KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 5.
Rozważ obwód szeregowy z trzema rezystorami o wartościach 1Ω, 2Ω i 3Ω. Jaką wartość ma całkowita rezystancja tego obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym rezystancje dodają się, ponieważ przez każdy rezystor płynie ten sam prąd, a spadki napięć sumują się. Dlatego rezystancja całkowita wynosi: R = 1 Ω + 2 Ω + 3 Ω = 6 Ω. Pozostałe wartości to pojedyncze rezystory, a nie opór całego obwodu.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie szeregowym elementy są połączone "jeden za drugim", więc przez każdy rezystor płynie ten sam prąd. Zgodnie z prawem Ohma spadek napięcia na rezystorze wynosi U = I·R. Skoro prąd I jest wspólny, to napięcia na kolejnych rezystorach sumują się: Ucałk = U1 + U2 + U3 = I·R1 + I·R2 + I·R3.

Można więc wyłączyć prąd przed nawias i otrzymać: Ucałk = I·(R1 + R2 + R3). Rezystancja zastępcza Rz to taka, która spełnia Ucałk = I·Rz, stąd Rz = R1 + R2 + R3.

Dla danych z zadania: Rz = 1 Ω + 2 Ω + 3 Ω = 6 Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 Ω, 2 Ω, 3 Ω to opory pojedynczych rezystorów. W szeregu opór całkowity musi być większy od największego oporu składowego, bo dokładamy kolejne "przeszkody" dla przepływu prądu.
  • Wynik 3 Ω często pojawia się przez błąd nieuwagi (dodanie tylko 1 Ω i 2 Ω) albo przez intuicję, że "największy element decyduje".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz słowo szeregowy, w pierwszej kolejności sprawdź, czy nie wystarczy proste dodawanie oporów. W przypadku równoległego połączenia sytuacja jest odwrotna: rezystancja zastępcza jest mniejsza od najmniejszego oporu składowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja zastępcza to jeden "umowny" opór, który zastępuje kilka rezystorów tak, aby dla tego samego napięcia dawał ten sam prąd co cały układ. W połączeniu szeregowym jest równa sumie wszystkich rezystancji elementów.
W szeregu dodajesz wartości oporów: Rz = R1 + R2 + R3. Dla 1 Ω, 2 Ω i 3 Ω otrzymujesz 6 Ω. Ta reguła wynika z tego, że prąd jest taki sam w każdym elemencie, a spadki napięć się sumują.
Bo w szeregu ten sam prąd płynie przez wszystkie rezystory, więc spadek napięcia na każdym wynosi U=I·R. Napięcie całkowite to suma spadków, czyli U=I·(R1+R2+...). Stąd rezystancja zastępcza musi być sumą oporów.
Nie. W połączeniu szeregowym dodajesz kolejne opory, więc wynik jest większy od każdego składnika. Jeśli wychodzi mniejszy, to zwykle oznacza pomylenie zasad z połączeniem równoległym albo błąd rachunkowy (np. pominięcie jednego elementu).
W szeregu elementy leżą na jednej "ścieżce" prądu (brak rozgałęzień) i ten sam prąd płynie przez wszystkie. W równoległym występują gałęzie między tymi samymi węzłami, a prąd dzieli się na kilka dróg.
Najczęstsze to: użycie wzoru z odwrotnościami (jak dla równoległego), pominięcie jednego rezystora w sumie, przestawienie jednostek lub bezrefleksyjny wybór jednej z wartości (1 Ω, 2 Ω lub 3 Ω) zamiast obliczenia Rz.
Należy odłączyć zasilanie, rozładować ewentualne kondensatory i ustawić multimetr na pomiar Ω. Przyłożyć końcówki do zacisków całego szeregu rezystorów. Odczyt powinien być zbliżony do sumy oporów, z uwzględnieniem tolerancji elementów i oporu przewodów.
Szeregowe łączenie rezystorów stosuje się m.in. do uzyskania większej rezystancji, rozłożenia napięcia na kilka elementów, tworzenia dzielników napięcia w układach pomiarowych oraz ograniczania prądu w obwodach sterowania i sygnalizacji.
Symbol Ω oznacza om, jednostkę rezystancji w układzie SI. W obliczeniach zapisuj konsekwentnie wartości z jednostką (np. 2 Ω) i pilnuj, by sumować tylko wielkości w tych samych jednostkach. Wynik rezystancji zastępczej także podajesz w Ω.
Prosty test: w szeregu wynik musi być większy niż największy rezystor składowy. Dla 1 Ω, 2 Ω, 3 Ω największy to 3 Ω, więc wynik musi być > 3 Ω. Jeśli wyszło 1–3 Ω, to na pewno jest błąd w rozumowaniu lub rachunkach.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W połączeniu szeregowym rezystancje dodają się, ponieważ przez każdy rezystor płynie ten sam prąd, a spadki napięć sumują się."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Rezystancja elektryczna", https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_elektryczna (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Połączenie szeregowe", https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Prawo Ohma", https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw elektrotechniki: rozdział o obwodach prądu stałego i łączeniu rezystorów
  • Zadania rachunkowe z rezystancji zastępczej (szeregowo/równolegle/mieszane)
  • Instrukcje obsługi multimetru: pomiar rezystancji i interpretacja wskazań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego