KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 31.
W bloku N145 G01 G91 X100 G41 F350 M3 programu dla frezarki CNC kod G91 oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod G91 w programie CNC przełącza sterowanie na tryb przyrostowy (inkrementalny), czyli wartości X/Y/Z są liczone jako przesunięcia od aktualnej pozycji narzędzia.
Nie jest to cykl obróbczy ani ustawienie stałej prędkości skrawania czy obrotowej wrzeciona.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie programu CNC poszczególne kody w bloku mają różne role: część z nich określa geometrię ruchu i tryb programowania (kody G), inne sterują funkcjami pomocniczymi (kody M), a parametry takie jak X, Y, Z i F opisują odpowiednio współrzędne oraz posuw.

Odpowiedź "programowanie przyrostowe" jest poprawna, ponieważ G91 oznacza tryb, w którym wartości osi (np. X100) są interpretowane jako przesunięcie względem bieżącej pozycji, a nie jako pozycja bezwzględna w układzie współrzędnych. W praktyce pozwala to łatwo realizować powtarzalne przesunięcia (np. kolejne przejścia o stały krok).

Odpowiedź "cykl obróbczy" jest błędna, bo cykle (np. wiercenia) są odrębnymi funkcjami sterowania i nie wynikają z samego przełączenia trybu współrzędnych. Samo G91 nie uruchamia cyklu technologicznego.

Odpowiedź "ustawienie stałej prędkości skrawania" jest błędna, ponieważ stała prędkość skrawania dotyczy pracy wrzeciona i jest realizowana innymi funkcjami sterowania (zależnie od systemu), a nie kodem przełączającym sposób liczenia współrzędnych.

Odpowiedź "ustawienie stałej prędkości obrotowej wrzeciona" także jest błędna: prędkość obrotowa jest związana z parametrami i funkcjami wrzeciona, natomiast w pokazanym bloku M3 oznacza kierunek/uruchomienie wrzeciona, a F350 dotyczy posuwu. G91 pozostaje wyłącznie informacją o trybie przyrostowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz G90/G91, myśl "jak sterowanie liczy X/Y/Z", a nie "jaki jest posuw, obroty czy cykl".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G91 oznacza tryb programowania przyrostowego (inkrementalnego). W tym trybie wartości osi, np. X100, są traktowane jako przesunięcie od aktualnej pozycji narzędzia, a nie jako pozycja bezwzględna w układzie współrzędnych.
G90 to tryb absolutny (pozycje liczone od zera detalu/układu), a G91 to tryb przyrostowy (ruchy liczone od bieżącej pozycji). To kluczowe przy analizie, czy X/Y/Z oznacza współrzędną czy przesunięcie.
W G91 każda wartość osi jest dodawana do aktualnej pozycji. Jeśli zapomnisz, że aktywne jest G91, możesz wykonać niezamierzone przesunięcie (np. kolejne X100), co w praktyce daje "narastanie" pozycji i może prowadzić do kolizji.
Nie. G91 zmienia tylko sposób interpretacji współrzędnych (absolutnie vs przyrostowo). Posuw F nadal określa prędkość ruchu roboczego, a funkcje wrzeciona wynikają z poleceń dotyczących wrzeciona (np. M3/M4 oraz nastawy obrotów).
W trybie G91 zapis X100 oznacza: "przesuń oś X o 100 jednostek od aktualnej pozycji". Jednostki zależą od ustawień (mm lub cale). To nie jest współrzędna docelowa liczona od zera przedmiotu.
Tak, w wielu sterowaniach jest to normalna praktyka. Ważne jest jednak, aby przełączenia były świadome i czytelne, np. przed fragmentem z dojazdami przyrostowymi. Na egzaminie zwracaj uwagę, jaki tryb jest aktywny w danym bloku.
G91 jest przydatne przy powtarzalnych przesunięciach, np. odjazd o stałą wartość, wykonywanie serii przejść o równy krok lub proste "kroki" po obróbce. Ułatwia też krótkie korekty ruchu bez przeliczania współrzędnych absolutnych.
To niezależne funkcje. G41 dotyczy kompensacji promienia frezu, a G91 dotyczy trybu liczenia współrzędnych. Mogą występować w tym samym bloku, ale każdy kod zmienia inny aspekt sterowania ruchem.
Najczęściej myli się G91 z cyklem obróbczym albo z funkcjami wrzeciona, bo w bloku występują też F i M. Druga częsta pomyłka to brak rozróżnienia: "pozycja bezwzględna" (G90) vs "przesunięcie" (G91).
Szukaj kodów G90/G91 i sprawdź, czy pytanie dotyczy interpretacji X/Y/Z. Jeśli odpowiedzi opisują "przesunięcie od aktualnej pozycji", to jest to tryb przyrostowy. Jeśli mówią o "pozycji w układzie", to tryb absolutny.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation: "G90, G91 - Set Distance Mode" https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html#gcode:g90-g91 - accessed 2026-02-27
  • Haas Automation: "G90 Absolute, G91 Incremental" (Mill G-Codes) https://www.haascnc.com/service/online-manuals/mill-operator-s-manual/g-codes.html - accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (EN): "G-code" (sekcja o G90/G91) https://en.wikipedia.org/wiki/G-code - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Dokumentacja sterowania CNC używanego w pracowni (sekcja o G90/G91)
  • Materiały szkolne z podstaw programowania CNC (interpretacja bloków: N, G, X/Y/Z, F, M)
  • Ćwiczenia praktyczne: porównanie toru ruchu dla tego samego programu w G90 i w G91

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego