KWALIFIKACJA BUD12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 34.
Tynk sztukatorski, stanowiący gładką wyprawę zaczynu gipsowego na podkładzie wapienno-gipsowym, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sztablatura to gładka wyprawa wykonywana z zaczynu gipsowego na odpowiednim podkładzie (często wapienno-gipsowym), służąca do uzyskania bardzo równej, gładkiej powierzchni. Sgraffito jest techniką dekoracyjną warstwową, a pozostałe odpowiedzi oznaczają inne typy wypraw o odmiennym sposobie obróbki.

Pełne wyjaśnienie:

Sztablatura to rodzaj gładkiej wyprawy (warstwy wykończeniowej), której celem jest uzyskanie bardzo równej i gładkiej powierzchni ściany lub sufitu. Charakterystyczne jest tu wykonanie warstwy z zaczynu gipsowego nanoszonego na podkład wapienno-gipsowy (lub inny podkład odpowiedni dla technologii gipsowej). Taki opis jednoznacznie kieruje do nazwy "sztablatura", spotykanej w terminologii robót sztukatorskich i tynkarskich.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji?

  • Sgraffito nie jest "gładką wyprawą zaczynu gipsowego", tylko techniką dekoracyjną polegającą na nakładaniu barwnych warstw i ich częściowym zeskrobywaniu w celu uzyskania wzoru. Kluczowa jest tu dekoracja i praca w warstwach, a nie sama gładkość wyprawy.
  • Tynk zmywalny to określenie związane przede wszystkim z właściwością użytkową (możliwością mycia powierzchni) i zwykle odnosi się do rozwiązań materiałowych/powłokowych zapewniających odporność na zabrudzenia. Nie identyfikuje konkretnej technologii: "zaczyn gipsowy na podkładzie wapienno-gipsowym".
  • Tynk cyklinowany wskazuje na sposób obróbki powierzchni (cyklinowanie/zeskrobywanie i wyrównywanie), a nie na to, że jest to typowa gładka wyprawa gipsowa opisana w pytaniu. To inna kategoria rozróżnienia: metoda wykończenia powierzchni, nie nazwa wyprawy jak "sztablatura".

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach warto wyłapać słowa-klucze opisujące spoiwo (gips), rodzaj warstwy (gładka wyprawa) oraz podkład (wapienno-gipsowy). Zestaw tych cech najczęściej prowadzi do rozpoznania nazwy technologii, a nie do ogólnych określeń typu "zmywalny" czy nazw technik dekoracyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sztablatura to gładka wyprawa wykonywana z zaczynu gipsowego na odpowiednio przygotowanym podkładzie (często wapienno-gipsowym), której celem jest uzyskanie bardzo równej, gładkiej powierzchni pod malowanie lub inne wykończenie. To pojęcie dotyczy technologii wyprawy, a nie samej farby.
Szukaj połączenia cech: gładka wyprawa + zaczyn gipsowy + informacja o podkładzie (np. wapienno-gipsowym). Taki zestaw wskazuje na nazwaną technologię gładzi/wyprawy, a nie na cechę użytkową typu "zmywalny".
Sgraffito jest techniką dekoracyjną: wykonuje się kilka warstw (zwykle barwnych), a następnie częściowo je zeskrobuje, aby uzyskać wzór. Sztablatura natomiast służy do uzyskania jednolitej, gładkiej powierzchni z wyprawy gipsowej. Różnią się celem i sposobem wykonania.
"Tynk zmywalny" to nazwa potoczna/marketingowa wskazująca na możliwość mycia i odporność na zabrudzenia, a nie precyzyjna nazwa technologii wyprawy jak sztablatura. Na egzaminie takie określenie zwykle nie pasuje do definicji opartej na spoiwie i warstwach (gips, podkład).
Częsty błąd to wybieranie odpowiedzi na podstawie jednego słowa (np. "gipsowy") bez analizy reszty opisu. Drugi błąd to mylenie technik dekoracyjnych (np. sgraffito) z nazwami wypraw gładkich. Warto porównywać: spoiwo, warstwy i cel wykończenia.
Wyprawy gipsowe stosuje się najczęściej wewnątrz pomieszczeń, gdy potrzebna jest gładka powierzchnia pod malowanie lub tapetowanie. W praktyce ważne są warunki wilgotności i dobór podłoża. Na egzaminie zwykle kluczowe jest rozpoznanie spoiwa i technologii z opisu.
Podkład jest warstwą przygotowującą podłoże: zapewnia przyczepność, wyrównuje chłonność i tworzy bazę pod warstwę wykończeniową. W opisie egzaminacyjnym informacja o podkładzie (np. wapienno-gipsowym) pomaga zawęzić technologię i odróżnić ją od samych powłok malarskich.
Określenie "cyklinowany" odnosi się przede wszystkim do sposobu obróbki powierzchni (mechanicznego zeskrobywania/wyrównywania), a nie do jednego, stałego składu zaprawy. Dlatego w pytaniach definicyjnych, gdzie podano spoiwo i podkład, taka odpowiedź zwykle jest nieadekwatna.
"Zaczyn gipsowy" wskazuje na spoiwo i technologię wykonania wyprawy. W wielu typach tynków o wyborze decyduje właśnie spoiwo (gips, wapno, cement) oraz układ warstw. To bardziej precyzyjna informacja niż cechy użytkowe typu zmywalność czy ogólne nazwy dekoracji.
Najlepiej uczyć się parami: nazwa ↔ krótka definicja + cecha odróżniająca (spoiwo, warstwy, sposób obróbki, zastosowanie). Pomaga też tworzenie fiszek i porównywanie pojęć bliskich znaczeniowo (wyprawa gładka vs technika dekoracyjna). Na egzaminie czytaj cały opis.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Sztablatura to gładka wyprawa wykonywana z zaczynu gipsowego na odpowiednim podkładzie (często wapienno-gipsowym), służąca do uzyskania bardzo równej, gładkiej powierzchni."

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki do robót tynkarskich i sztukatorskich (rozdziały o wyprawach gipsowych i tynkach dekoracyjnych)
  • Słowniki/encyklopedie budowlane z hasłami dotyczącymi tynków i sztukaterii
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dla kwalifikacji murarsko-tynkarskich (dział: wyprawy tynkarskie i gładzie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego