KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 10.
Punktem wyjścia do opracowywania indywidualnego planu współdziałania z osobą z niepełnosprawnością, powinna być diagnoza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Punkt wyjścia do planu współdziałania musi dotyczyć samej osoby: jej trudności, potrzeb oraz mocnych stron i możliwości.
Diagnoza tylko finansów, tylko stanu zdrowia lub wyłącznie zasobów środowiska jest zbyt wąska i nie pozwala dobrać adekwatnych celów i form wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

Indywidualny plan współdziałania (czyli uzgodniony sposób wspierania osoby w codziennym życiu) powinien być oparty na rzetelnej diagnozie problemów, potrzeb i możliwości osoby z niepełnosprawnością. Taka diagnoza pozwala jednocześnie:

  • zobaczyć, z czym osoba ma trudność (problemy, bariery),
  • ustalić, czego osoba potrzebuje, aby osiągać cele i funkcjonować możliwie samodzielnie,
  • rozpoznać, co osoba potrafi i na czym można budować (mocne strony, zasoby osobiste, możliwości).

Odpowiedź "zasobów finansowych osoby z niepełnosprawnością" jest niepełna, ponieważ finanse są tylko jednym z czynników wpływających na organizację wsparcia. Nawet duże lub małe środki finansowe nie mówią automatycznie, jakie wsparcie jest potrzebne i w jakim zakresie.

Odpowiedź "stanu zdrowia osoby z niepełnosprawnością" również jest zbyt zawężona. Stan zdrowia może wpływać na funkcjonowanie, ale plan wsparcia w praktyce dotyczy czynności i uczestnictwa (np. przemieszczania się, komunikacji, samoobsługi) oraz celów życiowych, a nie wyłącznie rozpoznania medycznego.

Odpowiedź "zasobów środowiska lokalnego" jest ważna na etapie organizowania usług (np. dostępnych placówek, transportu, wsparcia instytucji), ale nie może być punktem wyjścia bez wcześniejszego rozpoznania potrzeb i możliwości osoby. Najpierw ustala się co i po co jest potrzebne, a dopiero potem skąd można to pozyskać.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "indywidualnego planu" i "współdziałania z osobą", zwykle poprawna jest odpowiedź obejmująca szeroką diagnozę osoby (potrzeby + trudności + potencjał), a nie tylko jeden wycinek sytuacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To uzgodniony z osobą plan działań i form wsparcia w codziennym funkcjonowaniu.

Zawiera cele, zakres pomocy asystenta, sposoby komunikacji, ustalenia dotyczące bezpieczeństwa oraz to, jak będzie oceniany postęp i kiedy plan ma być aktualizowany.

Najczęściej obejmuje: problemy (trudności i bariery), potrzeby (co jest konieczne do realizacji celów) oraz możliwości (mocne strony, poziom samodzielności, zasoby osobiste).

Taki zakres ułatwia dobranie wsparcia "na miarę", a nie według schematu.

Stan zdrowia opisuje aspekt medyczny, ale nie pokazuje wprost, jak osoba funkcjonuje na co dzień.

Plan wsparcia dotyczy czynności i uczestnictwa: komunikacji, mobilności, samoobsługi, organizacji dnia czy kontaktów społecznych. Do tego potrzebna jest szersza diagnoza.

Tak, ale jako czynnik organizacyjny, a nie punkt wyjścia.

Finanse mogą wpływać na wybór usług i sprzętu, jednak najpierw trzeba ustalić potrzeby i możliwości osoby. Dopiero potem ocenia się, jakie rozwiązania są dostępne i jak je sfinansować.

Często dotyczą: samoobsługi (higiena, ubiór), mobilności, komunikacji, organizacji dnia, zakupów i spraw urzędowych, uczestnictwa w życiu społecznym.

Dobór obszarów powinien wynikać z rozmowy i diagnozy, a nie z założeń asystenta.

Gdy zmieniają się potrzeby, cele lub możliwości osoby (np. po hospitalizacji, zmianie miejsca zamieszkania, rozpoczęciu rehabilitacji, zmianie sytuacji rodzinnej).

W praktyce warto robić regularne przeglądy, aby plan nie był dokumentem "martwym", tylko narzędziem pracy.

Potrzeby dotyczą tego, co jest konieczne, aby osoba mogła funkcjonować i realizować cele (np. wsparcie w przemieszczaniu się).

Zasoby środowiska to skąd i jak można to wsparcie zorganizować (np. transport, placówki, usługi). Najpierw potrzeby, potem zasoby.

Najczęstsze błędy to: zawężenie diagnozy do zdrowia lub pieniędzy, pomijanie mocnych stron osoby, narzucanie celów przez asystenta oraz zbyt ogólne opisy ("pomoc w życiu").

Dobra diagnoza jest konkretna, wspólnie uzgodniona i odnosi się do codziennych sytuacji.

"Możliwości" to m.in. umiejętności, poziom samodzielności, strategie radzenia sobie, zainteresowania, motywacja oraz to, co osoba chce i może robić przy odpowiednim wsparciu.

Uwzględnianie możliwości chroni przed nadopiekuńczością i wspiera niezależność.

Ucz się rozróżniać: diagnozę osoby (problemy, potrzeby, możliwości) od diagnozy otoczenia (zasoby instytucji, środowisko) i od aspektów medycznych.

Na egzaminie szukaj odpowiedzi najszerszej, zorientowanej na osobę i jej funkcjonowanie.

info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • World Health Organization (WHO): "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)" (2001) – opis podejścia funkcjonalnego do niepełnosprawności: https://www.who.int/standards/classifications/international-classification-of-functioning-disability-and-health (dostęp: 2026-02-27)
  • United Nations: "Convention on the Rights of Persons with Disabilities" – nacisk na udział, niezależność i wsparcie adekwatne do potrzeb: https://www.un.org/development/desa/disabilities/convention-on-the-rights-of-persons-with-disabilities.html (dostęp: 2026-02-27)
  • World Health Organization (WHO): "Disability" – ujęcie niepełnosprawności jako interakcji stanu zdrowia i barier środowiskowych, wspierające szeroką diagnozę: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dotyczące planowania wsparcia zorientowanego na osobę (person-centered planning)
  • Opracowania i przewodniki dotyczące diagnozy funkcjonalnej i oceny potrzeb
  • Tekst i omówienia Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego