KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 10

PYTANIE NR 27.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą fragment opisu bibliograficznego:
Element opisu Przykład
Autor Chopin, Fryderyk
Tytuł Ballady i Polonezy
Miejsce i nazwa wydawnictwa Kraków : PWM
Rok wydania 1995
Opis fizyczny 1 nuty (120 s.) ; 30 cm.

Który element opisu jest niepoprawnie zapisany?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niepoprawny jest element "Opis fizyczny", ponieważ zawiera nienaturalny i niesformalizowany zapis jednostki ("1 nuty"). W opisie fizycznym stosuje się standaryzowane określenia i skróty dla rodzaju jednostki oraz dane o objętości i formacie, zapisane w ustalonej konwencji.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie bibliograficznym każdy element ma swoją określoną funkcję i sposób zapisu. Pole "Opis fizyczny" służy do przekazania cech materialnych dokumentu: rodzaju jednostki (np. wolumin/egzemplarz, rodzaj wydawnictwa), objętości (np. liczba stron lub kart) oraz wymiarów (np. w centymetrach). Właśnie tu najczęściej pojawiają się błędy formalne, bo zapis wymaga stosowania konwencji, skrótów i poprawnych form językowych.

Odpowiedź "Opis fizyczny" jest poprawna, ponieważ w przykładzie pojawia się zapis "1 nuty (120 s.) ; 30 cm.". Taka forma sugeruje brak ujednolicenia nazwy jednostki (użyto wyrażenia, które nie jest typowym, znormalizowanym określeniem jednostki opisu) i może być odebrana jako błąd językowy lub katalogowy. W prawidłowym opisie fizycznym oczekuje się spójnego, sformalizowanego nazwania jednostki oraz konsekwentnego zapisu objętości i wymiaru.

  • Odpowiedź "Autor" jest niepoprawna jako wybór, bo zapis "Chopin, Fryderyk" ma postać hasła osobowego w układzie nazwisko–imię, typową dla opisów bibliograficznych.
  • Odpowiedź "Tytuł" jest niepoprawna jako wybór, ponieważ "Ballady i Polonezy" stanowi poprawnie podany tytuł dokumentu, bez oczywistych uchybień w samym zapisie.
  • Odpowiedź "Miejsce i nazwa wydawnictwa" jest niepoprawna jako wybór, bo zapis "Kraków : PWM" odpowiada powszechnemu schematowi: miejsce wydania, dwukropek, nazwa wydawcy.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach warto najpierw "przeskanować" pola najbardziej techniczne (opis fizyczny, dane wydawnicze, oznaczenia odpowiedzialności), bo tam najłatwiej o błędy w interpunkcji, skrótach i nazwach jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opis fizyczny to część opisu bibliograficznego, która informuje o cechach materialnych dokumentu, np. rodzaju jednostki, objętości (liczba stron/kart) i wymiarach. Pomaga odróżnić wydania i ułatwia identyfikację egzemplarza w katalogu.
Najczęstsze sygnały to: niespójne lub nienormatywne nazwy jednostki, błędy językowe (zła forma liczby/odmiany), brak typowej interpunkcji rozdzielającej elementy oraz niejednoznaczny zapis objętości lub wymiarów. Porównuj zapis z przyjętą konwencją.
Taki zapis porządkuje rekordy alfabetycznie według nazwiska, co ułatwia wyszukiwanie i łączenie dzieł jednego twórcy. W katalogach to standardowa forma hasła osobowego, dzięki której rekordy są spójne i łatwe do indeksowania.
Dane wydawnicze zwykle obejmują miejsce wydania, nazwę wydawcy oraz rok wydania. Te elementy pozwalają odróżnić różne edycje tej samej publikacji i są kluczowe przy zamówieniach, sprzedaży, inwentaryzacji oraz weryfikacji źródeł.
Tak, jest to typowy schemat: miejsce wydania, znak oddzielający (często dwukropek) i nazwa wydawcy. Ważne jest, aby stosować konsekwentnie tę samą konwencję w całej bazie oraz zachować poprawną kolejność i interpunkcję.
Często mylą pola: wpisują wydawcę jako część tytułu, pomijają rok wydania lub błędnie zapisują opis fizyczny (np. jednostkę i objętość). Inny błąd to nieuwaga na interpunkcję i skróty, które w opisie mają znaczenie porządkujące.
Tytuł to nazwa dzieła, natomiast informacja o odpowiedzialności dotyczy osób lub instytucji związanych z powstaniem treści (autor, redaktor, tłumacz). W praktyce tytuł jest polem "co to jest", a odpowiedzialność odpowiada na pytanie "kto za to odpowiada".
Jest kluczowy, gdy istnieje wiele podobnych wydań (różna liczba stron, format), gdy dokument jest nietypowy (np. nuty, mapy, materiały edukacyjne) albo gdy użytkownik musi ocenić "jak wygląda" pozycja przed zamówieniem lub udostępnieniem.
Najlepiej pracować na zestawach przykładów: porównuj opisy poprawne i błędne, zaznaczaj różnice w kolejności pól, interpunkcji i skrótach. Dobrą metodą jest checklist: autor → tytuł → wydawca i miejsce → rok → opis fizyczny, zawsze w tej samej kolejności.
Czasem tak, ale na egzaminie lepiej opierać się na regułach. "Dziwnie brzmiący" zapis może być tylko nietypowy, a nie błędny. Dlatego warto znać funkcję każdego pola i typowe schematy zapisu, szczególnie dla danych wydawniczych i opisu fizycznego.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Niepoprawny jest element "Opis fizyczny", ponieważ zawiera nienaturalny i niesformalizowany zapis jednostki ("1 nuty")."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu katalogowania i opisu bibliograficznego używane w kształceniu zawodowym
  • Instrukcje wewnętrzne biblioteki/księgarni dotyczące sporządzania opisów (jeśli obowiązują w danej instytucji)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania błędów w opisach (zestawy przykładów opisów poprawnych i błędnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego