KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 22.
Rozważ następującą tabelę prawdy dla bramki logicznej:
A B Wyjście
0 0 0
0 1 1
1 0 1
1 1 1
Jaka bramka logiczna jest opisana w tej tabeli prawdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka OR daje na wyjściu stan 1, gdy co najmniej jedno z wejść (A lub B) ma wartość 1. W przedstawionej tabeli jedyny przypadek z wyjściem 0 to A=0 i B=0, a dla kombinacji 01, 10 oraz 11 wyjście wynosi 1. To dokładnie charakterystyka OR.

Pełne wyjaśnienie:

Tabela prawdy opisuje zależność między stanami wejść A i B a stanem wyjścia. Aby rozpoznać bramkę, porównuje się wyniki dla wszystkich czterech kombinacji wejść: 00, 01, 10, 11.

Dla bramki OR (alternatywa logiczna) wyjście jest równe 1 wtedy, gdy co najmniej jedno wejście ma wartość 1. Jedyny przypadek, w którym OR daje 0, to sytuacja, gdy oba wejścia są 0. Dokładnie to widać w tabeli: dla A=0 i B=0 wyjście wynosi 0, natomiast dla 01, 10 i 11 wyjście wynosi 1.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • AND wymaga, aby oba wejścia były równe 1, żeby na wyjściu pojawiła się 1. Dla kombinacji 01 i 10 AND dałby 0, a w tabeli jest 1, więc to nie AND.
  • NOT to negacja jednego sygnału (bramka jednoargumentowa). Nie opisuje się jej standardowo tabelą z dwoma niezależnymi wejściami A i B w takiej postaci, więc nie pasuje do zadania.
  • XOR (alternatywa rozłączna) daje 1 tylko wtedy, gdy dokładnie jedno wejście jest równe 1. Dla 11 XOR daje 0, a w tabeli dla 11 jest 1, więc to nie XOR.

Wskazówka egzaminacyjna: najszybciej odróżnisz OR od XOR, patrząc na wiersz A=1, B=1. Jeśli wyjście to 1, to pasuje do OR; jeśli 0, to pasuje do XOR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabela prawdy to zestawienie wszystkich możliwych kombinacji stanów wejść (np. 0/1) oraz odpowiadających im stanów wyjścia. Dla dwóch wejść są 4 wiersze: 00, 01, 10, 11. Dzięki temu można jednoznacznie rozpoznać funkcję logiczną układu.
OR rozpoznasz po tym, że wyjście wynosi 1 dla każdej kombinacji, w której przynajmniej jedno wejście ma 1. Jedyną sytuacją z wyjściem 0 jest 00. To szybki "test": jeśli tylko 00 daje 0, zwykle jest to OR.
OR oznacza "co najmniej jeden sygnał aktywny". Gdy oba wejścia mają 1, warunek "przynajmniej jedno jest 1" jest spełniony, więc wyjście pozostaje 1. To odróżnia OR od XOR, gdzie dla 11 wynik jest 0.
Różnica jest w wierszu 11. Dla OR: 1 OR 1 = 1, bo liczy się "co najmniej jedno 1". Dla XOR: 1 XOR 1 = 0, bo XOR wymaga "dokładnie jednego 1". W praktyce zawsze sprawdzaj wiersz z dwoma jedynkami.
W typowym ujęciu NOT jest bramką jednoargumentową (ma jedno wejście i jedno wyjście). Jej tabela prawdy ma tylko dwa wiersze: 0→1 i 1→0. Tabela z dwoma niezależnymi wejściami A i B dotyczy bramek dwuargumentowych, np. OR, AND, XOR.
Najczęstszy błąd to pomylenie OR z XOR, bo oba dają 1 dla 01 i 10. Uczniowie czasem nie sprawdzają wiersza 11. Drugi błąd to wybór AND "bo kojarzy się z dwoma wejściami", mimo że AND ma 1 tylko dla 11.
Bramkę OR można opisać jako układ, w którym wyjście jest aktywne (1), gdy aktywne jest przynajmniej jedno z wejść. Stosuje się ją m.in. do łączenia sygnałów alarmowych: jeśli zadziała czujnik A lub czujnik B, pojawia się sygnał na wyjściu.
OR spotkasz w logice sterowania i zabezpieczeń, np. "start z przycisku 1 lub 2", "alarm z czujnika drzwi lub ruchu". W montażu urządzeń elektronicznych ważne jest też rozpoznanie OR w schemacie oraz weryfikacja działania przez pomiar stanów.
Ustawiaj kolejno kombinacje wejść: 00, 01, 10, 11 (np. przez podanie masy i VCC zgodnie z technologią układu). Dla OR wyjście powinno być 0 tylko przy 00, a 1 dla pozostałych. Sonda logiczna ułatwia szybkie potwierdzenie tych stanów.
Pomaga zapamiętanie "punktów kontrolnych": AND ma 1 tylko dla 11, OR ma 0 tylko dla 00, XOR różni się od OR w wierszu 11, a NOT ma tylko jedno wejście. Rób krótkie serie zadań: dostajesz tabelę i w 10 sekund wskazujesz bramkę.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Bramka OR daje na wyjściu stan 1, gdy co najmniej jedno z wejść (A lub B) ma wartość 1."

Źródła:

  • M. Morris Mano, Michael D. Ciletti, "Digital Design: With an Introduction to the Verilog HDL", rozdział o bramkach logicznych i tabelach prawdy (Logic Gates/Truth Tables), Pearson (wydanie zależne od wersji)
  • All About Circuits, "Logic Gates" (sekcja o OR oraz truth table), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/logic-gates/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN), "OR gate" (truth table and definition), https://en.wikipedia.org/wiki/OR_gate (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do techniki cyfrowej (rozdziały: bramki logiczne, tabele prawdy)
  • Notatki z lekcji o funkcjach logicznych i bramkach podstawowych
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie bramek po tabelach prawdy (OR/AND/XOR/NAND/NOR)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego