KWALIFIKACJA INF1 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 24.
Symbol blokowy którego filtru jest przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia symbol blokowy dolnoprzepustowego filtru, co jest związane z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr dolnoprzepustowy przepuszcza składowe o niskich częstotliwościach (pasmo przepustowe), a wysokie częstotliwości tłumi (pasmo zaporowe). Jeśli na rysunku widać, że sygnały "od zera" do pewnej częstotliwości przechodzą, a powyżej są wycinane, to jest to właśnie filtr dolnoprzepustowy.

Pełne wyjaśnienie:

Filtry w torach telekomunikacyjnych służą do kontrolowania, które składowe częstotliwościowe sygnału mają przechodzić dalej, a które mają zostać stłumione. Rozpoznanie typu filtru na podstawie symbolu blokowego lub uproszczonej charakterystyki polega na odpowiedzi na pytanie: co jest przepuszczane, a co tłumione?

Odpowiedź "Dolnoprzepustowego." jest poprawna, gdy rysunek przedstawia filtr, który:

  • ma pasmo przepustowe dla niskich częstotliwości (blisko 0 Hz lub niskich wartości),
  • ma pasmo zaporowe dla częstotliwości wyższych (powyżej częstotliwości granicznej),
  • często bywa opisywany jako "wygładzający" sygnał, bo usuwa szybkie zmiany (wysokie częstotliwości).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego rysunku?

  • "Górnoprzepustowego." dotyczy sytuacji odwrotnej: tłumione są niskie częstotliwości (w tym składowa stała), a przepuszczane wysokie. Na charakterystyce widziałbyś "dziurę" na początku osi częstotliwości i dopiero potem przejście.
  • "Szerokopasmowego." oznacza filtr o szerokim paśmie przepustowym (często w praktyce kojarzony z pasmowoprzepustowym o dużej szerokości). Nie jest to podstawowa para przeciwstawna do dolno-/górnoprzepustowego i zwykle wymagałoby wskazania dwóch granic pasma, a nie jednej.
  • "Selektywnego." jest określeniem ogólnym (wysoka selektywność = strome zbocza, dobre odcięcie), które opisuje "jakość" filtracji, a nie jednoznacznie typ pasma (dolno-, górno-, pasmowo-). Z samej selektywności nie wynika, czy przepuszczane są niskie czy wysokie częstotliwości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze identyfikuj pasmo przepustowe (gdzie tłumienie jest małe), a dopiero potem nazwij filtr. Jeśli przepuszczane jest "od zera do granicy" → dolnoprzepustowy; jeśli "od granicy wzwyż" → górnoprzepustowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr dolnoprzepustowy to układ, który przepuszcza niskie częstotliwości, a tłumi wysokie. W torach telekomunikacyjnych pomaga ograniczać zakłócenia i niepożądane składowe widma, tak aby do kolejnego elementu toru trafiał sygnał o właściwym paśmie.
Rozpoznaj, gdzie jest pasmo przepustowe: jeśli na charakterystyce sygnał przechodzi dla częstotliwości bliskich zeru, a powyżej pewnej granicy jest tłumiony, to wskazuje na filtr dolnoprzepustowy. Kluczowe jest "przepuszcza dół, odcina górę".
Różnią się kierunkiem działania: górnoprzepustowy odcina niskie częstotliwości (często także składową stałą), a przepuszcza wysokie. Dolnoprzepustowy robi odwrotnie. Na egzaminie najłatwiej porównać, czy przechodzi "od zera" czy dopiero "od granicy wzwyż".
Pasmo przepustowe to zakres częstotliwości, w którym filtr tłumi sygnał niewiele (sygnał "przechodzi"). Pasmo zaporowe to zakres, w którym filtr tłumi sygnał silnie (sygnał jest "odcinany"). Te dwa pojęcia są podstawą do rozpoznawania typu filtru.
Stosuje się go, gdy chcemy ograniczyć wpływ wysokoczęstotliwościowych zakłóceń lub ograniczyć pasmo sygnału do wymaganego zakresu. Przykładowo bywa używany do wygładzania sygnałów sterujących lub do eliminacji szumów spoza pasma pracy urządzenia końcowego.
Najczęstszy błąd to pomylenie dolno- i górnoprzepustowego przez patrzenie tylko na nazwę, bez analizy pasma. Drugi błąd to traktowanie słów typu "selektywny" jako typu filtru, mimo że to raczej opis jakości (stromości zbocza), a nie jednoznaczny rodzaj pasma.
Zwykle "selektywny" opisuje właściwość filtru (jak dobrze odcina pasmo zaporowe i jak strome ma zbocze), a nie konkretny typ pasma. Filtr dolno-, górno- lub pasmowoprzepustowy może być bardziej lub mniej selektywny.
Określenie "szerokopasmowy" dotyczy zwykle szerokości pasma przepustowego, a nie kierunku (dół/góra). Dolnoprzepustowy jest definiowany tym, że przepuszcza częstotliwości do granicy. "Szerokopasmowy" bez dodatkowych danych bywa niejednoznaczny, bo może dotyczyć różnych rozwiązań.
Warto przećwiczyć rozpoznawanie: dolno-, górno- i pasmowoprzepustowych na prostych charakterystykach oraz schematach blokowych. Ucz się słów-kluczy: pasmo przepustowe, zaporowe, częstotliwość graniczna, tłumienie. Pomaga też rysowanie własnych szkiców charakterystyk.
Dolnoprzepustowy ma jedną granicę: przepuszcza od niskich częstotliwości do częstotliwości granicznej. Pasmo­woprzepustowy ma dwie granice: przepuszcza tylko "środek" (między dolną i górną granicą), a tłumi zarówno niskie, jak i wysokie częstotliwości poza pasmem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr dolnoprzepustowy przepuszcza składowe o niskich częstotliwościach (pasmo przepustowe), a wysokie częstotliwości tłumi (pasmo zaporowe).

Źródła:

  • Wikipedia: "Filtr dolnoprzepustowy" (definicja i opis działania), https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_dolnoprzepustowy - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia: "Filtr górnoprzepustowy" (porównanie z dolnoprzepustowym), https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_g%C3%B3rnoprzepustowy - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia: "Filtr (elektronika)" (przegląd typów filtrów), https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_(elektronika) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Skrypty z podstaw elektroniki/telekomunikacji: filtry analogowe i cyfrowe
  • Notatki o charakterystykach częstotliwościowych (Bode) i pasmach filtrów
  • Ćwiczenia z rozpoznawania symboli/charakterystyk filtrów na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego