KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
Uniwersalna maszyna wytrzymałościowa, przedstawiona na ilustracji, nie jest przeznaczona do badania wytrzymałości materiałów na
Ilustracja przedstawia uniwersalną maszynę wytrzymałościową, która jest używana do testowania wytrzymałości materiałów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uniwersalna maszyna wytrzymałościowa służy głównie do prób statycznych (np. ściskania oraz zginania statycznego) z kontrolą siły i przemieszczenia. Zginanie dynamiczne wymaga zwykle obciążeń udarowych lub szybkozmiennych oraz innego osprzętu/stanowiska, dlatego nie jest typowym przeznaczeniem takiej maszyny.

Pełne wyjaśnienie:

"Uniwersalna maszyna wytrzymałościowa" (UMW) to stanowisko laboratoryjne przeznaczone przede wszystkim do kontrolowanych prób statycznych, w których obciążenie narasta w sposób ciągły (wolno lub umiarkowanie szybko), a urządzenie mierzy siłę oraz przemieszczenie/odkształcenie. W typowym wyposażeniu UMW wykonuje się m.in. ściskanie oraz zginanie statyczne przy użyciu odpowiednich uchwytów i przystawek.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: zginanie dynamiczne?
Próby dynamiczne (np. udarowe lub o bardzo dużej szybkości obciążania) wymagają innej metody wymuszenia obciążenia i często innej aparatury niż klasyczna UMW do prób statycznych. "Zginanie dynamiczne" kojarzy się z obciążeniem szybkozmiennym/udarowym, a to nie jest podstawowe przeznaczenie standardowej uniwersalnej maszyny wytrzymałościowej pokazywanej zwykle w zadaniach egzaminacyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wyboczenie – jest to zjawisko utraty stateczności elementu ściskanego. UMW może służyć do badań związanych ze ściskaniem elementów smukłych, a więc pośrednio do oceny zachowania przy wyboczeniu (w zależności od przygotowania próbki i oprzyrządowania).
  • Zginanie statyczne – to jedno z typowych zastosowań UMW; realizuje się je przystawkami do zginania (np. układ 3- lub 4-punktowy) przy powolnym narastaniu obciążenia.
  • Ściskanie – to podstawowy rodzaj próby, powszechnie wykonywany na UMW z użyciem płyt dociskowych i odpowiednich zakresów siły.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się rozróżnienie statyczne vs dynamiczne, zwykle chodzi o to, czy badanie wymaga udaru/szybkich zmian obciążenia. W takich przypadkach klasyczna "uniwersalna maszyna wytrzymałościowa" kojarzy się z próbami statycznymi, a badania dynamiczne przypisuje się odrębnej aparaturze lub specjalnym stanowiskom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To stanowisko do badań mechanicznych, które mierzy zależność siły od przemieszczenia/odkształcenia próbki. Najczęściej służy do prób statycznych, takich jak rozciąganie, ściskanie i zginanie, z użyciem wymiennego oprzyrządowania (uchwytów, przystawek).
Najczęściej wykonuje się próby rozciągania, ściskania i zginania statycznego. Dobiera się do nich odpowiednie przystawki i zakresy siły. Wyniki wykorzystuje się w kontroli jakości materiałów oraz w ocenie partii produkcyjnych.
Badania dynamiczne wiążą się z udarem albo bardzo dużą szybkością zmian obciążenia. Wymagają innego sposobu wymuszenia i często specjalnej aparatury (np. młota udarowego) lub dedykowanych modułów. Standardowa maszyna "uniwersalna" jest kojarzona głównie z próbami statycznymi.
Zginanie statyczne to próba, w której obciążenie zwiększa się w sposób ciągły, a próbka ulega ugięciu. Mierzy się siłę i przemieszczenie, a następnie wyznacza parametry, np. wytrzymałość na zginanie. To jedna z podstawowych prób realizowanych na maszynach wytrzymałościowych.
Wyboczenie to utrata stateczności smukłego elementu poddanego ściskaniu, objawiająca się nagłym wygięciem. W praktyce występuje przy prętach/słupkach. Maszyna wytrzymałościowa może służyć do testów ściskania, a przy odpowiednio przygotowanych próbkach pozwala obserwować zachowanie prowadzące do wyboczenia.
W badaniu statycznym obciążenie narasta płynnie i jest kontrolowane w czasie, a pomiar jest "ciągły". W badaniu dynamicznym kluczowa jest szybkość zmian (udar, krótkotrwały impuls). Jeśli w odpowiedzi pojawia się "dynamiczne", często chodzi o inne stanowisko niż klasyczna maszyna uniwersalna.
Tak, o ile dobierze się odpowiednie próbki i oprzyrządowanie. W praktyce wykonuje się m.in. ściskanie i zginanie statyczne elementów drewnianych lub płyt. Ważne jest poprawne podparcie, ustawienie kierunku włókien oraz właściwe tempo obciążania, aby wyniki były porównywalne.
Potrzebna jest przystawka do zginania, czyli układ podpór i stempla/rolek (np. 3- lub 4-punktowy). Oprzyrządowanie dobiera się do geometrii próbki i zakresu sił. Bez takiej przystawki maszyna może nie realizować poprawnie zginania, mimo że sama jest "uniwersalna".
Najczęściej myli się "uniwersalna" z "do wszystkiego" i wybiera losowo. Drugi błąd to nieuwzględnienie różnicy między statycznym a dynamicznym obciążeniem. Pomaga zasada: UMW = próby statyczne; dynamiczne/udarowe = zwykle inna aparatura lub specjalny moduł.
Pozwala dobrać właściwy rodzaj badania do kontroli jakości elementów (np. zginanie statyczne listew, ściskanie próbek). Ułatwia też współpracę z laboratorium i interpretację wyników przy reklamacjach lub ocenie partii. Dzięki temu operator rozumie, jakie testy są realne na danym stanowisku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że uniwersalna maszyna wytrzymałościowa służy głównie do prób statycznych (np. ściskania oraz zginania statycznego) z kontrolą siły i przemieszczenia.

Źródła:

  • PN-EN ISO 7500-1:2018-02, Metody weryfikacji statycznych jednoosiowych maszyn do badań materiałów — Część 1: Maszyny do prób rozciągania/ściskania — Weryfikacja i wzorcowanie układu pomiaru siły
  • PN-EN ISO 6892-1:2020-07, Metale — Próba rozciągania — Część 1: Metoda badania w temperaturze otoczenia (opis próby statycznej wykonywanej na maszynach wytrzymałościowych)
  • PN-EN ISO 178:2019-06, Tworzywa sztuczne — Oznaczanie właściwości przy zginaniu (typowy przykład badania zginania realizowanego w układzie statycznym)

Materiały:

  • Podręczniki do materiałoznawstwa i wytrzymałości materiałów (rozdziały: próby statyczne i dynamiczne)
  • Materiały szkoleniowe producentów uniwersalnych maszyn wytrzymałościowych (opis osprzętu do zginania/ściskania)
  • Normy dotyczące prób statycznych (rozciąganie, zginanie) oraz wymagania metrologiczne dla maszyn wytrzymałościowych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego