W przedstawionej sytuacji terapeuta poinformował podopiecznych, że uczestniczą w badaniu. To jest kluczowe kryterium rozstrzygające o jawności obserwacji: osoby obserwowane mają świadomość, że są obserwowane w ramach badania.
Brak wskazania celu badania nie zmienia faktu, że obserwacja pozostaje jawna. Cel może być ujawniony w pełni, częściowo albo sformułowany ogólnie, natomiast o klasyfikacji "jawna/ukryta" decyduje przede wszystkim to, czy uczestnicy wiedzą o samym udziale w badaniu i o prowadzeniu obserwacji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "pośrednią" – to określenie odnosi się do sposobu pozyskiwania informacji (np. przez osoby trzecie, dokumenty, ślady działania), a nie do tego, czy uczestnicy wiedzą o badaniu.
- "otwartą" – w praktyce bywa używana jako termin bliski "jawnej", ale w tym zadaniu stanowi odrębną propozycję i nie wynika wprost z opisu jako kryterium. Opis jednoznacznie spełnia definicję obserwacji jawnej.
- "jednostkową" – dotyczy liczby obserwowanych osób (np. jedna osoba), a w opisie mowa o podopiecznych (liczba mnoga), więc to inne kryterium klasyfikacji.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: jawna = uczestnik wie, że jest badany/obserwowany; ukryta = nie ma tej świadomości. Pozostałe nazwy (pośrednia, jednostkowa itp.) opisują inne wymiary obserwacji.
