KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
Schemat układu połączeń bramek logicznych przedstawia
Ilustracja przedstawia schemat układu połączeń bramek logicznych, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerzutnik to układ sekwencyjny zbudowany z bramek, który dzięki sprzężeniu zwrotnemu potrafi przechowywać stan (0/1). Multiplekser i sumator są układami kombinacyjnymi (nie "pamiętają" stanu), a kontroler przerwań nie jest typowym układem realizowanym prostym schematem bramek.

Pełne wyjaśnienie:

Układ przedstawiony jako połączenie bramek logicznych może realizować zarówno funkcje kombinacyjne (wyjście zależy wyłącznie od aktualnych wejść), jak i sekwencyjne (wyjście zależy także od stanu zapamiętanego). Przerzutnik (lub zatrzask) jest klasycznym przykładem układu sekwencyjnego: ma zdolność podtrzymania stanu na wyjściu dzięki zastosowaniu sprzężenia zwrotnego pomiędzy bramkami.

Dlatego odpowiedź "przerzutnik." jest właściwa, gdy schemat zawiera charakterystyczne cechy elementu pamięci, np. wzajemne powiązania wyjść z wejściami (pętla), które stabilizują jeden z dwóch stanów logicznych. W praktyce często spotyka się realizacje oparte o parę bramek NAND lub NOR, tworzące komórkę pamięci typu RS, z której wywodzą się inne przerzutniki.

  • "multiplekser." jest układem kombinacyjnym wybierającym jedno z wielu wejść na podstawie linii adresowych/sterujących. Nie wymaga pamiętania stanu; typowo nie ma pętli sprzężenia zwrotnego jako istoty działania.
  • "sumator." (np. półsumator/pełny sumator) także jest kombinacyjny: realizuje dodawanie bitów i generuje sumę oraz przeniesienie. Może składać się z wielu bramek, ale sam z siebie nie przechowuje informacji w czasie.
  • "kontroler przerwań." to złożony blok funkcjonalny spotykany w systemach mikroprocesorowych; nie identyfikuje się go jako prostego, pojedynczego układu z kilku bramek na schemacie edukacyjnym tego typu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w schemacie bramek widzisz pętlę (wyjście wraca na wejście) i dwa stabilne stany, myśl o układzie pamięci (przerzutnik/zatrzask). Gdy układ ma tylko "przepływ do przodu" od wejść do wyjść, częściej będzie to układ kombinacyjny (np. sumator lub multiplekser).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przerzutnik to układ sekwencyjny, który potrafi zapamiętać 1 bit informacji. Osiąga to zwykle przez sprzężenie zwrotne między bramkami, dzięki czemu po zaniku sygnału sterującego utrzymuje stan na wyjściu.
Szukaj cechy "pamięci": połączeń tworzących pętlę (wyjście wraca na wejście) oraz dwóch stanów stabilnych. Układy czysto kombinacyjne zwykle mają tylko przepływ sygnału od wejść do wyjść bez sprzężeń.
Sprzężenie zwrotne powoduje, że bieżące wyjście wpływa na przyszłe zachowanie układu. W efekcie stan może być podtrzymywany nawet po zmianie wejść, co jest typowe dla przerzutników i zatrzasków.
Przerzutnik przechowuje stan (układ sekwencyjny). Multiplekser tylko wybiera jedno z wejść na wyjście według linii sterujących (układ kombinacyjny) i nie ma własnej "pamięci" stanu.
Sumator wykonuje operację dodawania bitów i generuje sumę oraz przeniesienie, ale jest układem kombinacyjnym. Przerzutnik jest układem sekwencyjnym i służy do zapamiętywania informacji w czasie.
Zwykle nie. Kontroler przerwań to złożony blok logiczny występujący w architekturach procesorowych i jego działanie obejmuje priorytety, maskowanie, wektory. Proste schematy z kilku bramek najczęściej przedstawiają podstawowe funkcje lub elementy pamięci.
Pośrednio bardzo często: przerzutniki są elementami rejestrów, liczników i układów sterujących w urządzeniach cyfrowych (np. przełączniki, routery, interfejsy). Technik częściej analizuje je w kontekście podstaw elektroniki i diagnostyki sprzętu.
Klasyczny zatrzask RS buduje się z dwóch bramek z ujemnym sprzężeniem, najczęściej jako para bramek NOR lub NAND. Taka struktura pozwala uzyskać dwa stabilne stany i zapamiętać pojedynczy bit.
Bo oba mogą składać się z wielu bramek, a na schemacie wyglądają "podobnie złożenie". Błąd znika, gdy sprawdzisz, czy układ ma sprzężenie zwrotne (pamięć) czy tylko przetwarza wejścia na wyjścia bez pętli.
Najpierw zdecyduj, czy to układ kombinacyjny czy sekwencyjny: wypatruj pętli/sprzężeń. Potem dopasuj funkcję: wybór sygnału (multiplekser), dodawanie (sumator), pamięć stanu (przerzutnik).
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przerzutnik to układ sekwencyjny zbudowany z bramek, który dzięki sprzężeniu zwrotnemu potrafi przechowywać stan (0/1)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Flip-flop (electronics)" https://en.wikipedia.org/wiki/Flip-flop_(electronics) (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Latch (electronics)" https://en.wikipedia.org/wiki/Latch_(electronics) (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: "Multiplexer" https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplexer (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały: podstawy techniki cyfrowej (bramki, przerzutniki, układy kombinacyjne i sekwencyjne)
  • Notatki z zajęć z elektroniki cyfrowej: przerzutnik RS/D/JK i zatrzaski
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie układów na schematach (sumator, multiplekser, przerzutnik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego