Opis uczestnika wskazuje na uległość i trudność w obronie własnych granic: osoba łatwo ulega wpływom innych, ma niską pewność w wyrażaniu poglądów i jest podatna na wykorzystywanie przez grupę. W takiej sytuacji terapeuta powinien dobrać interwencję, która bezpośrednio wzmacnia umiejętności chroniące przed presją społeczną.
Trening zachowań asertywnych jest właściwy, ponieważ uczy praktycznych zachowań komunikacyjnych, takich jak:
- odmawianie i mówienie "nie" bez poczucia winy,
- wyrażanie próśb, potrzeb i opinii wprost,
- stawianie granic i reagowanie na naciski,
- komunikaty "JA" oraz spokojne egzekwowanie ustaleń.
To odpowiada dokładnie na problem: zmniejsza podatność na wykorzystywanie i wzmacnia samostanowienie uczestnika w relacjach z innymi.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Trening radzenia sobie ze stresem może być pomocny, ale dotyczy głównie regulacji napięcia i reakcji na obciążenie. Nie rozwiązuje źródłowego deficytu: braku umiejętności stawiania granic i wyrażania zdania.
- Trening rozwiązywania konfliktów koncentruje się na negocjacjach i poszukiwaniu rozwiązań w sporze. U osoby uległej problemem bywa to, że do konfliktu nawet nie dochodzi, bo uczestnik rezygnuje z własnych potrzeb. Najpierw potrzebna jest asertywność.
- Trening aktywnego słuchania rozwija rozumienie rozmówcy i parafrazowanie, ale nie wzmacnia stanowczego komunikowania własnych praw. Może wręcz utrwalać rolę "słuchającego", jeśli nie towarzyszy mu asertywne wyrażanie siebie.
Na egzaminie warto łączyć opis zachowania z funkcją treningu: uległość i wykorzystywanie → asertywność; napięcie i objawy stresu → stres; spory i negocjacje → konflikty; brak zrozumienia rozmówcy → słuchanie.
