KWALIFIKACJA SPO1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 26.
U podopiecznego z chorobą Parkinsona od pewnego czasu występują zaburzenia równowagi. Aby ułatwić choremu przemieszczanie się należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Balkonik zwiększa stabilność, poszerza pole podparcia i ułatwia kontrolę chodu, co pomaga przy zaburzeniach równowagi w chorobie Parkinsona.
Wózek zwykle nadmiernie ogranicza samodzielność, a ortezy i buty ortopedyczne nie są typową pierwszą pomocą przy problemach posturalnych tej choroby.

Pełne wyjaśnienie:

Przy zaburzeniach równowagi w chorobie Parkinsona celem wsparcia jest zwiększenie stabilności i zmniejszenie ryzyka upadku, a jednocześnie utrzymanie możliwie dużej samodzielności. Dlatego właściwą pomocą do przemieszczania się jest balkonik (często w praktyce także rollator), ponieważ daje szerokie podparcie i pozwala choremu bezpieczniej przenosić ciężar ciała podczas kroków.

Odpowiedź "zaopatrzyć go w balkonik" jest trafna, bo balkonik:

  • stabilizuje postawę przez zwiększenie liczby punktów podparcia,
  • ułatwia utrzymanie równowagi przy zwrotach i wstawaniu,
  • pomaga kontrolować tempo chodu i zmniejszać "chwiejność".

Pozostałe propozycje są mniej adekwatne w typowej sytuacji opisanej w pytaniu:

  • "dostarczyć mu wózek inwalidzki" – wózek bywa potrzebny przy dużej niesprawności, ale jako pierwsza reakcja na zaburzenia równowagi może niepotrzebnie ograniczać aktywność i pogarszać kondycję. Decyzja o wózku powinna wynikać z oceny funkcjonalnej, ryzyka upadków i możliwości bezpiecznego chodu.
  • "zakładać mu ortezy do chodzenia" – ortezy stosuje się głównie do stabilizacji konkretnych stawów/segmentów (np. po urazach, przy wiotkości, przy opadaniu stopy). Same w sobie nie rozwiązują typowych dla Parkinsona problemów równowagi i kontroli posturalnej.
  • "zaopatrzyć go w buty ortopedyczne" – mogą być przydatne przy deformacjach stóp lub szczególnych problemach ortopedycznych, ale nie są standardowym, pierwszoplanowym narzędziem poprawy równowagi w schorzeniu neurologicznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się "zaburzenia równowagi" i pytanie dotyczy ułatwienia przemieszczania się, najpierw rozważ pomoce zwiększające stabilność chodu (np. balkonik), a dopiero potem rozwiązania zastępujące chodzenie (wózek) lub dotyczące wybranych stawów (ortezy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Balkonik to pomoc do chodzenia zwiększająca stabilność przez poszerzenie pola podparcia. W chorobie Parkinsona bywa stosowany, gdy pojawiają się zaburzenia równowagi, niepewny chód lub ryzyko upadku. Ułatwia bezpieczne przemieszczanie się przy zachowaniu aktywności.
Wózek może być potrzebny w zaawansowanej niesprawności, ale zastosowany zbyt wcześnie ogranicza chodzenie i aktywność, co sprzyja spadkowi kondycji. Przy samych zaburzeniach równowagi często lepiej zacząć od pomocy do chodu (np. balkonik) i wsparcia fizjoterapii.
Do upadków prowadzą m.in. zaburzenia równowagi, sztywność i spowolnienie ruchów, trudność w wykonywaniu zwrotów oraz "zamrożenia chodu". Ryzyko zwiększa też niebezpieczne otoczenie (progi, dywaniki, słabe oświetlenie). Pomoc do chodu i dostosowanie mieszkania zmniejszają zagrożenie.
W zależności od możliwości i bezpieczeństwa mogą to być laska, kule łokciowe albo rollator (balkonik na kółkach z hamulcami). Dobór powinien uwzględniać stabilność, siłę kończyn, koordynację i warunki w domu. Najważniejsze jest, aby sprzęt nie zwiększał ryzyka potknięcia.
Należy zadbać o dopasowanie wysokości uchwytów do wzrostu, stabilność i stan techniczny sprzętu oraz zapewnić miejsce do manewrowania. Warto usunąć przeszkody (luźne dywany, kable), poprawić oświetlenie i omówić bezpieczne nawyki: powolne zwroty, pewne stawianie kroków, przerwy na odpoczynek.
Ortezy najczęściej stabilizują konkretny staw lub korygują określony problem mechaniczny (np. opadanie stopy), a nie ogólne zaburzenia równowagi typowe dla choroby Parkinsona. Mogą być wskazane w indywidualnych przypadkach, ale zwykle nie są pierwszym wyborem, gdy głównym problemem jest chwiejność postawy.
Sygnałami są częstsze potknięcia, upadki, wyraźne pogorszenie chodu, trudność w wstawaniu, lęk przed chodzeniem lub epizody "zamrożenia". Fizjoterapeuta może dobrać ćwiczenia, nauczyć strategii bezpiecznego chodu i zasugerować właściwy sprzęt. Asystent powinien obserwować i zgłaszać zmiany rodzinie lub zespołowi opieki.
Częsty błąd to wybór wózka "na wszelki wypadek" bez oceny funkcjonalnej, co ogranicza aktywność. Innym jest dobór zbyt ciężkiego lub źle ustawionego sprzętu (nieprawidłowa wysokość uchwytów), albo brak zmian w otoczeniu domu. Błędem bywa też pomijanie nauki bezpiecznego używania balkonika.
Wózek rozważa się, gdy chodzenie staje się niebezpieczne mimo rehabilitacji i pomocy do chodu, gdy występują częste upadki lub znaczne ograniczenia wydolności. Może też być potrzebny na dłuższe dystanse. Decyzja powinna być indywidualna i oparta na bezpieczeństwie oraz ocenie specjalistów.
Pomaga usunięcie luźnych dywaników i progów (lub ich oznaczenie), zabezpieczenie kabli, dobre oświetlenie ciągów komunikacyjnych oraz montaż poręczy w newralgicznych miejscach. Ważne są stabilne krzesła z podłokietnikami i antypoślizgowe podłoże w łazience. Takie zmiany uzupełniają korzyści z używania balkonika.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • NHS (UK) – Parkinson's disease: Treatment (sekcja dotycząca fizjoterapii i problemów z poruszaniem się), https://www.nhs.uk/conditions/parkinsons-disease/treatment/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Parkinson’s UK – informacje o mobilności, chodzie i praktycznych pomocach (sprzęt wspierający poruszanie się), https://www.parkinsons.org.uk/information-and-support (dostęp: 2026-03-01)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Parkinson's disease (opis objawów ruchowych i trudności z chodzeniem/równowagą), https://medlineplus.gov/parkinsonsdisease.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o chorobie Parkinsona i treningu chodu (organizacje pacjenckie, poradniki kliniczne)
  • Podstawy fizjoterapii i profilaktyki upadków w opiece długoterminowej (podręczniki opiekuńcze)
  • Instrukcje producentów dotyczące bezpiecznego użycia balkoników/rollatorów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego