KWALIFIKACJA OGR3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 23.
Ścieżka długości 12 m, na mapie w skali 1:50, ma długość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 50 jednostkom w terenie.
12 m = 1200 cm. Długość na mapie to 1200 cm ÷ 50 = 24 cm. Dlatego poprawna jest odpowiedź "24 cm", a pozostałe wartości wynikają z błędnego dzielenia lub pomylenia jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W skali 1:50 każdy wymiar na mapie (planie) jest 50 razy mniejszy niż w rzeczywistości. Oznacza to relację: 1 cm na mapie = 50 cm w terenie (po zachowaniu tych samych jednostek).

Krok 1: zamiana jednostek. Ponieważ odpowiedzi są w centymetrach, najpierw zamieniamy metry na centymetry: 12 m = 12 × 100 cm = 1200 cm.

Krok 2: przeliczenie skali. Skoro 1 na mapie odpowiada 50 w terenie, to aby policzyć długość na mapie, dzielimy długość rzeczywistą przez 50: 1200 cm ÷ 50 = 24 cm. To jest długość ścieżki na mapie w tej skali.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "12 cm" często wynika z pominięcia skali albo z błędnego założenia, że 12 m przechodzi bezpośrednio na 12 cm.
  • "18 cm" może pochodzić z przypadkowego, nieuzasadnionego działania (np. dzielenia przez inną liczbę) lub z błędu rachunkowego.
  • "6 cm" jest typowym skutkiem podzielenia 12 m przez 2 (lub innego uproszczenia) zamiast zastosowania skali 1:50 po zamianie jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: sprawdź sens wyniku. W skali 1:50 obiekt ma być wyraźnie krótszy na mapie; 12 m to 1200 cm, więc wynik rzędu kilkudziesięciu centymetrów na planie jest logiczny, natomiast wartości "bardzo małe" lub "równe liczbie metrów" powinny wzbudzić czujność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 50 jednostkom w terenie (przy tych samych jednostkach). Przykładowo 1 cm na rysunku to 50 cm w rzeczywistości. Aby policzyć wymiar na planie, zwykle dzielisz wymiar rzeczywisty przez 50.
Najpierw zamień 12 m na centymetry: 12 m = 1200 cm. Następnie zastosuj skalę 1:50: długość na mapie = 1200 ÷ 50 = 24 cm. Dwa kroki (jednostki + skala) minimalizują ryzyko pomyłki na egzaminie.
Skala jest proporcją, która działa poprawnie tylko wtedy, gdy porównujesz te same jednostki. Jeśli odpowiedzi są w centymetrach, a Ty liczysz w metrach, łatwo o błąd rzędu 100 razy. Dlatego przed dzieleniem przez 50 zamieniaj metry na centymetry.
Najczęściej myli się kierunek przeliczenia (mnożenie zamiast dzielenia), pomija się zamianę jednostek (m ↔ cm) albo wykonuje się działanie "na skróty" bez sprawdzenia sensu wyniku. Pomaga zapis: plan = teren ÷ 50 dla skali 1:50.
Zadaj sobie pytanie: czy na mapie ma być krócej niż w terenie? W skali 1:50 obiekt 12 m nie może mieć na planie np. 12 cm "z definicji", tylko wymaga przeliczenia. Dodatkowo oceń rząd wielkości: 1200 cm ÷ 50 daje kilkadziesiąt cm, co jest spójne.
Skala 1:50 jest częsta na rysunkach bardziej szczegółowych, np. fragmentów ogrodu, tarasów, małych dziedzińców, układu nawierzchni czy elementów małej architektury. Pozwala czytelnie pokazać detale, których nie widać w skalach ogólnych typu 1:200.
W skali 1:50 1 cm na planie odpowiada 50 cm w terenie, czyli 0,5 m. To szybka "ściąga" do wstępnej kontroli. Jeśli na planie widzisz np. 10 cm, to w terenie będzie to około 5 m (10 × 0,5 m).
Gdy przeliczasz z terenu na plan, w skali 1:50 dzielisz przez 50. Gdy przeliczasz z planu na teren, mnożysz przez 50. Kluczem jest kierunek: plan jest pomniejszeniem rzeczywistości, więc przy przejściu teren→plan wynik maleje.
Stosuj schemat: teren (cm) ÷ skala = plan (cm). Zrób wcześniej tabelkę w głowie: 1:20 → 1 cm = 20 cm, 1:50 → 1 cm = 50 cm, 1:100 → 1 cm = 100 cm. Potem już tylko zamiana jednostek i proste dzielenie.
Typowe są obliczenia długości ścieżek, szerokości alejek, wymiarów rabat i trawników, odległości od granic działki oraz rozmieszczenia elementów małej architektury. Umiejętność skali pomaga też w szacowaniu powierzchni do doboru materiałów i roślin na etapie projektu.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikimedia Foundation, "Skala (kartografia)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikimedia Foundation, "Skala (mapa)", https://en.wikipedia.org/wiki/Map_scale (accessed 2026-03-01)
  • Khan Academy, "Scale drawings", https://www.khanacademy.org/math/geometry-home/geometry-scale-drawings (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do matematyki (proporcje i skala) dla szkół branżowych/technikum
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego i dokumentacji projektowej w architekturze krajobrazu
  • Karty ćwiczeń: przeliczanie skali 1:20, 1:50, 1:100 (teren↔plan)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego