KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 7.
U mieszkańca domu pomocy społecznej od dłuższego czasu występuje drżenie kończyny górnej, wzmożenie napięcia mięśniowego, spowolnienie ruchowe oraz zaburzenia chodu, polegające na zahamowaniu startu podczas ruszania z miejsca. Objawy te mogą świadczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestaw objawów (drżenie kończyny górnej, wzmożone napięcie mięśniowe/sztywność, spowolnienie ruchowe oraz zaburzenia chodu z "zahamowaniem startu") tworzy typowy obraz parkinsonizmu. Taki przewlekły, narastający profil bardziej odpowiada chorobie Parkinsona niż udarowi, otępieniu czy izolowanym problemom motoryki małej.

Pełne wyjaśnienie:

Opis obejmuje kilka kluczowych objawów ruchowych: drżenie (często spoczynkowe), wzmożone napięcie mięśniowe rozumiane jako sztywność, spowolnienie ruchowe (bradykinezję) oraz zaburzenia chodu z "zahamowaniem startu" podczas ruszania. Taki zestaw tworzy spójny obraz zespołu parkinsonowskiego, który najczęściej kojarzy się z chorobą Parkinsona.

"Zahamowanie startu" (często określane jako freezing) polega na chwilowej niemożności zainicjowania kroku mimo intencji ruchu. W praktyce może pojawiać się w sytuacjach wymagających zmiany programu ruchowego (start, zawracanie, przechodzenie przez wąskie przejście). W połączeniu ze sztywnością i bradykinezją jest to bardzo charakterystyczne dla parkinsonizmu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne?

  • "Problemy z motoryką małą" to określenie nieswoiste. Motoryka mała może być wtórnie osłabiona w wielu stanach (np. ból, neuropatie, choroby stawów), ale nie tłumaczy typowego obrazu: sztywności, globalnego spowolnienia i freezing w chodzie.
  • "Udar niedokrwienny mózgu" zwykle daje objawy o nagłym początku (lub wyraźnie skokowym), często z ogniskowym deficytem neurologicznym. W pytaniu podkreślono dłuższe utrzymywanie się objawów, co lepiej pasuje do procesu przewlekłego.
  • "Otępienie starcze" dotyczy przede wszystkim funkcji poznawczych (pamięć, orientacja, planowanie). Może współwystępować z zaburzeniami chodu, ale sam opis koncentruje się na dominujących objawach ruchowych typowych dla parkinsonizmu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie występują jednocześnie bradykinezja + sztywność + zaburzenia chodu (zwłaszcza freezing) oraz drżenie, najczęściej chodzi o chorobę Parkinsona/parkinsonizm. W terapii zajęciowej przekłada się to na potrzebę wolniejszego tempa, planowania przerw, profilaktyki upadków i dostosowania czynności dnia codziennego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bradykinezja to spowolnienie i zubożenie ruchów, typowe dla parkinsonizmu. W praktyce widać wolniejsze wykonywanie czynności (np. zapinanie guzików), mniejszą amplitudę ruchów i trudność w rozpoczęciu sekwencji. To nie tylko "słaba siła", ale problem z inicjacją i płynnością.
"Zahamowanie startu" (freezing) to krótkie epizody, gdy osoba chce ruszyć, ale stopy jakby "przyklejają się" do podłoża. Często pojawia się przy starcie, zawracaniu lub w wąskich przejściach. W połączeniu ze sztywnością i bradykinezją jest to bardzo charakterystyczne dla parkinsonizmu.
Najczęściej wymienia się: drżenie (często spoczynkowe), sztywność mięśniową (wzmożone napięcie), bradykinezję (spowolnienie ruchowe) oraz zaburzenia postawy i chodu. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie zestawu objawów, a nie pojedynczego znaku.
Udar zwykle zaczyna się nagle lub skokowo i często daje ogniskowy deficyt (np. niedowład jednej strony, zaburzenia mowy). Objawy parkinsonowskie częściej narastają powoli i dotyczą jakości ruchu (spowolnienie, sztywność, drobne kroki, freezing). Czas trwania i dynamika są kluczowe.
Nie. Problemy motoryki małej mogą mieć wiele przyczyn (np. choroby stawów, neuropatie, ból, osłabienie). W chorobie Parkinsona zwykle współwystępują inne cechy: bradykinezja, sztywność, drżenie oraz charakterystyczne zaburzenia chodu. Liczy się pełny obraz kliniczny.
Częste są: wolniejsze jedzenie i ubieranie, trudność w zapinaniu guzików i wiązaniu sznurowadeł, mniejsza czytelność pisma, problem z wstawaniem i rozpoczęciem chodzenia. W terapii zajęciowej pomagają m.in. adaptacje sprzętów, podział czynności na kroki i trening strategii inicjacji ruchu.
Najczęstsze błędy to: skupienie się tylko na drżeniu i pominięcie bradykinezji oraz sztywności, wybór "udaru" przez skojarzenie z zaburzeniami chodu oraz automatyczne przypisywanie problemów osób starszych "otępieniu". Warto szukać w opisie triady: spowolnienie, sztywność, drżenie + chód.
Freezing może nasilać się przy stresie, pośpiechu, w ciasnych przestrzeniach, przy zawracaniu lub gdy pojawia się "presja czasu". Pomaga spokojne tempo, usunięcie przeszkód, dobre oświetlenie i proste strategie: rytm, komendy słowne, świadome przeniesienie ciężaru ciała przed krokiem. W razie ryzyka upadków potrzebna jest asekuracja.
Otępienie dotyczy przede wszystkim funkcji poznawczych (pamięć, orientacja, planowanie), a nie jest typową przyczyną sztywności i bradykinezji. Zaburzenia chodu mogą występować u osób z otępieniem, ale gdy dominują objawy ruchowe (sztywność, spowolnienie, freezing), bardziej pasuje parkinsonizm.
Ucz się rozpoznawania wzorców objawów i ich wpływu na funkcjonowanie. Zrób listy: objawy parkinsonowskie, cechy udaru, objawy otępienia i przykłady adaptacji w terapii zajęciowej. Trenuj czytanie opisów przypadków i wybieranie odpowiedzi zgodnej z całym zestawem objawów oraz przebiegiem w czasie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Zestaw objawów (drżenie kończyny górnej, wzmożone napięcie mięśniowe/sztywność, spowolnienie ruchowe oraz zaburzenia chodu z "zahamowaniem startu") tworzy typowy obraz parkinsonizmu."

Źródła:

  • NHS (UK) – "Parkinson's disease - Symptoms", https://www.nhs.uk/conditions/parkinsons-disease/symptoms/ (dostęp: 2026-03-01)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Parkinson's disease", https://medlineplus.gov/parkinsonsdisease.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Parkinson’s Foundation – "Symptoms", https://www.parkinson.org/understanding-parkinsons/symptoms (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki neurologii (rozdziały o chorobie Parkinsona i parkinsonizmie)
  • Materiały edukacyjne organizacji pacjenckich i medycznych nt. objawów i przebiegu choroby Parkinsona
  • Wytyczne kliniczne dotyczące rozpoznawania i leczenia choroby Parkinsona (aktualne wydania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego