KWALIFIKACJA ELM2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 18.
Rozważ poniższą tabelę prawdy dla układu logicznego:
A B Y
0 0 0
0 1 1
1 0 1
1 1 1
Jakiego układu logicznego reprezentuje powyższa tabela prawdy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że Y=0 tylko dla A=0 i B=0, a we wszystkich pozostałych wierszach Y=1. Tak działa bramka OR: wyjście ma 1, gdy co najmniej jedno wejście ma 1. AND, NOT i XOR nie spełniają tego warunku. Wystarczy zauważyć, że OR jest jedyną bramką, która daje 0 tylko przy 0/0.

Pełne wyjaśnienie:

Tabela prawdy opisuje zależność wyjścia Y od wejść A i B. Aby rozpoznać bramkę, porównuje się wszystkie wiersze tabeli z definicjami podstawowych funkcji logicznych.

W podanej tabeli:

  • dla A=0, B=0 otrzymujemy Y=0,
  • dla A=0, B=1 otrzymujemy Y=1,
  • dla A=1, B=0 otrzymujemy Y=1,
  • dla A=1, B=1 otrzymujemy Y=1.

To oznacza, że wyjście jest równe 1 zawsze wtedy, gdy co najmniej jedno z wejść ma wartość 1. Jest to dokładnie definicja bramki OR (alternatywy logicznej): Y=1, gdy A=1 lub B=1 (w sensie logicznym), a Y=0 tylko wtedy, gdy oba wejścia są równe 0.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • AND (koniunkcja) daje Y=1 wyłącznie dla A=1 i B=1. W tej tabeli Y=1 występuje także dla 0/1 i 1/0, więc to nie może być AND.
  • NOT to negacja pojedynczego sygnału (ma jedno wejście). Tabela ma dwa wejścia (A i B), więc nie opisuje bramki NOT.
  • XOR (różnica symetryczna) daje Y=1 tylko wtedy, gdy wejścia są różne. Dla A=1 i B=1 XOR powinno dać 0, a w tabeli jest 1, więc to nie jest XOR.

Na egzaminie najpewniejsza metoda to sprawdzenie wiersza "krytycznego" dla XOR i AND, czyli A=1, B=1: jeśli Y=1, odpada XOR; jeśli Y=1 także dla 0/1 i 1/0, odpada AND. Wtedy pozostaje OR.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tabela prawdy to zestawienie wszystkich kombinacji stanów wejść (np. A i B) oraz odpowiadających im stanów wyjścia (Y). Dzięki niej można jednoznacznie opisać działanie bramki lub funkcji logicznej i porównać pomiary z oczekiwanym zachowaniem układu.
Bramka OR ma wyjście równe 1, gdy co najmniej jedno wejście ma 1. Jedyny przypadek, gdy Y=0, to A=0 i B=0. Jeśli w tabeli widzisz "0 tylko przy 0/0", najczęściej oznacza to OR (alternatywę logiczną).
XOR daje 1 tylko wtedy, gdy wejścia są różne (0/1 lub 1/0). Dla 1/1 wynik XOR powinien być 0. Jeśli w tabeli dla A=1 i B=1 występuje Y=1, to wyklucza XOR i wskazuje raczej na OR.
Nie. NOT (negacja) jest bramką jednoargumentową: ma jedno wejście i jedno wyjście, które jest jego odwróceniem. Jeśli tabela prawdy ma dwa niezależne wejścia A i B, to opisuje bramkę dwuargumentową (np. OR, AND, XOR), a nie NOT.
Typowa pomyłka to zapamiętanie skrótu bez weryfikacji wszystkich wierszy. AND ma 1 tylko przy 1/1, a OR ma 0 tylko przy 0/0. Warto zawsze sprawdzić te dwa "skrajne" przypadki, bo szybko rozróżniają najpopularniejsze bramki.
Podajesz na wejścia A i B stany 0/1 (np. przełącznikami do masy i zasilania przez rezystory), a na wyjściu mierzysz poziom logiczny. Dla OR wyjście powinno być 0 tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie 0; w pozostałych przypadkach powinno być 1.
W praktyce spotyka się bramki OR w rodzinach TTL i CMOS jako układy z kilkoma identycznymi bramkami w jednej obudowie. Dobór konkretnego symbolu katalogowego zależy od technologii, napięcia zasilania i liczby wejść, ale zasada działania OR pozostaje taka sama.
To znaczy, że wystarczy, aby A=1 lub B=1, aby Y było równe 1. Gdy oba wejścia są jednocześnie równe 1, OR nadal daje 1. Jedyną sytuacją dającą 0 jest brak jedynek na wejściach, czyli A=0 i B=0.
OR stosuje się, gdy sygnał wyjściowy ma się pojawić po spełnieniu dowolnego z kilku warunków, np. alarm ma się włączyć, gdy zadziała czujnik A albo czujnik B. W elektronice cyfrowej to typowy sposób łączenia warunków "alternatywnych".
Sprawdź wiersz A=1, B=1. Dla OR wynik to 1, a dla XOR wynik to 0. Ten jeden wiersz często wystarcza, aby rozróżnić te dwie bramki. Potem możesz potwierdzić dodatkowo, że dla 0/0 OR daje 0.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Z tabeli wynika, że Y=0 tylko dla A=0 i B=0, a we wszystkich pozostałych wierszach Y=1."

Źródła:

  • Wikipedia: "Bramka OR" (opis działania i tabela prawdy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_OR - dostęp 2026-02-18
  • Electronics-Tutorials: "Logic OR Gate", https://www.electronics-tutorials.ws/logic/logic_3.html - dostęp 2026-02-18
  • All About Circuits: "The OR Gate", https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/or-gate/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podstawy algebry Boole’a i bramek logicznych (materiały do elektroniki cyfrowej)
  • Noty katalogowe układów TTL/CMOS zawierające opisy funkcji logicznych i tablice prawdy
  • Ćwiczenia z minimalizacji i analizy funkcji logicznych na podstawie tablic prawdy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego