Operacja dotyczy uregulowania należności przez odbiorcę w formie czeku gotówkowego. Kluczowe jest rozróżnienie, że czek nie zawsze oznacza natychmiastowy fizyczny wpływ gotówki do kasy. W ujęciu księgowym (w typowym planie kont) czek otrzymany do realizacji często traktuje się jako "inne środki pieniężne" – czyli środek płatniczy pozostający w dyspozycji jednostki, ale jeszcze niezaksięgowany jako gotówka w kasie ani środki na rachunku bankowym.
Dlatego poprawny zapis wskazuje:
"Inne środki pieniężne" Dt – wzrost aktywów pieniężnych w postaci czeku (ujęcie po stronie Wn/Dt konta aktywnego),
"Rozrachunki z odbiorcami" Ct – spadek należności, bo odbiorca dokonał zapłaty (zmniejszenie aktywów w postaci należności ujmuje się po stronie Ma/Ct).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Wariant z zapisem, w którym "Rozrachunki z odbiorcami" jest po stronie Dt, odwraca sens operacji: sugerowałby zwiększenie należności, a przecież zapłata ją zmniejsza.
- Wariant z "Kasa" Dt może być intuicyjny, ale w tym pytaniu wskazano czek gotówkowy, więc ewidencja nie musi oznaczać natychmiastowego przyjęcia gotówki do kasy; pomija się etap ujęcia czeku jako innego środka pieniężnego.
- Wariant z "Kasa" Ct w ogóle nie pasuje do zdarzenia, bo nie ma tu wypływu gotówki z kasy – jednostka nie płaci, tylko otrzymuje zapłatę.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odpowiedz sobie, co rośnie, a co maleje. Zapłata od odbiorcy zmniejsza należność (rozrachunki po stronie Ct), a forma zapłaty określa, czy rosną "Kasa", "Rachunek bankowy", czy "Inne środki pieniężne".