KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 27.
W kontekście bibliografii, określ, co oznacza termin "zasięg chronologiczny".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasięg chronologiczny w bibliografii określa ramy czasowe materiału bibliograficznego, czyli z jakiego okresu pochodzą dokumenty (np. lata wydań), które zostały ujęte w zestawieniu. Nie dotyczy popularności tytułu ani historii drukowania pojedynczej książki.

Pełne wyjaśnienie:

Zasięg chronologiczny bibliografii to informacja o tym, jakie ramy czasowe obejmuje zestawienie, rozumiane jako okres, z którego pochodzą ujęte w bibliografii materiały. W praktyce wskazuje, czy bibliografia gromadzi np. publikacje z wybranego przedziału lat (np. 2000–2010) albo z określonej epoki.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Odnosi się do okresu, z którego pochodzą materiały uwzględnione w bibliografii."
Bo bibliografia jest zbiorem opisów dokumentów, a "zasięg" opisuje kryteria doboru tych dokumentów. W przypadku zasięgu chronologicznego kryterium jest czas pochodzenia/ukazania się materiałów włączonych do zestawienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Odnosi się do okresu, w którym książka była najpopularniejsza." – popularność nie jest standardowym kryterium definiującym zasięg bibliografii; dotyczy raczej recepcji rynkowej, a nie ram czasowych doboru opisów.
  • "Odnosi się do okresu, w którym dana książka była drukowana." – to opis historii wydawniczej jednego tytułu (druk, nakłady, wznowienia), a nie cecha całego zestawienia bibliograficznego.
  • "Odnosi się do okresu, którego dotyczy dana publikacja." – to mylenie zasięgu chronologicznego bibliografii z zakresem treści dokumentu (np. książka o średniowieczu może być wydana współcześnie). Zasięg chronologiczny bibliografii dotyczy doboru materiałów, nie ich tematycznej "czasowości".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowo zasięg w bibliografii, myśl o kryteriach doboru i granicach zestawienia (czas, język, miejsce, temat), a nie o cechach marketingowych lub losach pojedynczej książki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasięg chronologiczny to ramy czasowe bibliografii, czyli informacja, z jakiego okresu pochodzą dokumenty ujęte w zestawieniu (np. publikacje z lat 2015–2020). Dotyczy doboru materiałów do bibliografii, a nie treści pojedynczej książki.
Zasięg chronologiczny mówi o tym, kiedy powstały/ukazały się dokumenty uwzględnione w bibliografii. Zakres treści dotyczy tego, o jakim okresie opowiada dana publikacja. Książka o starożytności może być wydana w 2024 r.
Popularność opisuje recepcję rynkową (np. sprzedaż, zainteresowanie), a zasięg chronologiczny jest kryterium doboru opisów w bibliografii. Bibliografia może obejmować lata wydań dokumentów niezależnie od tego, czy były bestsellerami.
Poza zasięgiem chronologicznym spotyka się m.in. zasięg rzeczowy (tematyczny), językowy (w jakich językach są dokumenty), geograficzny/terytorialny (jakiego obszaru dotyczą lub skąd pochodzą), a także formalno-wydawniczy (jakie typy dokumentów uwzględniono).
Najczęściej podaje się go jako przedział lat, np. "Zasięg chronologiczny: 2000–2020" albo "Publikacje z lat 2010–2015". Ważne, by było jasne, że chodzi o okres pochodzenia dokumentów włączonych do zestawienia, a nie o epokę opisywaną w treści.
Dotyczy całej bibliografii (zestawienia), bo określa zasady doboru materiałów ujętych w spisie. Pojedyncza książka ma datę wydania i może opisywać różne okresy historyczne, ale "zasięg" to pojęcie stosowane do zbioru opisów.
Jest kluczowy, gdy zadanie wymaga ograniczenia czasowego, np. "literatura z ostatnich 5 lat", "publikacje po 2004 r." albo "źródła z okresu międzywojennego". Bez podania zasięgu trudno ocenić aktualność i kompletność zestawienia.
Najczęstsze błędy to: mylenie z okresem, którego dotyczy treść publikacji; utożsamianie z historią drukowania jednego tytułu; oraz traktowanie "popularności" jako kryterium. Pomaga pytanie kontrolne: "Z jakich lat są dokumenty w spisie?"
Tak. Niektóre bibliografie mają zasięg otwarty (bez ograniczeń czasowych) albo nie podają go wprost. Na egzaminie jednak termin zwykle oznacza świadomie zdefiniowane ramy czasu doboru dokumentów, dlatego warto umieć je rozpoznać i sformułować.
Ucz się pojęć parami, które łatwo pomylić (np. zasięg chronologiczny vs okres opisywany w treści). Rób krótkie fiszki z definicjami i przykładami zapisu (przedziały lat). Ćwicz na opisach bibliografii: określaj, co ogranicza dobór materiałów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Zasięg chronologiczny w bibliografii określa ramy czasowe materiału bibliograficznego, czyli z jakiego okresu pochodzą dokumenty (np. lata wydań), które zostały ujęte w zestawieniu."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z bibliografii i informacji naukowej używane w kształceniu zawodowym
  • Słowniki terminologii bibliologicznej i bibliograficznej (hasła: zasięg bibliografii, zasięg chronologiczny)
  • Materiały dydaktyczne bibliotek szkolnych/pedagogicznych dotyczące tworzenia zestawień bibliograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego