KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 8.
Skutkiem zbyt słabego napięcia paska klinowego w przecinarce do nawierzchni dróg może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zbyt słabe napięcie paska klinowego powoduje jego poślizg na kołach pasowych. W efekcie moment obrotowy z silnika nie jest skutecznie przekazywany na wał i tarczę tnącą, co może objawiać się spadkiem prędkości tarczy lub nawet brakiem napędu. Pozostałe odpowiedzi opisują skutki nieadekwatne (np. "wzrost sprawności").

Pełne wyjaśnienie:

W przecinarce do nawierzchni dróg napęd tarczy tnącej jest zwykle przekazywany przez przekładnię pasową. Kluczowym parametrem pracy takiego napędu jest prawidłowe napięcie paska klinowego. Gdy napięcie jest zbyt małe, siła docisku paska do kół pasowych spada, a tarcie staje się niewystarczające do przeniesienia wymaganego momentu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "brak przenoszenia napędu na tarczę tnącą." W praktyce objawia się to poślizgiem (pisk, zapach przegrzanej gumy), wyraźnym spadkiem prędkości obrotowej tarczy pod obciążeniem oraz pogorszeniem jakości i szybkości cięcia. Długotrwały poślizg powoduje także przegrzewanie i przyspieszone zużycie paska, ale pierwszym i najbardziej typowym skutkiem eksploatacyjnym jest właśnie utrata skutecznego przeniesienia napędu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "zwiększenie się zużycia łożysk." To skojarzenie jest częste, ale bardziej typowe dla zbyt dużego napięcia paska, które zwiększa siły promieniowe działające na wały i łożyska. Zbyt luźny pasek przede wszystkim się ślizga, a nie dociąża łożysk.
  • "wzrost sprawności urządzenia." Zbyt słabe napięcie obniża sprawność, bo energia jest tracona na poślizg i nagrzewanie paska oraz kół pasowych. W maszynie roboczej skutkuje to mniejszą efektywnością cięcia.
  • "zmniejszenie się zużycia paska klinowego." Jest odwrotnie: poślizg zwiększa temperaturę i powoduje szybsze ścieranie boków paska, a także może prowadzić do szklenia i pęknięć. Luźny pasek nie "oszczędza się", tylko częściej pracuje w warunkach niekorzystnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą zależność – za luźno = poślizg i brak napędu, za mocno = przeciążenie łożysk. To pomaga szybko eliminować odpowiedzi mylące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej pojawia się poślizg: spadek prędkości tarczy pod obciążeniem, gorsze tempo cięcia, czasem pisk i wyczuwalny zapach przegrzanej gumy. To sygnał, że moment z silnika nie jest skutecznie przenoszony na tarczę i trzeba skontrolować naciąg oraz stan paska.
Przekładnia pasowa przenosi moment dzięki tarciu między paskiem a kołem pasowym. Gdy pasek jest za luźny, docisk maleje i tarcie nie wystarcza do przeniesienia obciążenia. Pasek zaczyna się ślizgać, a część energii zamienia się w ciepło zamiast napędzać tarczę.
Tak. Zbyt duży naciąg zwiększa siły działające na wały i łożyska, co może skracać ich trwałość i powodować dodatkowe nagrzewanie. W praktyce trzeba dążyć do napięcia zalecanego w instrukcji obsługi, a po wymianie paska kontrolować je po krótkim okresie pracy.
Przy poślizgu często słychać pisk, a tarcza zwalnia głównie pod obciążeniem (podczas cięcia), mimo że silnik pracuje. Można też zauważyć nagrzewanie i zapach paska. Usterki silnika częściej dają nierówną pracę, spadek mocy w całym zakresie i problemy z uruchomieniem.
Poślizg powoduje spadek prędkości tarczy, wydłużenie czasu cięcia i gorszą jakość szczeliny. Dodatkowo zwiększa się nagrzewanie paska i kół pasowych, co może przyspieszać zużycie okładzin paska. W skrajnych przypadkach tarcza może "stawać" mimo pracy silnika.
Najczęściej w ramach obsługi codziennej/przeglądu przed rozpoczęciem pracy oraz po wymianie paska lub demontażu osłon napędu. Warto też skontrolować naciąg, gdy pojawią się objawy poślizgu, hałas lub pogorszenie efektywności pracy, bo to typowe symptomy rozregulowania.
Wrażenie "luźnego paska" może wynikać ze zużycia (wyślizgane boki), zabrudzenia olejem, niewspółosiowości kół pasowych albo zużytych kół pasowych. Wtedy nawet przy naciągu pasek może się ślizgać. Dlatego oprócz regulacji trzeba ocenić stan paska i geometrię napędu.
Najczęstszy błąd to odwrócenie zależności: przypisanie zużycia łożysk zbyt luźnemu paskowi (a to częściej skutek zbyt mocnego naciągu). Drugi błąd to wybór odpowiedzi "brzmiącej pozytywnie", np. o wzroście sprawności, mimo że poślizg zawsze ją obniża.
Oprócz samego paska zwykle sprawdza się koła pasowe (zużycie rowków), współosiowość i mocowanie, napinacz (jeśli występuje), osłony oraz ewentualne wycieki oleju. Te czynniki wpływają na poślizg i trwałość. Sama regulacja naciągu nie rozwiąże problemu, gdy elementy są zużyte.
Sprawność rośnie, gdy straty maleją. Zbyt luźny pasek generuje straty przez poślizg: energia jest tracona na tarcie i nagrzewanie, a nie na pracę tarczy. W efekcie urządzenie zużywa energię, ale nie uzyskuje odpowiedniego momentu na tarczy, więc sprawność praktyczna spada.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Zbyt słabe napięcie paska klinowego powoduje jego poślizg na kołach pasowych."

Źródła:

  • Wikipedia: "Pas transmisyjny" (opis poślizgu i przenoszenia mocy w przekładniach pasowych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pas_transmisyjny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Pasek klinowy" (informacje o działaniu i wymaganym napięciu do przenoszenia momentu), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasek_klinowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) przecinarek do nawierzchni – rozdziały o napędzie i regulacji paska
  • Podręczniki z podstaw budowy i eksploatacji maszyn roboczych (napędy pasowe)
  • Materiały szkoleniowe BUD.13 dotyczące obsługi technicznej maszyn i urządzeń drogowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego