KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 16.
Rozważ obwód trójfazowy, w którym napięcie między fazami wynosi 400V. Oblicz napięcie między fazą a neutralnym, przyjmując, że obwód jest zbalansowany i że mamy do czynienia z układem gwiazdy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie gwiazdy napięcie międzyfazowe (400 V) jest większe od napięcia fazowego (faza–neutralny) o czynnik √3. Dlatego napięcie fazowe oblicza się ze wzoru: Ufaz = Ulin/√3 = 400/1,732 ≈ 230 V. Pozostałe wartości nie wynikają z tej zależności.

Pełne wyjaśnienie:

W sieci trójfazowej rozróżnia się:

  • napięcie międzyfazowe (liniowe) – mierzone między dwiema fazami,
  • napięcie fazowe – mierzone między fazą a przewodem neutralnym (N), o ile punkt neutralny istnieje.

W zadaniu podano napięcie międzyfazowe 400 V oraz informację, że odbiorniki są połączone w układ gwiazdy. W połączeniu gwiazdy końce trzech faz zbiegają się w punkcie neutralnym, więc można mówić o napięciu faza–neutralny.

Dla zbalansowanego układu gwiazdy zachodzi zależność:

Ufaz = Ulin / √3

Podstawiając dane:

Ufaz = 400 V / 1,732 ≈ 230 V

Odpowiedź "230V" jest więc poprawna, bo odpowiada standardowej relacji 400/230 V w niskonapięciowej sieci trójfazowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "200V" – byłoby zbyt niskie; nie wynika z relacji √3 między Ulin i Ufaz.
  • "400V" – to wartość napięcia międzyfazowego, a nie fazowo-neutralnego w gwieździe (w gwieździe fazowe jest mniejsze).
  • "460V" – przekracza napięcie międzyfazowe; nie ma uzasadnienia w geometrii wektorowej napięć w układzie trójfazowym.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy jest przewód neutralny (układ gwiazdy), bo tylko wtedy sens ma pytanie o napięcie faza–N.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Napięcie międzyfazowe (liniowe) to napięcie mierzone między dwiema fazami (np. L1–L2). W typowej sieci niskiego napięcia w Polsce wynosi ono 400 V i służy m.in. do zasilania silników oraz większych odbiorników trójfazowych.
Napięcie fazowe to napięcie między fazą a przewodem neutralnym (N). Występuje w układzie gwiazdy, gdzie istnieje punkt neutralny. Dla sieci 400/230 V napięcie fazowe wynosi ok. 230 V i zasila typowe obwody jednofazowe.
W układzie gwiazdy napięcia fazowe są przesunięte o 120°. Napięcie międzyfazowe jest wektorową różnicą dwóch napięć fazowych, co daje czynnik √3. Stąd zależność Ufaz = Ulin/√3, czyli np. 400 V/√3 ≈ 230 V.
Nie. W połączeniu trójkąta (Δ) nie ma wspólnego punktu neutralnego, więc nie definiuje się napięcia faza–N. W trójkącie napięcie na każdej gałęzi jest równe napięciu międzyfazowemu (np. 400 V), ale bez odniesienia do neutralnego.
Jeśli w treści jest układ gwiazdy i podane jest napięcie międzyfazowe 400 V, liczysz: Ufaz = 400/√3. Przy √3 ≈ 1,732 dostajesz ok. 230 V. To standardowy schemat obliczeń w zadaniach z sieci 400/230 V.
Najczęściej myli się konfiguracje: uczniowie przypisują 230 V do trójkąta lub zakładają, że neutralny istnieje zawsze. Drugi błąd to mylenie pojęć: napięcie międzyfazowe 400 V traktowane jako fazowe. Pomaga nawyk: najpierw sprawdź, czy jest N.
230 V jest często potrzebne do zasilania automatyki, sterowania, czujników, zaworów i drobnych odbiorników. W praktyce pobiera się je między jedną fazę a przewód neutralny w układzie gwiazdy, co pozwala korzystać z sieci 400/230 V w jednym obiekcie.
Najczęściej neutralny (N) jest wyprowadzony w rozdzielnicy i oznaczony literą N oraz kolorem niebieskim. W pomiarach między L a N pojawia się ok. 230 V. Jeśli masz tylko trzy przewody fazowe bez N (np. dla pewnych odbiorów), nie uzyskasz napięcia fazowo-neutralnego.
400 V to napięcie między fazami. W gwieździe napięcie faza–neutralny jest mniejsze i wynosi 400/√3 ≈ 230 V. Odpowiedź 400 V pasowałaby raczej do opisu napięcia międzyfazowego albo do napięcia gałęzi w układzie trójkąta, ale nie do faza–N w gwieździe.
Opanuj dwa fakty: w gwieździe Ufaz = Ulin/√3, a w trójkącie Ufaz = Ulin (bez neutralnego). Przećwicz kilka zadań rachunkowych i zawsze wypisuj: co jest dane (Ulin) i o co pytają (Ufaz czy Ulin). To redukuje pomyłki.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W układzie gwiazdy napięcie międzyfazowe (400 V) jest większe od napięcia fazowego (faza–neutralny) o czynnik √3."

Źródła:

  • Wikipedia: Three-phase electric power (zależność napięć w układzie Y/Δ) — https://en.wikipedia.org/wiki/Three-phase_electric_power — dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): Prąd trójfazowy — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%85d_tr%C3%B3jfazowy — dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): Połączenie gwiazda–trójkąt — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_gwiazda%E2%80%93tr%C3%B3jk%C4%85t — dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręcznik lub skrypt z podstaw elektrotechniki: sieci trójfazowe, połączenia Y/Δ
  • Karty katalogowe/Instrukcje urządzeń (silniki, rozdzielnice) z informacją o napięciach 400/230 V
  • Zestawy zadań rachunkowych z obwodów trójfazowych (Ulin, Ufaz, √3)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego