KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 9.
Składnik Ilość
Mięso wieprzowe 1 kg
Sól 30 g
Cukier 10 g
Przyprawy 15 g
Na podstawie powyższej tabeli z proporcjami składników do produkcji wędlin podrobowych, ile soli należy dodać do 2 kg mięsa?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli podano, że na 1 kg mięsa wieprzowego przypada 30 g soli.
Aby przygotować mieszankę dla 2 kg mięsa, ilość soli należy zwiększyć proporcjonalnie (2 razy).
30 g × 2 = 60 g, więc właściwa ilość soli to 60 g.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność skalowania receptury na podstawie proporcji podanych w tabeli. W praktyce produkcji przetworów mięsnych takie przeliczenia wykonuje się wtedy, gdy zmienia się wielkość wsadu (np. z 1 kg na 2 kg, z 10 kg na 25 kg itd.).

W tabeli widnieje informacja, że dla partii opartej o 1 kg mięsa wieprzowego należy dodać 30 g soli. Pytanie dotyczy wyłącznie soli i prosi o obliczenie dawki dla 2 kg mięsa.

Zakładamy proporcjonalność liniową: jeżeli masa mięsa rośnie dwukrotnie, to ilość soli również rośnie dwukrotnie.

  • Krok 1: odczytaj z tabeli ilość soli na 1 kg: 30 g.
  • Krok 2: ustal mnożnik skali: 2 kg / 1 kg = 2.
  • Krok 3: przemnóż ilość soli przez mnożnik: 30 g × 2 = 60 g.

Dlatego odpowiedź "60 g" jest poprawna.

Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych pomyłek: "30 g" to błąd polegający na pozostawieniu dawki z receptury bazowej bez przeliczenia na większą masę mięsa. "15 g" sugeruje mylenie kierunku skalowania (zamiast podwoić, ktoś "zmniejsza" wartość). "45 g" może wynikać z przypadkowego dodawania/odejmowania lub niepoprawnego założenia o zmianie proporcji.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach recepturowych najpierw sprawdź, dla jakiej masy podano recepturę bazową (tu: 1 kg), a dopiero potem zastosuj właściwy mnożnik skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal, ile soli przypada na masę bazową (np. 30 g na 1 kg), a potem policz mnożnik skali: masa docelowa / masa bazowa. Na końcu pomnóż ilość soli przez ten mnożnik. To standardowe skalowanie proporcji w recepturowaniu.
Ponieważ masa mięsa wzrasta z 1 kg do 2 kg, czyli dokładnie 2 razy. Jeśli receptura jest proporcjonalna, dawka soli zmienia się w tym samym stosunku. Stąd 30 g × 2 daje 60 g.
To przeliczanie ilości wszystkich składników tak, aby zachować te same udziały w mieszaninie. Gdy zwiększasz wsad mięsa, zwiększasz też dodatki (np. sól, cukier, przyprawy) w tym samym stosunku, o ile technologia nie wymaga korekt.
Najczęściej: pozostawienie dawki z tabeli bez przeliczenia, pomylenie składników (np. sól z przyprawami), użycie złego mnożnika skali oraz nieuwzględnienie jednostek (kg vs g). Pomaga zapis: "na 1 kg → na 2 kg" i szybkie sprawdzenie sensu wyniku.
Nie musi. W zadaniu to przykładowa receptura podana w tabeli i na jej podstawie wykonuje się obliczenie. W praktyce dawki soli zależą od wyrobu, technologii, wymagań jakościowych i zakładowych receptur, ale w tym pytaniu liczy się tylko zachowanie proporcji.
Najpierw wylicz dawkę na 1 kg (podziel ilość soli przez 10), a potem pomnóż przez 2. Alternatywnie użyj mnożnika skali: 2/10 = 0,2 i pomnóż ilość soli z receptury przez 0,2. Obie metody dają ten sam wynik.
Gdy technologia wymaga korekt (np. straty, wydajność, nastrzyk, peklowanie z zalewą, ograniczenia dodatków, różna wilgotność surowca). Wtedy część składników może być liczona inaczej. W tym zadaniu nie ma takich informacji, więc przyjmuje się liniową proporcję.
Użyj kontroli "na oko": jeśli masa mięsa rośnie 2 razy, to sól też powinna wzrosnąć 2 razy. Wynik powinien być większy niż 30 g i dokładnie podwojony, czyli 60 g. Taka kontrola szybko wyłapuje pomyłki typu 15 g lub 45 g.
Potrzebujesz tylko dwóch danych: masy mięsa, dla której podano recepturę (tu: 1 kg) oraz odpowiadającej jej ilości soli (tu: 30 g). Pozostałe wiersze (cukier, przyprawy) nie są konieczne do odpowiedzi na to konkretne pytanie.
Zwykle nie, jeśli trzymasz się konsekwentnie jednostek z tabeli. Tu mięso jest w kg, a sól w g, ale to nie przeszkadza, bo skala dotyczy masy mięsa (1 kg → 2 kg). Mnożysz więc gramy soli przez 2 i zostajesz w gramach.
info

Statystycznie 81% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki/ materiały szkolne z działu: recepturowanie i obliczenia technologiczne w przetwórstwie mięsa
  • Zadania ćwiczeniowe z proporcji i przeliczania receptur (matematyka praktyczna)
  • Instrukcje zakładowe recepturowania i karty technologiczne (jeśli dostępne w pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego