Stwierdzenie "Wody powierzchniowe są zwykle bogate w tlen" jest uzasadnione tym, że wody mające kontakt z atmosferą łatwiej ulegają natlenieniu. W rzekach i na powierzchni jezior zachodzi intensywna wymiana gazowa z powietrzem (turbulencja, nurt, falowanie), a dodatkowo tlen może być produkowany w procesie fotosyntezy przez organizmy autotroficzne. Dlatego w typowych warunkach wody powierzchniowe bywają lepiej natlenione niż wody izolowane od atmosfery.
Jednocześnie "zwykle" nie oznacza "zawsze". W wodach powierzchniowych mogą występować deficyty tlenowe, np. podczas upałów (mniejsza rozpuszczalność tlenu w cieplejszej wodzie), przy stagnacji i słabym mieszaniu, pod pokrywą lodową, przy dużym dopływie substancji organicznej lub w okresach zakwitów i nocnej respiracji. Poprawna odpowiedź jest więc uogólnieniem typowego mechanizmu, a nie obietnicą stałego wysokiego DO.
Dlaczego pozostałe stwierdzenia są nieprawdziwe?
- "Wody powierzchniowe są zawsze słodkowodne" – nie, bo do wód powierzchniowych zalicza się również wody słonawe i słone (np. wody przejściowe i morskie). Słowo "zawsze" czyni zdanie fałszywym.
- "Wody powierzchniowe nie zawierają minerałów" – nie, ponieważ woda naturalna zawiera rozpuszczone jony (pochodzące z kontaktu ze skałami, glebą, dopływów). Skład mineralny jest jedną z podstawowych cech wód.
- "Wody powierzchniowe są zawsze czyste i niezanieczyszczone" – nie, ponieważ jakość wód zależy od presji (ścieki, spływ rolniczy, przemysł, urbanizacja). "Zawsze czyste" jest niezgodne z praktyką monitoringu.
Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na wyrazy kategoryczne ("zawsze", "nigdy"). W naukach o środowisku większość prawidłowych uogólnień ma charakter warunkowy ("zwykle", "często", "w typowych warunkach").
