Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO2 - STYCZEŃ 2015



PYTANIE NR 7.
W celu zabezpieczenia przed odleżynami osoby, która doznała złamania kompresyjnego kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, ma paraplegię i nie ma samodzielnej mikcji, należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Profilaktyka odleżyn u osoby unieruchomionej opiera się na odciążaniu tkanek i regularnym pozycjonowaniu.
Materac przeciwodleżynowy zmniejsza ucisk, ale nie zastępuje zmiany ułożenia. Interwał "co ok. 2 godziny" jest klasycznym schematem zapobiegającym długotrwałemu uciskowi w tych samych miejscach.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby z paraplegią i ograniczoną możliwością zmiany pozycji głównym mechanizmem powstawania odleżyn jest długotrwały ucisk (często także tarcie i siły ścinające), który upośledza ukrwienie tkanek. Dlatego podstawą profilaktyki jest jednoczesne zastosowanie działań odciążających i organizacyjnych.

Odpowiedź "ułożyć ją na materacu przeciwodleżynowym i zmieniać pozycję ciała co 2 godziny" jest poprawna, ponieważ łączy dwa kluczowe elementy: (1) podłoże zmniejszające ucisk i (2) regularne pozycjonowanie ograniczające czas nieprzerwanego ucisku na te same okolice ciała. W praktyce opiekuńczej harmonogram zmiany pozycji bywa punktem wyjścia do planu pielęgnacji i jest łatwy do wdrożenia oraz kontroli.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • "ułożyć ją na materacu przeciwodleżynowym, bez konieczności zmieniania pozycji ciała" – zakłada, że sam materac rozwiązuje problem. Nawet dobre podłoże nie eliminuje całkowicie ucisku i nie zastępuje odciążania poprzez zmianę ułożenia.
  • Odpowiedzi z "masażem klasycznym pleców i pośladków" – masaż nie jest standardową metodą zabezpieczenia przed odleżynami w miejscach narażonych na ucisk; może prowadzić do podrażnienia tkanek i odwraca uwagę od skuteczniejszych działań (pozycjonowanie, redukcja ucisku, obserwacja skóry).
  • Interwały "co 3–4 godziny" lub "co 12 godzin" są zbyt długie jako uniwersalne zalecenie dla osoby wysokiego ryzyka, bo wydłużają czas stałego ucisku.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: materac + regularne pozycjonowanie + kontrola skóry. W praktyce częstotliwość zmiany pozycji dobiera się do ryzyka i tolerancji skóry, ale w testach często pojawia się schemat około 2 godzin jako bezpieczny punkt odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są odleżyny i dlaczego powstają u osoby leżącej?
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek powstające głównie przez długotrwały ucisk, często z tarciem i siłami ścinającymi. U osoby leżącej ucisk na kość krzyżową, pośladki czy pięty utrudnia dopływ krwi, co prowadzi do niedokrwienia i martwicy tkanek.
Jak działa materac przeciwodleżynowy w opiece nad seniorem?
Materac przeciwodleżynowy rozkłada nacisk ciała na większą powierzchnię i zmniejsza punktowy ucisk w miejscach narażonych. Nie "leczy" sam z siebie, ale jest ważnym elementem profilaktyki, bo ogranicza przeciążenie tkanek podczas leżenia.
Dlaczego trzeba zmieniać pozycję ciała, jeśli jest materac przeciwodleżynowy?
Nawet najlepszy materac nie usuwa całkowicie ucisku ani sił ścinających. Zmiana pozycji odciąża inne okolice i skraca czas nieprzerwanego ucisku w tych samych punktach. Pozycjonowanie działa więc razem z materacem, a nie zamiast niego.
Kiedy najczęściej zaleca się zmianę pozycji u osoby całkowicie unieruchomionej?
W wielu materiałach szkoleniowych spotyka się schemat "około co 2 godziny" jako bezpieczny punkt wyjścia. W praktyce częstotliwość dobiera się indywidualnie do ryzyka odleżyn, stanu skóry, komfortu pacjenta i rodzaju podłoża odciążającego.
Jakie miejsca na ciele są najbardziej narażone na odleżyny u osoby leżącej?
Najczęściej zagrożone są okolice, gdzie kość leży blisko skóry: kość krzyżowa i pośladki, pięty, kostki, biodra, łopatki, łokcie oraz potylica. Ryzyko rośnie, gdy skóra jest wilgotna, a osoba nie może zmieniać pozycji samodzielnie.
Czy masaż klasyczny pleców i pośladków chroni przed odleżynami?
Nie jest to podstawowa i zalecana metoda profilaktyki odleżyn. W miejscach narażonych na ucisk intensywny masaż może podrażniać tkanki. W profilaktyce ważniejsze są: odciążanie, regularne pozycjonowanie, higiena, kontrola skóry i ograniczanie wilgoci.
Jak opiekun może bezpiecznie pozycjonować osobę z paraplegią?
Najważniejsze jest odciążanie i unikanie "ciągnięcia" po prześcieradle, które nasila tarcie. Stosuje się techniki przetaczania, podkładanie poduszek/wałków i stabilizację pozycji. Po zmianie ułożenia warto sprawdzić komfort, ułożenie kończyn i stan skóry.
Jakie są najczęstsze błędy w profilaktyce odleżyn w domu?
Typowe błędy to: zbyt rzadkie zmiany pozycji, przekonanie że sam materac wystarczy, brak regularnej kontroli skóry, wilgoć od potu lub moczu oraz niewłaściwe przesuwanie chorego po łóżku. Często pomija się też dokumentowanie i stały plan działań.
Co robić, gdy skóra jest zaczerwieniona w miejscu ucisku?
Trzeba odciążyć to miejsce (zmienić pozycję), ograniczyć ucisk i tarcie oraz obserwować, czy zaczerwienienie blednie po uciśnięciu. Jeśli zmiana się utrzymuje, narasta ból lub pojawia się uszkodzenie skóry, należy zgłosić to personelowi medycznemu.
Jak przygotować się do pytań egzaminacyjnych o odleżyny w kwalifikacji opiekuna?
Ucz się schematów: czynniki ryzyka, miejsca narażone, podstawowe działania (materac odciążający, pozycjonowanie, higiena, kontrola skóry, ograniczanie wilgoci). Trenuj rozpoznawanie odpowiedzi pozornie "opiekuńczych" (np. masaż), które nie zastępują odciążania.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Profilaktyka odleżyn u osoby unieruchomionej opiera się na odciążaniu tkanek i regularnym pozycjonowaniu.Materac przeciwodleżynowy zmniejsza ucisk, ale nie zastępuje zmiany ułożenia."

Źródła:

  • NPIAP/EPUAP/PPPIA: Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline, 2019 edition (International Guideline), sections on repositioning and support surfaces
  • NICE Guideline CG179: Pressure ulcers: prevention and management, recommendations on repositioning and support surfaces, https://www.nice.org.uk/guidance/cg179 (accessed 2026-02-27)
  • StatPearls (NCBI Bookshelf): Pressure Ulcer, sections on prevention/repositioning, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (search: "StatPearls Pressure Ulcer") (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (guidelines) dostępne publicznie
  • Podręczniki z pielęgniarstwa/opieki długoterminowej omawiające profilaktykę odleżyn
  • Materiały szkoleniowe placówek opiekuńczych o pozycjonowaniu i ocenie ryzyka odleżyn
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego