KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 25.
W bloku programu sterującego kod G91 oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kod G91 w typowym programowaniu CNC oznacza tryb przyrostowy, czyli zadawanie ruchów jako zmiany względem aktualnej pozycji (inkrementy). Przeciwieństwem jest G90, gdzie współrzędne podaje się absolutnie względem układu odniesienia. Opcje o stałej prędkości dotyczą innych funkcji sterowania.

Pełne wyjaśnienie:

W programowaniu CNC kody G określają m.in. tryb interpretacji współrzędnych w blokach ruchu. Odpowiedź "programowanie przyrostowe" jest poprawna, ponieważ G91 ustawia tryb, w którym wartości osi (np. X, Z) są rozumiane jako przesunięcie względem bieżącej pozycji, a nie jako pozycja docelowa liczona od zera detalu/układu.

W praktyce oznacza to, że po włączeniu G91 zapis ruchu o wartości X10 nie musi prowadzić do współrzędnej X=10, tylko przesuwa narzędzie o 10 jednostek od miejsca, w którym aktualnie się znajduje. Taki tryb jest użyteczny przy powtarzalnych krokach, korektach dojazdu lub sekwencjach ruchów względnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "programowanie absolutne" – jest przeciwstawnym trybem i standardowo odpowiada mu G90, gdzie współrzędne są podawane jako pozycje bezwzględne w wybranym układzie odniesienia.
  • "ustawienie stałej prędkości skrawania" – dotyczy trybów związanych z prędkością i technologicznie odnosi się do utrzymywania prędkości skrawania, co nie jest funkcją trybu współrzędnych G91.
  • "ustawienie stałej prędkości obrotowej wrzeciona" – to również zagadnienie z obszaru sterowania prędkością wrzeciona (rpm), a nie sposobu zadawania współrzędnych osi.

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się kodów parami: G90 = absolutnie, G91 = przyrostowo. Jeśli w treści pojawia się "blok programu" i pytanie o G90/G91, prawie zawsze chodzi o sposób liczenia współrzędnych, a nie o prędkości skrawania czy obroty wrzeciona.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G91 oznacza programowanie przyrostowe, czyli podawanie wartości osi jako przesunięć względem aktualnej pozycji narzędzia. Po włączeniu G91 zapis ruchu nie wskazuje pozycji bezwzględnej, tylko zmianę położenia o zadaną wartość.
W trybie G90 współrzędne są absolutne (liczone od zera układu odniesienia). W trybie G91 współrzędne są przyrostowe (liczone od aktualnej pozycji). Ta różnica wpływa na to, jak sterowanie interpretuje te same liczby w blokach ruchu.
Bo wartości osi w bloku są traktowane jako przyrost (inkrement) położenia: opisują o ile przesunąć narzędzie, a nie gdzie ma się znaleźć w układzie współrzędnych. To upraszcza ruchy powtarzalne i korekty o małe odległości.
G91 stosuje się m.in. przy powtarzalnych przesunięciach (np. wiercenie otworów w równych odstępach), przy korektach dojazdu lub gdy łatwiej opisać tor narzędzia jako kolejne kroki. Trzeba jednak uważać, by po operacji wrócić do właściwego trybu.
G91 zmienia sposób interpretacji wartości współrzędnych osi w blokach ruchu: jeśli w danym bloku podasz kilka osi, każda z nich jest liczona jako przesunięcie przyrostowe. Dokładne zachowanie może zależeć od sterowania i trybu ruchu, ale idea trybu przyrostowego pozostaje ta sama.
Tak, to częsty błąd skojarzeniowy. G91 dotyczy współrzędnych i ruchu, a nie parametrów prędkości. Funkcje związane z prędkością skrawania lub obrotami wrzeciona są zwykle realizowane innymi poleceniami/ustawieniami niż wybór trybu absolutnego/przyrostowego.
Jeśli pytanie dotyczy znaczenia kodu w bloku programu i wśród odpowiedzi pojawiają się "absolutne" oraz "przyrostowe", to testowana jest różnica trybów współrzędnych. Wtedy kluczowa jest para: G90 (absolutnie) i G91 (przyrostowo).
W praktyce często tak się robi, aby uniknąć pomyłek w dalszej części programu. Pozostawienie G91 może spowodować, że kolejne ruchy zostaną błędnie policzone jako przyrosty. Dobrą praktyką jest świadome ustawienie trybu (G90 lub G91) w miejscach, gdzie ma to znaczenie.
Najczęściej: przeliczanie "jak dla G90" (czyli traktowanie wartości jako absolutnych), brak kontroli aktualnej pozycji przed ruchem oraz zapomnienie o powrocie do właściwego trybu. Pomaga nawyk dopisywania trybu (G90/G91) w kluczowych fragmentach programu.
W wielu sterowaniach G91 działa jako ustawienie trybu obowiązujące do odwołania (czyli zachowuje się modalnie). Oznacza to, że kolejne bloki mogą być interpretowane przyrostowo, dopóki nie ustawisz innego trybu, zwykle G90.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Kod G91 w typowym programowaniu CNC oznacza tryb przyrostowy, czyli zadawanie ruchów jako zmiany względem aktualnej pozycji (inkrementy)."

Źródła:

  • ISO 6983-1:2009, Industrial automation systems and integration — Numerical control of machines — Program format and definitions of address words — Part 1 (terminologia i format programu; odniesienie do sposobu definiowania funkcji w programie NC)

Materiały:

  • Podręcznik programowania CNC dla używanego w pracowni sterowania (sekcja o G90/G91)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MEC.5 z zakresu programowania i uruchamiania obróbki
  • Zadania treningowe: krótkie programy porównujące zachowanie G90 i G91 na tych samych blokach ruchu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego