W zadaniu trzeba obliczyć, jaka decentracja soczewki o mocy sferycznej +4,00 dpt spowoduje określone działanie pryzmatyczne 2 prdpt. W optyce okularowej stosuje się tu standardową zależność zwaną regułą Prentice’a:
P = c · F
- P – działanie pryzmatyczne (w pryzmadioptriach/prdpt),
- c – decentracja wyrażona w centymetrach,
- F – moc soczewki w dioptriach (dpt/D).
Podstawiamy dane: P = 2, F = 4. Zatem:
c = P / F = 2 / 4 = 0,5 cm
Teraz przeliczamy 0,5 cm na milimetry: 0,5 cm = 5 mm. Dlatego poprawna jest odpowiedź "5,0 mm".
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "0,5 mm" – to typowy błąd jednostek: 0,5 mm to tylko 0,05 cm. Wtedy P = 0,05 · 4 = 0,2 prdpt, czyli znacznie mniej niż 2 prdpt.
- "2,5 mm" – 2,5 mm to 0,25 cm, a więc P = 0,25 · 4 = 1 prdpt. Wynik jest o połowę za mały; często wynika to z intuicyjnego "dzielenia przez 2" zamiast rzetelnego podstawienia do wzoru.
- "0,25 mm" – to 0,025 cm, więc P = 0,025 · 4 = 0,1 prdpt. To wartość skrajnie za mała i zwykle bierze się z pomylenia zapisu dziesiętnego.
Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź sens wyniku: im większa moc soczewki i im większa decentracja, tym większy efekt pryzmatyczny. Dla +4 D uzyskanie 2 prdpt wymaga decentracji rzędu kilku milimetrów, a nie ułamków milimetra.
