KWALIFIKACJA EKA2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 39.
Skontrum zasobu archiwalnego należy przeprowadzić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skontrum jest kontrolą zgodności stanu faktycznego zasobu z ewidencją, dlatego sensownie wykonuje się je wtedy, gdy zasób jest już w całości uporządkowany i ujęty w porządku ewidencyjnym. Ekspertyza i brakowanie dotyczą oceny oraz selekcji dokumentacji, a przekazanie do archiwum państwowego to odrębny etap, nie warunek skontrum.

Pełne wyjaśnienie:

Słowo skontrum oznacza kontrolę zasobu: sprawdzenie, czy to, co znajduje się fizycznie w archiwum, jest zgodne z tym, co wynika z ewidencji (spisów, wykazów, sygnatur, jednostek archiwalnych). Taka kontrola ma sens wtedy, gdy zasób jest już uporządkowany, czyli ułożony według przyjętych zasad oraz opisany w sposób umożliwiający porównanie stanu faktycznego z zapisami ewidencyjnymi.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "po uporządkowaniu całego zasobu." W praktyce dopiero po zakończeniu porządkowania można rzetelnie wykryć braki, przemieszczenia jednostek, błędne opisy, zdublowane sygnatury albo rozbieżności między opisem a zawartością. Wcześniej porządek i ewidencja mogą być jeszcze w trakcie tworzenia lub zmian, co utrudniałoby jednoznaczne porównanie.

  • "po przeprowadzeniu ekspertyzy archiwalnej." – ekspertyza dotyczy oceny wartości i kwalifikacji dokumentacji, a nie samego sprawdzenia kompletności i zgodności ewidencyjnej uporządkowanego zasobu. To inny cel i inny typ czynności.
  • "po każdym brakowaniu dokumentacji niearchiwalnej." – brakowanie jest selekcją i wycofaniem dokumentacji niearchiwalnej. Nie wynika z tego, że po każdym takim działaniu trzeba wykonywać pełne skontrum całego zasobu archiwalnego; byłoby to nieproporcjonalne i mieszałoby dwie różne procedury.
  • "po każdym przekazaniu materiałów archiwalnych do archiwum państwowego." – przekazanie jest odrębnym etapem gospodarowania materiałami archiwalnymi. Może wymagać przygotowania spisów zdawczo-odbiorczych i rozliczeń, ale nie jest to definicyjny moment przeprowadzenia skontrum całego zasobu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się czynności takie jak ekspertyza, brakowanie i przekazywanie, warto zadać sobie pytanie: czy dana czynność jest kontrolą zgodności zasobu z ewidencją, czy raczej oceną wartości/seleksją albo transportem i przekazaniem. Słowo-klucz to "porównanie stanu faktycznego z ewidencją", które najlepiej wykonać po pełnym uporządkowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skontrum to kontrola zasobu polegająca na porównaniu stanu faktycznego (co realnie jest na półkach) ze stanem ewidencyjnym (co wynika ze spisów i opisów). Ma wykryć braki, przemieszczenia, błędy sygnatur lub rozbieżności między opisem a zawartością.
Po uporządkowaniu zasób ma ustalony układ i opisy ewidencyjne, więc da się rzetelnie porównać "co jest" z "co powinno być". Wcześniej układ i ewidencja mogą się zmieniać, co utrudnia kontrolę i może generować fałszywe rozbieżności.
Najczęstsze cele to: potwierdzenie kompletności zasobu, sprawdzenie prawidłowości sygnatur i opisów, wykrycie zagubień lub przemieszczeń oraz uporządkowanie niezgodności ewidencyjnych. Skontrum wspiera też bezpieczeństwo i jakość udostępniania akt.
Skontrum to kontrola zgodności zasobu z ewidencją (sprawdzenie stanu). Ekspertyza archiwalna dotyczy oceny wartości dokumentacji i jej kwalifikacji (np. co jest materiałem archiwalnym, a co dokumentacją niearchiwalną). To inne cele i inne kryteria działania.
Nie musi to wynikać automatycznie z samego faktu brakowania. Brakowanie dotyczy dokumentacji niearchiwalnej i ma własną procedurę rozliczeniową. Skontrum dotyczy kontroli zasobu archiwalnego i zwykle wykonuje się je w logicznym momencie procesu porządkowania lub planowej kontroli.
Typowe problemy to: brak jednostek wskazanych w ewidencji, zamienione lub zdublowane sygnatury, akta w niewłaściwym miejscu, różnice między opisem a zawartością teczki oraz nieaktualne wpisy ewidencyjne. Skontrum pomaga je wykryć i skorygować.
Szczególnie ważne jest po większych pracach porządkowych, przy zmianie miejsca przechowywania, po reorganizacji magazynu lub gdy pojawiają się sygnały o brakach i rozbieżnościach w ewidencji. To wtedy ryzyko błędów i przemieszczeń jest największe.
Warto opanować definicję skontrum i odróżniać je od pojęć: ekspertyza archiwalna, brakowanie, przekazywanie do archiwum państwowego. Pomaga też zapamiętanie logiki: najpierw porządkowanie i ewidencja, potem kontrola zgodności stanu faktycznego z zapisami.
Najbardziej przydatne są aktualne pomoce ewidencyjne: spisy, wykazy, opisy jednostek i sygnatury oraz wewnętrzne rejestry udostępnień. To z nimi porównuje się stan magazynu. Kluczowe jest, aby korzystać z wersji ewidencji rzeczywiście obowiązującej w archiwum.
Nie. Przekazanie to czynność zdawczo-odbiorcza i organizacyjna związana z transferem materiałów archiwalnych. Skontrum to kontrola zasobu (porównanie stanu fizycznego z ewidencją). Przekazanie może wymagać porządkowania i rozliczeń, ale nie jest tym samym co skontrum.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Skontrum jest kontrolą zgodności stanu faktycznego zasobu z ewidencją, dlatego sensownie wykonuje się je wtedy, gdy zasób jest już w całości uporządkowany i ujęty w porządku ewidencyjnym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki obejmujące ewidencję i kontrolę zasobu (rozdziały o skontrum i porządkowaniu)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne obowiązujące w jednostce (procedury ewidencji i kontroli zasobu)
  • Materiały dydaktyczne dla zawodu technik archiwista dotyczące prac archiwalnych i ewidencyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego