KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 1.
Tabela zawiera wybrane dane z miesięcznej karty ewidencji czasu pracy pracownika zatrudnionego w podstawowym systemie czasu pracy. Z analizy zapisów w karcie ewidencji czasu pracy wynika, że pracownikowi
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi ewidencji czasu pracy pracownika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urlop 8 h obniża wymiar pracy do przepracowania (160 h − 8 h = 152 h).
Skoro w ewidencji wykazano 160 h pracy, to powstało 8 h nadliczbowych. Z tabeli wynika 5 h nadgodzin w dni powszednie (dodatek 50%) oraz 3 h w niedzielę nieplanowaną (dodatek 100%).

Pełne wyjaśnienie:

W podstawowym systemie czasu pracy punktem wyjścia jest wymiar nominalny w miesiącu (tu 160 h). Jednak usprawiedliwiona nieobecność, np. urlop wypoczynkowy, obniża liczbę godzin, które pracownik ma obowiązek przepracować. Skoro jeden dzień (8 h) został oznaczony jako urlop, to obowiązek przepracowania wynosi 160 h − 8 h = 152 h.

Z podsumowania ewidencji wynika, że pracownik faktycznie przepracował 160 h. Oznacza to, że przepracował o 160 h − 152 h = 8 h więcej niż wynosił jego wymiar do przepracowania w tym miesiącu, czyli wystąpiły godziny nadliczbowe.

Kolejny krok to kwalifikacja dodatku do wynagrodzenia. Zgodnie z zasadą wskazaną w treści kontekstowej (art. 151¹ § 1 Kodeksu pracy):

  • dodatek 50% przysługuje za nadgodziny przypadające w "zwykłe" dni robocze (gdy przekraczamy dobową normę w zaplanowanym dniu pracy),
  • dodatek 100% dotyczy m.in. pracy w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy.

Z ewidencji widać przekroczenia dobowe w dniach powszednich: dwukrotnie po 2 h (łącznie 4 h) oraz jednokrotnie 1 h (łącznie 5 h) – to nadgodziny z dodatkiem 50%. Dodatkowo występuje praca w niedzielę, która w harmonogramie była wolna (brak godzin planowanych), w wymiarze 3 h – to podstawa do dodatku 100%.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo:

  • podanie jedynie 8 h z dodatkiem 50% pomija inną stawkę dodatku dla pracy w niedzielę nieplanowaną,
  • podanie 8 h z dodatkiem 100% błędnie kwalifikuje nadgodziny z dni powszednich jak pracę w niedzielę/święto,
  • stwierdzenie, że dodatek nie przysługuje, ignoruje fakt przekroczenia wymiaru do przepracowania po uwzględnieniu urlopu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To godziny pracy wykonane ponad obowiązujące normy czasu pracy (co do zasady 8 h na dobę i przeciętnie 40 h w tygodniu). W ewidencji ustala się je przez porównanie harmonogramu z rzeczywistym czasem pracy oraz przez sprawdzenie, czy pracownik nie przekroczył wymiaru do przepracowania po uwzględnieniu nieobecności.
Urlop jest usprawiedliwioną nieobecnością i zastępuje zaplanowaną pracę w danym dniu. Skoro pracownik miał w grafiku 8 h pracy, ale korzystał z urlopu, to nie ma obowiązku "odrabiania" tych 8 h. Dlatego wymiar do przepracowania obniża się o liczbę godzin urlopu z harmonogramu.
Dodatek 50% dotyczy nadgodzin w zwykłe dni robocze, gdy pracownik pracuje dłużej niż przewiduje harmonogram (np. zamiast 8 h pracuje 9 lub 10 h). W praktyce patrzysz na dany dzień roboczy i liczysz różnicę między planem a wykonaniem.
Dodatek 100% stosuje się m.in. wtedy, gdy praca w nadgodzinach przypada w niedzielę lub święto, które nie jest dla pracownika dniem pracy zgodnie z harmonogramem. W ewidencji widać to zwykle jako brak godzin planowanych w niedzielę, a jednocześnie wpisane godziny faktycznie przepracowane.
Najpierw ustalasz wymiar nominalny (np. 160 h), potem odejmujesz godziny usprawiedliwionej nieobecności zgodnie z grafikiem (np. urlop 8 h). Otrzymujesz wymiar do przepracowania (np. 152 h). Jeśli przepracowane godziny są wyższe (np. 160 h), różnica to nadgodziny (8 h).
Najczęstsze są: nieuwzględnianie urlopu/zwolnienia przy ustalaniu wymiaru do przepracowania, wrzucanie wszystkich nadgodzin do jednej stawki dodatku, mylenie niedzieli wolnej z niedzielą zaplanowaną w grafiku oraz sprawdzanie tylko sumy godzin bez analizy konkretnych dni, w których powstały przekroczenia.
Nie zawsze. Kluczowe jest, czy niedziela była dla pracownika dniem pracy w harmonogramie. Jeśli nie była (dzień wolny), to praca w niedzielę zwykle kwalifikuje się do dodatku 100%. Jeśli była zaplanowana jako dzień pracy, zasady mogą wyglądać inaczej i trzeba analizować konkretną sytuację z grafiku i ewidencji.
Nominalne godziny to wymiar wynikający z kalendarza czasu pracy dla pełnego miesiąca. Godziny do przepracowania to nominalne godziny pomniejszone o usprawiedliwione nieobecności rozliczane godzinowo (np. urlop w dniu roboczym). W zadaniach egzaminacyjnych to rozróżnienie często decyduje o wyniku.
W praktyce dzieli się je na kategorie według dnia i okoliczności: nadgodziny w dni robocze (najczęściej 50%) oraz praca w niedziele/święta niebędące dniem pracy lub w porze nocnej (często 100%). Taki podział ułatwia prawidłowe naliczenie dodatków w liście płac.
Ćwicz czytanie tabel: najpierw sprawdź harmonogram, potem rzeczywiste godziny, a na końcu podsumowania. Zawsze uwzględniaj urlopy i inne nieobecności przy ustalaniu wymiaru do przepracowania. Następnie rozdziel nadgodziny na takie, które mają dodatek 50% i takie, które mają dodatek 100%.
info

Około 26% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Urlop 8 h obniża wymiar pracy do przepracowania (160 h − 8 h = 152 h).Skoro w ewidencji wykazano 160 h pracy, to powstało 8 h nadliczbowych."

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy – poradnik/strona tematyczna o czasie pracy i godzinach nadliczbowych: https://www.pip.gov.pl/pl/ (należy przejść do działu: Prawo pracy → Czas pracy → Godziny nadliczbowe; dostęp 2026-03-01)
  • Serwis Rzeczypospolitej Polskiej (GOV.PL) – informacje o prawie pracy / czasie pracy (opis ogólny i odsyłacze): https://www.gov.pl/web/rodzina (działy tematyczne dotyczące prawa pracy i czasu pracy; dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy (dział dotyczący czasu pracy i pracy w godzinach nadliczbowych)
  • Materiały edukacyjne Państwowej Inspekcji Pracy o czasie pracy i nadgodzinach
  • Podręczniki/zbioru zadań do kwalifikacji kadrowo‑płacowych (analiza ewidencji czasu pracy i list płac)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego