KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 3.
Stopień wałka, przedstawionego na rysunku, o średnicy 25 mm ma długość
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny wałka, który jest elementem mechanicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość stopnia wałka należy odczytać bezpośrednio z wymiaru liniowego na rysunku technicznym, a nie wywnioskować ze średnicy 25 mm ani z proporcji rysunku.
Wskazany stopień ma długość 64 mm, dlatego pozostałe wartości nie odpowiadają podanemu wymiarowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach typu "odczyt z rysunku" kluczowe jest rozróżnienie, jaki wymiar ma zostać podany: średnica, długość, promień, faza, itp. W treści podano, że chodzi o długość stopnia wałka o średnicy 25 mm. Średnica identyfikuje konkretny stopień (fragment wałka o stałej średnicy), natomiast odpowiedź ma dotyczyć jego długości osiowej.

Poprawne postępowanie:

  • Najpierw znaleźć na rysunku stopień o średnicy 25 mm (zwykle oznaczone symbolem średnicy i wartością liczbową).
  • Następnie odczytać przypisany do tego stopnia wymiar długości (wymiar liniowy równoległy do osi elementu).
  • Wynik podać w milimetrach zgodnie z rysunkiem.

Odpowiedź "64 mm." jest właściwa, ponieważ odpowiada długości wskazanego na rysunku stopnia o średnicy 25 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "15 mm." – typowy błąd polega na odczytaniu innego, krótszego odcinka (np. podtoczenia, rowka, fazy) albo pomyleniu odległości pomocniczej z długością stopnia.
  • "30 mm." – to częsty wybór "na intuicję" (wartość okrągła), gdy nie odczyta się właściwej linii wymiarowej lub gdy błędnie założy się, że stopień ma "standardową" długość.
  • "5 mm." – taka wartość zwykle dotyczy niewielkich elementów (np. faza, promień, rowek), a nie długości całego stopnia wałka; bywa wynikiem pomylenia długości z oznaczeniem detalu pomocniczego.

Wskazówka egzaminacyjna: w rysunku technicznym nie należy mierzyć linijką długości narysowanego elementu, jeżeli rysunek może nie być w skali. Zawsze opieraj się na wartościach podanych przy liniach wymiarowych i sprawdzaj, do którego fragmentu odnoszą się strzałki oraz linie pomocnicze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zidentyfikuj stopień po jego średnicy (np. 25 mm), a potem odczytaj wymiar liniowy przypisany do tego odcinka wzdłuż osi. Nie mierz "na oko" z grafiki, tylko korzystaj z linii wymiarowych, strzałek i wartości liczbowych.
Wydruk lub podgląd może nie zachowywać skali (zmiana rozmiaru, marginesy, kompresja). Dlatego prawidłowy odczyt wykonuje się z podanych wartości wymiarów, a nie z proporcji rysunku. To częsty błąd na egzaminach.
Stopień wałka to fragment o stałej średnicy, oddzielony od sąsiednich fragmentów zmianą średnicy (uskokiem). Na rysunku rozpoznasz go po oznaczeniu średnicy oraz po konturze z wyraźną zmianą przekroju.
Średnica jest zwykle poprzedzona symbolem średnicy (np. ⌀) i dotyczy wymiaru poprzecznego elementu obrotowego. Długość stopnia to wymiar liniowy wzdłuż osi, podany jako odległość między dwiema płaszczyznami/uskokami.
Najczęstsze to: pomylenie średnicy z długością, odczyt długości sąsiedniego stopnia, pominięcie linii pomocniczych i strzałek oraz sugerowanie się "ładnymi" liczbami zamiast konkretnym wymiarem na rysunku.
Zwykle w zadaniu testowym podaje się wartość nominalną (np. 64 mm), a tolerancje są osobnym zagadnieniem. Jeśli tolerancja byłaby wymagana, musiałaby być jednoznacznie wskazana na rysunku (np. przy wymiarze).
Pomaga rozpoznawać elementy maszyn stwarzające zagrożenia (wały, sprzęgła, przekładnie) oraz ocenić miejsca ryzyka pochwycenia. Ułatwia też rozmowę z utrzymaniem ruchu i weryfikację, czy osłony oraz strefy niebezpieczne są zgodne z dokumentacją.
Gdy analizujesz dostęp do części ruchomych i możliwość pochwycenia (np. przez rękawice, odzież). Wymiary mogą decydować o doborze osłon, dystansów i sposobu wygrodzenia strefy. Dokumentacja techniczna ułatwia identyfikację tych elementów.
Sprawdź, gdzie kończą się strzałki oraz do jakich krawędzi dochodzą linie pomocnicze. Wymiar dotyczy odległości między tymi wskazanymi krawędziami/płaszczyznami. Jeśli jest kilka podobnych odcinków, najpierw potwierdź średnicę stopnia.
Ćwicz na prostych detalach: wałki stopniowane, tuleje, otwory i rowki. Trenuj identyfikację: średnica vs długość, wskazanie stopnia, odczyt właściwego wymiaru. Zawsze czytaj strzałki i linie pomocnicze oraz unikaj "mierzenia" rysunku.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego (wymiarowanie, oznaczenia)
  • Instrukcje stanowiskowe/technologiczne, w których występują rysunki detali
  • Przykładowe arkusze egzaminacyjne z zadaniami na odczyt wymiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego