Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 1.
Roztwór zawierający jony Cr2O72- ma barwę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jony dichromianowe(VI) Cr2O72- nadają roztworom barwę pomarańczową. Jest to cecha charakterystyczna układu chrom(VI) w tej postaci; dla porównania jony chromianowe(VI) CrO42- są typowo żółte, a barwy zielone wynikają częściej z obecności jonów chromu(III).

Pełne wyjaśnienie:

W chemii analitycznej jednym z podstawowych rozpoznawalnych sygnałów jakościowych jest barwa roztworu. Dla związków chromu(VI) istotne jest rozróżnienie dwóch powiązanych ze sobą form anionowych: dichromianu(VI) Cr2O72- oraz chromianu(VI) CrO42-.

Roztwory zawierające jon Cr2O72- mają barwę pomarańczową, dlatego odpowiedź "pomarańczową." jest właściwa. W praktyce laboratoryjnej barwa ta bywa wykorzystywana do szybkiej, wstępnej oceny, czy w próbce/odczynniku obecne są formy chromu(VI) o charakterze dichromianowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "żółtą" najczęściej wiąże się z jonem chromianowym(VI) CrO42-, a nie z dichromianem. To częsta pułapka, bo oba aniony są ze sobą w równowadze i ich udział zależy m.in. od warunków roztworu.
  • "zieloną" kojarzy się raczej z jonami chromu(III) lub innymi jonami metali przejściowych; nie jest typową barwą jonów Cr(VI) w postaci dichromianu.
  • "niebieską" nie jest charakterystyczna dla jonów dichromianowych; w analizie jakościowej barwy niebieskie dotyczą innych układów (np. kompleksów miedzi), więc wybór tej opcji zwykle wynika z przypadkowego skojarzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się parami pojęć, które łatwo pomylić (chromian–dichromian) i kojarz je z barwą: dichromian = pomarańcz, chromian = żółć. To pomaga ograniczyć błędy wynikające z interferencji pamięciowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest jon dichromianowy(VI) Cr2O7^2-?
To anion zawierający chrom na stopniu utlenienia +VI, zbudowany z dwóch połączonych tetraedrów CrO4. W roztworach wodnych występuje w równowadze z jonem chromianowym CrO42-, a jego obecność często rozpoznaje się m.in. po pomarańczowej barwie roztworu.
Jaką barwę ma roztwór zawierający jony Cr2O7^2-?
Typowo ma barwę pomarańczową. To jedna z najbardziej charakterystycznych obserwacji jakościowych dla układu chromu(VI) w postaci dichromianu w roztworze wodnym.
Dlaczego chromian i dichromian mają różne barwy?
Różne formy anionowe (CrO42- i Cr2O72-) mają inną strukturę i inne przejścia elektronowe odpowiedzialne za pochłanianie światła. W efekcie chromian częściej wygląda na żółty, a dichromian na pomarańczowy.
Kiedy w roztworze dominuje chromian, a kiedy dichromian?
To zależy od warunków równowagi w roztworze (m.in. odczynu). W praktyce laboratoryjnej przy zmianie warunków można obserwować przejście barwy w kierunku żółtej (chromian) lub pomarańczowej (dichromian). Na egzaminie najważniejsze jest skojarzenie barwy z właściwym jonem.
Czy zielona barwa może oznaczać obecność chromu w roztworze?
Może, ale zwykle dotyczy to innych form chromu, szczególnie jonów chromu(III) lub mieszanin produktów reakcji redoks. Dla jonu dichromianowego(VI) typowa jest barwa pomarańczowa, więc "zielony" to częsty błąd wynikający z pomieszania stopni utlenienia i form jonowych.
Dlaczego odpowiedź "żółta" kusi w pytaniach o chrom?
Bo żółty kolor jest często kojarzony ogólnie z "chromem" (np. od nazwy chromianów), a chromian CrO42- faktycznie bywa żółty. W pytaniu o Cr2O72- trzeba jednak pamiętać, że dichromian jest pomarańczowy.
Jakie są typowe pomyłki na egzaminie przy barwach jonów?
Najczęstsze to: mylenie par powiązanych jonów (chromian–dichromian), wybór barwy "z rozpędu" na podstawie skojarzeń z innymi metalami przejściowymi oraz nieuwzględnianie, że barwa dotyczy konkretnego jonu, a nie pierwiastka jako takiego.
Jak zapamiętać barwę dichromianu i chromianu?
Pomaga prosta para skojarzeń: dichromian = pomarańcz, chromian = żółć. Warto uczyć się tych dwóch jonów razem i od razu zestawiać je w pamięci, bo to minimalizuje interferencję i błędy na teście.
Czy barwa roztworu zawsze wystarcza do identyfikacji jonów?
Nie. Barwa jest wskazówką jakościową, ale może być maskowana przez inne składniki próbki, stężenie lub produkty uboczne. W analizie laboratoryjnej zwykle łączy się obserwację barwy z reakcjami charakterystycznymi i/lub metodami instrumentalnymi, aby potwierdzić obecność danego jonu.
Jak przygotować się do pytań o barwy jonów w analityce?
Ucz się zestawień (tabel) barw najczęściej spotykanych jonów i kompleksów, ale zawsze z dopisaniem, której formy dotyczy barwa (np. chromian vs dichromian). Rób fiszki z parami mylonych pojęć i sprawdzaj się krótkimi testami, bo to utrwala poprawne skojarzenia.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Jony dichromianowe(VI) Cr2O72- nadają roztworom barwę pomarańczową."

Źródła:

  • ChemLibreTexts: "Chromate and Dichromate Equilibrium" (Chemistry LibreTexts) – https://chem.libretexts.org/Bookshelves/Analytical_Chemistry – accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej jakościowej (rozdziały o analizie anionów i obserwacjach barwnych)
  • Zestawienie barw jonów i odczynników w analizie jakościowej (tabele laboratoryjne)
  • Materiały dydaktyczne o równowadze chromian–dichromian i wpływie pH na postać jonów chromu(VI)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego