KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 34.
Stosownie do zamieszczonego przepisu, w tym samym urzędzie może być zatrudniony, pozostający z pracownikiem urzędu w stosunku służbowej podległości
Ilustracja przedstawia fragment ustawy dotyczący pracowników urzędów państwowych, a dokładniej artykuł 9, który odnosi się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "szwagier pracownika.", ponieważ należy do powinowatych, a w przytoczonym fragmencie przepisu zakaz podległości służbowej dotyczy innych, wskazanych wprost relacji rodzinnych (np. małżonka oraz krewnych w linii prostej). Dlatego pozostałe odpowiedzi mieszczą się w katalogu wyłączonym.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest odczytanie zamieszczonego przepisu i sprawdzenie, jakie relacje rodzinne ustawodawca wymienia jako niedopuszczalne w sytuacji służbowej podległości w tym samym urzędzie. Tego typu regulacje mają ograniczać ryzyko konfliktu interesów, presji służbowej oraz zarzutów o stronniczość w miejscu pracy.

Odpowiedź "szwagier pracownika." jest poprawna wtedy, gdy w zamieszczonym fragmencie przepisu nie znajduje się wśród relacji objętych zakazem. "Szwagier" jest co do zasady relacją powinowactwa (związku przez małżeństwo), a nie pokrewieństwa w linii prostej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w świetle zamieszczonego tekstu:

  • "małżonek pracownika." – w przepisach antykonfliktowych małżonek jest typową relacją wskazywaną wprost, ponieważ związek małżeński rodzi najściślejszą wspólnotę interesów i może wpływać na bezstronność przełożonego/podwładnego.
  • "ojciec pracownika." – ojciec to krewny w linii prostej (wstępny). Taka relacja jest szczególnie wrażliwa na zależności i bywa jednoznacznie obejmowana zakazem podległości służbowej.
  • "wnuk pracownika." – wnuk to także krewny w linii prostej (zstępny). Podobnie jak w przypadku wstępnych, ustawodawca często obejmuje zstępnych ograniczeniami dotyczącymi podległości.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw przepisz na brudno z ilustracji listę relacji wymienionych w przepisie, a dopiero potem porównaj ją z odpowiedziami. Unikniesz wtedy typowego błędu intuicyjnego, polegającego na wybieraniu "najbardziej surowo brzmiącej" opcji bez sprawdzenia, czy faktycznie występuje w katalogu z przepisu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podległość służbowa to relacja przełożony–podwładny, w której jedna osoba wydaje polecenia i ocenia pracę drugiej. W administracji ma znaczenie dla bezstronności i odpowiedzialności, bo wpływa na decyzje kadrowe (np. przydział zadań, oceny, awanse).
Ograniczenia mają zmniejszać ryzyko konfliktu interesów, faworyzowania i nacisków w pracy. W relacji rodzinnej łatwiej o zarzuty stronniczości, nawet gdy decyzje są obiektywne. Dlatego ustawodawca często wskazuje katalog relacji wyłączonych.
Powinowactwo to więź wynikająca z małżeństwa, a nie z urodzenia. Przykładem jest relacja z rodziną małżonka (np. teść, szwagier). W zadaniach egzaminacyjnych trzeba odróżnić powinowatych od krewnych w linii prostej.
Pokrewieństwo wynika z więzów krwi (np. ojciec, wnuk), a powinowactwo z małżeństwa (np. szwagier). To rozróżnienie jest kluczowe, bo przepisy mogą inaczej traktować krewnych i powinowatych, zwłaszcza w sprawach podległości służbowej.
Bardzo często tak, bo małżeństwo tworzy wspólnotę interesów i może wpływać na bezstronność przełożonego lub podwładnego. Na egzaminie zawsze trzeba jednak oprzeć się na dokładnym brzmieniu zamieszczonego przepisu, bo katalog może być różny.
Tak. Ojciec jest wstępnym, a wnuk zstępnym – to relacje w linii prostej. W pytaniach o ograniczenia kadrowe linia prosta bywa kluczowym kryterium, więc warto umieć szybko klasyfikować te relacje bez zastanawiania się.
Najpierw przeczytaj fragment przepisu (często jest na ilustracji) i wypisz, kogo obejmuje zakaz. Potem porównaj listę z odpowiedziami. Wybierz tę relację, która pasuje do brzmienia przepisu (np. jest dopuszczona albo nie jest wymieniona w zakazie).
Typowe błędy to: mylenie powinowactwa z pokrewieństwem, automatyczne zakładanie "zakazu dla całej rodziny", oraz czytanie przepisu pobieżnie (pomijanie słów typu "w linii prostej"). Pomaga szybka klasyfikacja: małżonek / wstępni / zstępni.
Gdy w odpowiedziach pojawiają się osoby z linii prostej (np. ojciec, wnuk) albo gdy przepis używa takich pojęć. Wtedy bez znajomości definicji łatwo o pomyłkę, bo intuicja może podpowiadać "bliskość", a liczy się formalna klasyfikacja relacji.
Ćwicz czytanie krótkich fragmentów przepisów i wyciąganie wniosku: kto jest objęty zakazem, a kto nie. Powtórz podstawowe pojęcia rodzinne (pokrewieństwo/powinowactwo, linia prosta/boczna). Warto też rozumieć cel: bezstronność i przejrzystość działania urzędu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego pozostałe odpowiedzi mieszczą się w katalogu wyłączonym.

Materiały:

  • Komentarze i opracowania z zakresu etyki i bezstronności w administracji publicznej (materiały szkolne)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące konfliktu interesów i zasad służbowej podległości w urzędach
  • Słowniki/kompendia pojęć: pokrewieństwo, powinowactwo, linia prosta i boczna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego