest odporna i ma szeroki zakres pracy. Miernik temperatury lub multimetr z wejściem T przelicza to napięcie na °C.
Temperaturę mierzy się, gdy podejrzewa się przeciążenie cieplne, zły montaż radiatora, uszkodzenie stabilizatora, tranzystora lub przetwornicy. Pomiar temperatury pomaga wykryć problem, którego nie widać w pomiarach napięć statycznych, bo objawia się dopiero po nagrzaniu.
W klasycznej elektronice serwisowej rzadziej mierzy się ciśnienie, chyba że urządzenie współpracuje z układem pneumatycznym lub czujnikiem ciśnienia (np. w automatyce). Typowy przyrząd do ciśnienia ma skalę w Pa lub bar oraz inne przyłącza niż mierniki elektryczne i termometry.
Najczęstsze są: zgadywanie po kształcie obudowy, nieuwzględnianie jednostek, pomijanie rodzaju sondy/wejścia, oraz "zakotwiczenie" na pierwszej intuicji (np. że to zawsze multimetr). Pomaga metoda: najpierw szukaj jednostek, potem rodzaju czujnika, na końcu dopasuj wielkość.
W praktyce ogląda się oznaczenia na panelu (°C/°F, T, symbol termopary), typ gniazda i końcówkę sondy. Pirometr rozpoznasz po "okienku" optycznym i często spustowym przycisku. To pozwala określić funkcję nawet bez wykonywania pomiaru.
Ucz się rozpoznawania po cechach: jednostki, symbole, typy wejść (COM/V/Ω, T, F), obecność sondy, sposób kontaktu z obiektem. Przerób zdjęcia popularnych mierników (multimetr, LCR, termometr, pirometr) i kojarz je z zastosowaniem w diagnostyce urządzeń elektronicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pojemność, ciśnienie i napięcie wymagają innych typów przetworników i mierników.

Materiały:

  • Podstawy metrologii i pomiarów w elektronice (materiały szkolne/kwalifikacyjne)
  • Instrukcje obsługi popularnych czujników temperatury i mierników (termometry elektroniczne, pirometry, multimetry z termoparą)
  • Karty katalogowe czujników temperatury (termopary, termistory, czujniki półprzewodnikowe) – w zakresie zasady działania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego