KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Terapeuta w trakcie wywiadu z podopiecznym stosuje pytania otwarte, aby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pytania otwarte w wywiadzie służą temu, by podopieczny mógł swobodnie opisać sytuację i rozwinąć odpowiedź własnymi słowami. Nie powinny sugerować "właściwej" odpowiedzi ani naprowadzać. Porządkowanie wypowiedzi osiąga się raczej podsumowaniem i parafrazą niż samą formą pytania.

Pełne wyjaśnienie:

Pytania otwarte (np. zaczynające się od "co", "jak", "w jaki sposób") są podstawowym narzędziem w wywiadzie, ponieważ zwiększają ilość i jakość informacji uzyskiwanych od podopiecznego. Ich głównym celem jest zachęcenie do szerszej, bardziej opisowej wypowiedzi oraz ujawnienia znaczeń, emocji, kontekstu i szczegółów ważnych dla planowania terapii zajęciowej.

Odpowiedź "nakłonić podopiecznego do rozbudowania odpowiedzi." jest trafna, bo pytania otwarte:

  • nie ograniczają odpowiedzi do "tak/nie" ani jednej krótkiej informacji,
  • dają przestrzeń na opowiedzenie własnej perspektywy,
  • wspierają budowanie relacji i poczucia bycia wysłuchanym.

Odpowiedź "uporządkować tok wypowiedzi podopiecznego." nie jest najlepsza: porządkowanie zwykle realizuje się technikami prowadzenia rozmowy takimi jak parafraza, klaryfikacja, odzwierciedlanie i podsumowanie, a nie samym użyciem pytań otwartych.

Odpowiedź "naprowadzić podopiecznego na oczekiwaną odpowiedź." opisuje pytania sugerujące lub naprowadzające. W wywiadzie terapeutycznym takie działanie może zniekształcać informacje, wzmacniać uległość podopiecznego i obniżać wiarygodność danych.

Odpowiedź "uzasadnić podopiecznemu powód zadania wskazanych pytań." dotyczy raczej budowania współpracy i transparentności. Choć czasem warto wyjaśniać sens pytań, to nie jest to funkcja "pytań otwartych" jako kategorii, tylko ogólna zasada komunikacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "rozbudowanie wypowiedzi" vs "naprowadzanie", pytania otwarte łączymy z pogłębianiem i eksploracją, a nie z sugestią.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pytania otwarte to takie, na które nie da się odpowiedzieć jednym słowem "tak/nie". Zachęcają do opisu, wyjaśnienia i podania przykładów (np. "Jak wygląda Pani/Pana dzień?"). Pomagają lepiej poznać potrzeby, zasoby i trudności podopiecznego.
Stosuje je, aby uzyskać więcej informacji i skłonić podopiecznego do rozwinięcia wypowiedzi własnymi słowami. Dzięki temu łatwiej zrozumieć kontekst funkcjonowania, motywację oraz cele ważne dla podopiecznego i trafniej zaplanować działania terapeutyczne.
Przykłady: "Co sprawia Pani/Panu największą trudność w domu?", "Jakie czynności są dla Pani/Pana najważniejsze?", "Jak Pani/Pan radził(a) sobie wcześniej?". Wspólną cechą jest to, że wymagają opisu, a nie krótkiej odpowiedzi.
Pytania otwarte służą eksploracji i pogłębieniu (odpowiedź jest dłuższa i opisowa). Pytania zamknięte ograniczają odpowiedź do wyboru lub "tak/nie" i są dobre do doprecyzowania faktów (np. częstotliwość, czas trwania), ale dają mniej kontekstu.
Mogą pośrednio pomagać, ale ich główną funkcją jest pogłębianie. Do porządkowania wypowiedzi częściej wykorzystuje się podsumowania, parafrazę i pytania klaryfikujące (np. "Dobrze rozumiem, że…"). Same pytania otwarte mogą nawet poszerzyć wątek.
Pytania naprowadzające sugerują "właściwą" odpowiedź i mogą zniekształcić informacje, bo podopieczny dopasowuje się do oczekiwań osoby prowadzącej. W praktyce utrudnia to rzetelną ocenę potrzeb oraz dobór działań terapeutycznych opartych na realnej sytuacji podopiecznego.
Po zadaniu pytania otwartego warto dać czas na odpowiedź (pauza), aktywnie słuchać i dopytywać o szczegóły bez oceniania. Pomocne są techniki: odzwierciedlenie, parafraza i klaryfikacja, które pokazują zrozumienie i pomagają zebrać konkretne informacje.
Pytania zamknięte są przydatne, gdy trzeba szybko doprecyzować fakt: termin, liczbę, częstotliwość, zgodę lub występowanie objawu (np. "Czy ból pojawia się codziennie?"). W praktyce często zaczyna się od otwartego, a potem przechodzi do zamkniętych.
Częsty błąd to uznawanie pytania "Czy nie uważa Pan, że…" za otwarte, bo jest dłuższe. To pytanie sugerujące. Otwarte pytanie nie zawiera tezy i nie podpowiada odpowiedzi. Warto sprawdzić: czy da się odpowiedzieć jednym "tak/nie" i czy pytanie zawiera ocenę.
Ćwicz klasyfikowanie pytań: otwarte, zamknięte, klaryfikujące i sugerujące. Twórz własne przykłady do typowych sytuacji (ADL, praca, hobby, bariery). Na egzaminie szukaj odpowiedzi odnoszącej się do funkcji pytania: pogłębianie, doprecyzowanie lub sugestia.
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pytania otwarte w wywiadzie służą temu, by podopieczny mógł swobodnie opisać sytuację i rozwinąć odpowiedź własnymi słowami."

Materiały:

  • podręczniki z zakresu komunikacji w zawodach medycznych i pomocowych (rozdziały o wywiadzie i pytaniach)
  • materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące prowadzenia wywiadu w terapii zajęciowej
  • ćwiczenia scenariuszowe: symulacje rozmowy i analiza pytań (otwarte vs zamknięte vs sugerujące)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego