KWALIFIKACJA MOT2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 5.
Rysunek przedstawia schemat wyprowadzeń przekaźnika typu
Ilustracja przedstawia schemat wyprowadzeń przekaźnika typu NO (normalnie otwarty) używanego w elektromechanice pojazdów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "NO." oznacza styk normalnie otwarty (w stanie spoczynkowym nie przewodzi, a po zasileniu cewki zamyka obwód). Na schemacie wyprowadzeń taki typ rozpoznaje się po tym, że tor prądowy jest rozłączony bez wysterowania. "NC." to przeciwieństwo, a "przełączającego" dotyczy styku z dwoma torami.

Pełne wyjaśnienie:

W przekaźnikach stosowanych w pojazdach kluczowe jest rozróżnienie, jaki jest stan styków w stanie spoczynkowym, czyli gdy cewka przekaźnika nie jest zasilana. Skróty opisują właśnie ten stan:

  • NO (normalnie otwarty) – styk w spoczynku jest rozłączony, a po wysterowaniu cewki zostaje zwarty.
  • NC (normalnie zamknięty) – styk w spoczynku jest zwarty, a po wysterowaniu cewki rozłącza obwód.

Jeżeli rysunek przedstawia wyprowadzenia przekaźnika z torem, który w spoczynku jest otwarty (brak połączenia), to typem styku jest właśnie NO. Taki przekaźnik często służy do załączania odbiornika dopiero po podaniu sygnału sterującego (np. przez sterownik lub włącznik).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego rozpoznania?

  • "NC." byłoby poprawne tylko wtedy, gdy schemat wskazywałby ciągłość obwodu w stanie spoczynkowym. Typowy błąd to ocenianie symbolu tak, jakby cewka była już wysterowana.
  • "przełączającego." dotyczy przekaźnika ze stykiem przełącznym (zmiana połączenia między dwoma torami, zwykle z zaciskiem wspólnym). Na schemacie wyprowadzeń powinny być wtedy widoczne trzy zaciski toru styków (wspólny, NO i NC), a nie pojedynczy tor NO.
  • "kontaktronowego." odnosi się do rodzaju elementu stykowego (kontaktron sterowany polem magnetycznym), a nie do samej klasyfikacji NO/NC na podstawie schematu wyprowadzeń. Bez jednoznacznych oznaczeń konstrukcyjnych nie rozstrzyga to typu styków.

W praktyce warsztatowej warto potwierdzić rozpoznanie pomiarem: multimetrem sprawdzić ciągłość między zaciskami styku w spoczynku, a następnie po podaniu zasilania na cewkę. To pozwala uniknąć pomyłek przy doborze przekaźnika i diagnozie usterki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NO to styk normalnie otwarty: w stanie spoczynkowym (bez zasilenia cewki) nie ma przejścia, a po wysterowaniu cewki styk się zamyka i przewodzi. W autach służy np. do załączania odbiornika dopiero po podaniu sygnału sterującego.
NC to styk normalnie zamknięty: w spoczynku przewodzi, a po zasileniu cewki rozłącza obwód. Stosuje się go, gdy element ma działać domyślnie, a sterowanie ma go odłączyć (np. logika bezpieczeństwa lub sygnalizacja przerwy).
Patrzy się na stan spoczynkowy symbolu (cewka niewysterowana). Jeśli tor jest narysowany jako rozłączony – to NO. Jeśli tor jest zwarty w spoczynku – to NC. Błąd polega na ocenianiu stanu "po załączeniu", a nie "przed załączeniem".
Najczęstsze są: zamiana skrótów NO/NC z powodu podobieństwa, ignorowanie stanu spoczynkowego oraz mylenie typu styku z rodzajem przekaźnika. Pomaga metoda: najpierw ustal, czy cewka jest zasilona, a dopiero potem oceń ciągłość toru styków.
"Przełączający" zwykle oznacza styk, który ma zacisk wspólny i przełącza połączenie między dwoma wyjściami (jedno odpowiada torowi NO, drugie torowi NC). W samym NO lub NC jest tylko jeden tor pracy, bez przełączania między dwoma ścieżkami.
Najpierw sprawdź ciągłość styków w spoczynku – w NO powinna być przerwa. Potem podaj zasilanie na cewkę (zgodnie z opisem przekaźnika) i ponownie zmierz ciągłość – powinno pojawić się zwarcie. Dodatkowo można zmierzyć rezystancję cewki.
Oznaczenia NO/NC są zdefiniowane dla braku wysterowania, bo to stan "domyślny" w układzie. Dzięki temu można przewidzieć zachowanie instalacji przy braku sygnału sterującego lub awarii zasilania cewki, co ma znaczenie w diagnostyce.
Nie. "Kontaktronowy" opisuje konstrukcję styku (kontaktron), a NO/NC opisuje funkcję w stanie spoczynkowym (czy obwód jest otwarty czy zamknięty). Kontaktron może być wykonany jako NO albo NC, zależnie od typu.
Przekaźniki z torem NO są bardzo częste w obwodach, które mają się włączać dopiero po sygnale sterującym: wentylatory, pompy, światła, ogrzewanie szyb, klakson. Sterownik lub włącznik zasila cewkę, a styk NO podaje zasilanie na odbiornik.
Ucz się symboli i stanów spoczynkowych, ćwicz czytanie schematów wyprowadzeń oraz wykonuj proste pomiary na realnych przekaźnikach: ciągłość styków, rezystancja cewki, reakcja na podanie napięcia. Na egzaminie zawsze interpretuj rysunek jak dla cewki bez zasilania.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpowiedź "NO." oznacza styk normalnie otwarty (w stanie spoczynkowym nie przewodzi, a po zasileniu cewki zamyka obwód)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Przekaźnik" – opis działania i roli styków, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeka%C5%BAnik (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN), "Relay" – sekcja o formach styków NO/NC i stanie spoczynkowym, https://en.wikipedia.org/wiki/Relay (dostęp: 2026-02-28)
  • TE Connectivity, "Relays – General Purpose Relays – Technical Library / Relay Basics" (materiał o stykach NO/NC i funkcji cewki), https://www.te.com/usa-en/products/relays-contactors-switches/relays.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt do elektrotechniki samochodowej: rozdział o przekaźnikach i symbolach na schematach
  • Dokumentacje serwisowe instalacji elektrycznej pojazdów (schematy połączeń, legendy symboli)
  • Karty katalogowe przekaźników samochodowych (opis styków NO/NC/SPDT i numeracji zacisków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego