KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 43.
Silnik elektryczny o mocy 4 kW wytwarza na wale moment obrotowy 13,1 Nm przy prędkości obrotowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Korzystamy z zależności P = M·ω. Dla P=4 kW=4000 W i M=13,1 Nm: ω=4000/13,1≈305,3 rad/s. Następnie n=ω·60/(2π)≈305,3·60/6,283≈2916 obr/min. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z błędów jednostek lub pominięcia 2π.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu dane są: moc mechaniczna na wale P = 4 kW oraz moment obrotowy M = 13,1 Nm. Szukana jest prędkość obrotowa wału w obr/min.

1) Zależność między mocą, momentem i prędkością kątową
W ruchu obrotowym moc mechaniczna spełnia zależność: P = M · ω, gdzie ω to prędkość kątowa w rad/s.

2) Podstawienie danych z poprawnymi jednostkami
Najpierw zamieniamy kilowaty na waty: 4 kW = 4000 W.
Obliczamy ω: ω = P/M = 4000 / 13,1 ≈ 305,34 rad/s.

3) Zamiana rad/s na obr/min
Związek między ω i prędkością obrotową n wynika z faktu, że 1 obrót to 2π radianów:
ω = 2π · n[obr/s], więc n[obr/s] = ω/(2π).
Następnie przechodzimy na obr/min mnożąc przez 60:
n[obr/min] = ω · 60 /(2π).
Podstawiamy: n ≈ 305,34 · 60 / 6,283 ≈ 2916 obr/min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "524 obr/min" może wynikać z użycia niepoprawnego przelicznika (np. pomylenia rad/s z obr/min lub wykonania części zamiany bez czynnika 60).
  • Odpowiedź "305 obr/min" często pojawia się, gdy ktoś potraktuje ω≈305 rad/s jako "305" i błędnie uzna to za obr/min (pominięcie relacji 2π oraz przeliczenia czasu na minuty).
  • Odpowiedź "5487 obr/min" może być skutkiem pomylenia działań w przekształceniu wzoru albo podwójnego zastosowania przelicznika (np. niekonsekwentne użycie 2π i 60).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdej wielkości (W, Nm, rad/s, obr/min). Jeżeli na końcu nie otrzymasz obr/min, wróć do kroku z 2π i 60 – to najczęstsze miejsce pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności dla ruchu obrotowego: P = M·ω. Najpierw policz ω = P/M (w rad/s), a potem zamień na obr/min: n = ω·60/(2π). Kluczowe są jednostki: P w W, M w Nm.
wynika z zamiany obrotów na radiany: jeden pełny obrót to 2π rad. Jeśli masz ω w rad/s, to aby przejść na obr/s dzielisz przez 2π, a następnie mnożysz przez 60, by otrzymać obr/min.
Moment obrotowy (Nm) opisuje "siłę skręcającą" na wale silnika. W połączeniu z prędkością kątową decyduje o mocy mechanicznej oddawanej na wale. Duży moment przy tej samej prędkości oznacza większą zdolność do napędzania obciążenia.
Praktycznie zawsze, gdy podstawiasz dane do wzorów w układzie SI. Jeśli moc jest podana w kW, zamień ją na W (pomnóż przez 1000), aby rachunek był spójny z Nm i rad/s. To jeden z najczęstszych kroków, które decydują o poprawnym wyniku.
Najczęściej: (1) pozostawienie mocy w kW zamiast w W, (2) pominięcie przy zamianie obr/s na rad/s, (3) pomylenie ω (rad/s) z n (obr/min), (4) błędne przekształcenie wzoru P = M·ω (np. dzielenie przez złą wielkość).
Tak, jest realistyczny, bo odpowiada prędkości typowej dla silników pracujących w okolicach 3000 obr/min (zależnie od konstrukcji i obciążenia). W zadaniu nie korzystasz jednak z "typowych" prędkości, tylko z rachunku wynikającego z P i M.
Możesz oszacować: ω≈P/M≈4000/13≈~308 rad/s. Następnie n≈ω·60/(2π)≈308·60/6,3≈308·9,5≈~2920 obr/min. Jeśli wychodzi rząd wielkości setek lub dziesiątek tysięcy, to zwykle znak błędu w 2π lub 60.
Prędkość kątowa ω jest w rad/s i opisuje, jak szybko zmienia się kąt obrotu w czasie. obr/min to liczba pełnych obrotów na minutę. Łączy je zależność: ω = 2π·n/60 (gdy n jest w obr/min).
Najpierw wyznaczasz ω: ω = P/M. Potem liczysz obroty: n = ω·60/(2π). Warto zapamiętać ten ciąg kroków jako schemat: najpierw rad/s, potem dopiero obr/min.
Ćwicz stały zestaw zadań: P–M–n, sprawność, prądy i podstawowe przeliczenia jednostek. Zrób własną ściągę ze wzorami i jednostkami (W, Nm, rad/s, obr/min) i trenuj szybkie oszacowania. Na egzaminie pilnuj szczególnie czynników 1000, 60 i 2π.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Korzystamy z zależności P = M·ω."

Źródła:

  • Wikipedia: "Power (physics)" – sekcja o mocy w ruchu obrotowym (P = τ·ω). https://en.wikipedia.org/wiki/Power_(physics) - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: "Torque" – zależności dla mocy w ruchu obrotowym i jednostki. https://en.wikipedia.org/wiki/Torque - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia: "Angular velocity" – relacja między ω (rad/s) a częstotliwością obrotów i 2π. https://en.wikipedia.org/wiki/Angular_velocity - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw mechaniki i elektromechaniki (moc, moment, prędkość kątowa)
  • Zadania rachunkowe z przeliczeń jednostek SI (kW↔W, rad/s↔obr/min)
  • Notatki do egzaminu zawodowego z działu napędów i silników elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego