KWALIFIKACJA MEC8 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 2.
Rozważ następujący fragment rysunku technicznego: ⌀50 H7 x 100. Określ, co oznacza "100" w tym kontekście.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zapisie ⌀50 H7 x 100 część "⌀50 H7" określa średnicę i tolerancję otworu/wałka, a liczba po "x" oznacza wymiar wzdłuż osi tej części. Dlatego "100" interpretuje się jako długość odcinka o średnicy 50 w tolerancji H7.

Pełne wyjaśnienie:

Zapis ⌀50 H7 x 100 jest skróconą informacją wymiarową spotykaną na rysunkach technicznych elementów maszyn. Składa się on z dwóch kluczowych części:

  • ⌀50 H7 – informuje o średnicy nominalnej 50 oraz o polu tolerancji (H7). Litera i liczba przy tolerancji dotyczą dopuszczalnych odchyłek wykonania średnicy, istotnych np. dla pasowania wałek–otwór.
  • x 100 – liczba po "x" odnosi się do wymiaru liniowego wzdłuż osi, czyli do długości (np. długości części walcowej wałka lub głębokości odcinka otworu) związanego z podaną średnicą.

W tym konkretnym pytaniu pytamy wyłącznie o znaczenie liczby "100", więc poprawna interpretacja to długość elementu/odcinka określonego przez wcześniejszą średnicę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Twardość materiału" – twardość oznacza się innymi parametrami i nie jest częścią standardowego zapisu wymiarowego średnicy z tolerancją. Twardość wynika z doboru materiału i obróbki cieplnej, a nie z wymiarowania.
  • "Głębokość gwintu" – gwint na rysunku ma własne oznaczenia (np. symbol metryczny), a w podanym zapisie brak jakichkolwiek cech gwintu. Samo "x 100" nie identyfikuje gwintu.
  • "Temperaturę hartowania" – temperatura procesu technologicznego nie jest podawana w zapisie wymiarowym. Parametry hartowania umieszcza się w wymaganiach technologicznych lub w dokumentacji procesu, nie w polu wymiaru średnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zestawienie "⌀… tolerancja … x …", najpierw rozdziel informację na wymiar średnicy oraz wymiar długości. To zwykle wystarcza, aby poprawnie wskazać, co oznacza liczba po "x".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza średnicę nominalną 50 oraz tolerancję w systemie pasowań: litera H określa położenie pola tolerancji (typowo dla otworu), a liczba 7 – klasę dokładności. Taki zapis mówi, w jakich granicach może się wahać rzeczywisty wymiar średnicy.
W praktyce rysunku maszynowego "x 100" po oznaczeniu średnicy informuje o długości odcinka (wymiarze wzdłuż osi), którego dotyczy dana średnica. To skrót ułatwiający zapis dwóch wymiarów: średnicy i długości.
Twardość zapisuje się w innych jednostkach i skalach (np. jako określony parametr twardości), a nie jako goła liczba w ciągu wymiarowym średnicy. Zapis z symbolem średnicy "⌀" i tolerancją dotyczy geometrii, a nie własności materiałowych.
W wielu opisach "x 100" oznacza wymiar wzdłuż osi – w zależności od tego, czy mowa o wale czy otworze, może to być interpretowane jako długość odcinka lub głębokość odcinka otworu. Na egzaminie zwykle przyjmuje się odpowiedź ogólną: długość elementu/odcinka.
Typowe pomyłki to mylenie litery (H vs h) oraz traktowanie H7 jako "jakości materiału". W rzeczywistości to informacja o tolerancji wymiaru. Warto rozdzielić w głowie: geometria (⌀ i długość) oraz dokładność (H7).
Powinien umieć czytać wymiary i tolerancje, rozpoznawać podstawowe oznaczenia (⌀, R, fazy, gwinty), a także interpretować je w montażu i kontroli. To przekłada się na dobór pasowań, kolejność montażu i sprawdzenie, czy elementy będą do siebie pasować.
Gwint ma zwykle osobny symbol i zapis (np. oznaczenie typu metrycznego), a często także skok. Sama średnica z tolerancją wygląda jak "⌀… H7". Jeśli w zapisie nie ma charakterystycznego oznaczenia gwintu, to nie należy interpretować liczby jako głębokości gwintu.
Tolerancję (np. H7) podaje się wtedy, gdy wymiar jest funkcyjnie istotny – wpływa na pasowanie, luz, możliwość montażu i pracę węzła. Gdy dokładność nie jest krytyczna, często wystarcza wymiar nominalny i tolerancje ogólne z dokumentacji.
Ćwicz rozpoznawanie oznaczeń: średnica (⌀), promień (R), tolerancje (np. H7), a także interpretację wymiarów długości. Pomaga rozwiązywanie krótkich zadań: "co oznacza ten fragment zapisu" oraz łączenie go z praktyką montażu i pomiaru.
Skróty zmniejszają ilość tekstu na rysunku i ułatwiają szybkie czytanie dokumentacji na stanowisku pracy. Zapis typu "⌀… H7 x …" pozwala w jednym miejscu przekazać geometrię i wymagania dokładności, co jest ważne w produkcji, montażu i kontroli jakości.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W zapisie ⌀50 H7 x 100 część "⌀50 H7" określa średnicę i tolerancję otworu/wałka, a liczba po "x" oznacza wymiar wzdłuż osi tej części."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tolerancja i pasowanie" – opis pól tolerancji i oznaczeń typu H7, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tolerancja_i_pasowanie (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Rysunek techniczny" – informacje ogólne o zapisie i wymiarowaniu na rysunkach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rysunek_techniczny (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (działy: wymiarowanie, tolerancje i pasowania)
  • Tablice pasowań i tolerancji (dla zrozumienia oznaczenia H7)
  • Zestawy zadań z odczytu rysunku technicznego (wymiary: ⌀, długość, głębokość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego