Mydła w ujęciu szkolnym definiuje się jako sole sodowe lub potasowe wyższych kwasów tłuszczowych (czyli kwasów karboksylowych o długim łańcuchu węglowym). Taka budowa (długi, hydrofobowy "ogon" węglowodorowy i hydrofilowa "główka" jonowa –COO− Na+/K+) odpowiada za właściwości myjące.
Równanie C17H35COOH + NaOH → C17H35COONa + H2O przedstawia klasyczną reakcję zobojętniania: kwas karboksylowy reaguje z zasadą, tworząc sól (karboksylan sodu) i wodę. Ponieważ reagentem jest wyższy kwas tłuszczowy (łańcuch C17H35–), produktem jest jego sól sodowa, czyli typowe mydło sodowe.
Pozostałe propozycje nie spełniają kryterium "wyższego kwasu tłuszczowego" albo opisują inny typ reakcji:
- 2 CH3COOH + Na2O → 2 CH3COONa + H2O prowadzi do octanu sodu. To sól kwasu octowego, czyli kwasu o krótkim łańcuchu. Taki produkt nie jest klasyfikowany jako mydło (brak długiego hydrofobowego fragmentu, który nadaje właściwości surfaktantu).
- 2 C2H5COOH + 2 Na → 2 C2H5COONa + H2↑ to reakcja kwasu z metalem aktywnym (sodem), w której wydziela się wodór. Powstaje propionian sodu, również sól "niższego" kwasu karboksylowego, a dodatkowo nie jest to typowe zobojętnianie zasadą.
- CH3COOH + NaOH → CH3COONa + H2O to poprawne zobojętnianie, ale dotyczy kwasu octowego; produkt (octan sodu) nie jest mydłem w sensie chemii tłuszczów.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy otrzymywania mydła, szukaj w równaniu długiego łańcucha węglowego w kwasie (np. CnH2n+1–COOH dla dużego n) oraz produktu w postaci R–COONa lub R–COOK. Sama obecność jonów sodu nie wystarcza, jeśli kwas jest "krótki" (np. octowy).
