KWALIFIKACJA CHM3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 33.
W celu sporządzenia 500 cm3 roztworu KMnO4 (M = 158 g/mol) o stężeniu 0,02 mol/dm3, należy odważyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz objętość w dm3: 500 cm3 = 0,500 dm3.
Liczba moli: n = c·V = 0,02 mol/dm3 · 0,500 dm3 = 0,010 mol.
Masa: m = n·M = 0,010 mol · 158 g/mol = 1,58 g, więc tyle KMnO4 trzeba odważyć.

Pełne wyjaśnienie:

Aby sporządzić roztwór o zadanym stężeniu molowym, wyznacza się najpierw liczbę moli substancji rozpuszczonej, a następnie przelicza ją na masę.

Krok 1: zamiana objętości na dm3
Wzór na stężenie molowe używa jednostki dm3 (czyli litra). Ponieważ 1 dm3 = 1000 cm3, to 500 cm3 = 0,500 dm3.

Krok 2: obliczenie liczby moli
Korzystamy z zależności: n = c · V.
n = 0,02 mol/dm3 · 0,500 dm3 = 0,010 mol.

Krok 3: obliczenie masy do odważenia
Masa wynika z: m = n · M.
m = 0,010 mol · 158 g/mol = 1,58 g.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1,58 g KMnO4".

Pozostałe propozycje mas są niezgodne z rachunkiem: 3,16 g odpowiadałoby dwukrotnie większej liczbie moli (jakby użyto 1 dm3 zamiast 0,5 dm3 albo pomylono przelicznik objętości), 7,95 g i 15,8 g oznaczają jeszcze większe przeszacowanie (błąd jednostek lub rzędu wielkości w stężeniu). W praktyce laboratoryjnej takie pomyłki prowadzą do roztworów o złym stężeniu, co zafałszowuje wyniki analiz (np. miareczkowań).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wzory na stężenie molowe używają dm3 (litrów). Ponieważ 1 dm3 = 1000 cm3, to 500 cm3 dzielisz przez 1000: otrzymujesz 0,500 dm3. Ten krok najczęściej decyduje o poprawnym wyniku.
Oznacza, że w 1 dm3 roztworu znajduje się 0,02 mola substancji (tu: KMnO4). Dla innej objętości liczba moli skaluje się proporcjonalnie: n = c · V.
Stosuj standardową sekwencję: 1) policz liczbę moli: n = c·V (V w dm3), 2) przelicz na masę: m = n·M. Dla 0,02 mol/dm3 i 0,500 dm3 wyjdzie n = 0,010 mol, a potem m = 0,010·158 g.
To bezpośrednia definicja stężenia molowego: c = n/V. Po przekształceniu dostajesz n = c·V, czyli liczbę moli rozpuszczonej substancji w zadanej objętości roztworu. To podstawowy wzór w analizie ilościowej i przygotowaniu roztworów.
Nie. 158 g/mol oznacza, że 1 mol KMnO4 ma masę 158 g. W zadaniach najpierw wyznaczasz, ile moli potrzebujesz (np. 0,010 mola), a dopiero potem mnożysz przez 158 g/mol, otrzymując masę do odważenia.
Roztwory KMnO4 stosuje się m.in. w miareczkowaniach utleniająco-redukcyjnych (permanganometrii) oraz w ćwiczeniach z analizy ilościowej. Poprawne przygotowanie stężenia jest kluczowe, bo wpływa na obliczenie wyniku oznaczenia.
Najczęstsze są: błędna zamiana jednostek (cm3 na dm3), pomylenie 0,02 z 0,2, oraz obliczenie masy dla 1 dm3 i brak przeskalowania do rzeczywistej objętości. Warto zawsze sprawdzić rząd wielkości wyniku.
Tak, w praktyce laboratoryjnej 1 cm3 = 1 mL. To ułatwia interpretację objętości. Jednak do stężenia molowego i tak zwykle przechodzisz na dm3: 500 mL = 0,500 dm3.
Oszacuj: 0,02 mol/dm3 to mało, a objętość to tylko 0,5 dm3, więc moli będzie 0,01. Mnożąc przez ok. 160 g/mol dostajesz ok. 1,6 g. Jeśli wychodzą dziesiątki gramów, to prawie na pewno jest błąd jednostek lub przecinka.
Najczęściej potrzebne są: przeliczanie jednostek (mL, dm3), obliczenia stężenia molowego i masowego, rozcieńczenia (c1V1 = c2V2), wyznaczanie masy z n·M oraz podstawowe przekształcenia wzorów bez kalkulatorowych pułapek.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Oblicz objętość w dm3: 500 cm3 = 0,500 dm3.Liczba moli: n = c·V = 0,02 mol/dm3 · 0,500 dm3 = 0,010 mol.Masa: m = n·M = 0,010 mol · 158 g/mol = 1,58 g, więc tyle KMnO4 trzeba odważyć."

Źródła:

  • Wikipedia (en): Potassium permanganate – infobox "Molar mass" 158.034 g/mol, https://en.wikipedia.org/wiki/Potassium_permanganate (accessed 2026-03-02)
  • IUPAC Gold Book: "amount concentration (of B)" (c = n/V, units mol dm−3), https://goldbook.iupac.org/terms/view/A00295 (accessed 2026-03-02)

Materiały:

  • Rozdział o stężeniach roztworów i przeliczaniu jednostek w podręczniku chemii ogólnej/analitycznej
  • Zbiór zadań z obliczeń stechiometrycznych i stężeń roztworów (poziom technikum)
  • Karty charakterystyki i opisy przygotowania roztworów w instrukcjach laboratoryjnych (procedury zakładowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego