KWALIFIKACJA SPO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 13.
W czasie spaceru podopieczna chorująca na padaczkę nagle straciła przytomność i wystąpiły u niej drgawki toniczno-kloniczne. Które czynności powinien w pierwszej kolejności wykonać asystent udzielając podopiecznej pierwszej pomocy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierwszym krokiem przy napadzie toniczno-klonicznym jest ochrona przed urazem: usuwa się z otoczenia twarde/ostre przedmioty i zabezpiecza głowę (np. coś miękkiego pod nią). Nie wkłada się nic do ust ani nie powstrzymuje drgawek na siłę; ułożenie na boku wykonuje się zwykle po ustaniu drgawek i ocenie oddechu.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie toniczno-klonicznym priorytetem asystenta jest bezpieczeństwo – zarówno własne, jak i osoby, której udziela pomocy. Gdy pojawiają się uogólnione drgawki i utrata przytomności, osoba nie kontroluje ruchów, dlatego największym, natychmiastowym ryzykiem są urazy (zwłaszcza głowy) spowodowane uderzeniami o podłoże lub znajdujące się obok przedmioty.

Dlatego jako czynność wykonywana w pierwszej kolejności właściwe jest: odsunąć niebezpieczne przedmioty z okolicy głowy i ciała oraz osłonić/zabezpieczyć głowę przed urazem (np. podkładając coś miękkiego). To działanie jest jednocześnie szybkie, realne do wykonania w terenie (np. w czasie spaceru) i minimalizuje szkody bez ingerowania w przebieg napadu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe lub nie powinny być "pierwsze":

  • "Wsunięcie miękkiego przedmiotu między zęby" jest działaniem ryzykownym: można uszkodzić zęby, spowodować zakrztuszenie lub uraz jamy ustnej, a także narazić pomagającego na uraz palców. W pierwszej pomocy standardowo nie wkłada się nic do ust podczas drgawek.
  • Ułożenie na lewym boku nie jest typowo pierwszą czynnością w trakcie nasilonych drgawek, bo wymaga manipulowania ciałem i może być trudne lub niebezpieczne. Pozycję bezpieczną rozważa się zwykle po ustaniu drgawek i po ocenie, czy oddech jest prawidłowy.
  • Odpowiedzi łączące ułożenie na boku z ochroną głowy mogą zawierać element poprawny (ochrona głowy), ale nie odpowiadają najlepiej na kryterium "w pierwszej kolejności" w aktywnej fazie napadu.

W praktyce warto dodatkowo: zanotować czas napadu, zapewnić przestrzeń, obserwować oddech po zakończeniu drgawek oraz wezwać pomoc, jeśli napad się przedłuża, powtarza lub wystąpiły obrażenia. Jednak w tym pytaniu oceniany jest pierwszy, najpilniejszy krok: zapobieganie urazom przez usunięcie zagrożeń i zabezpieczenie głowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo: odsuń twarde i ostre przedmioty z otoczenia i zabezpiecz głowę przed uderzeniami (np. podłóż coś miękkiego). Nie przytrzymuj na siłę i nie wkładaj nic do ust. Dopiero po ustaniu drgawek oceniaj oddech i rozważ pozycję bezpieczną.
Wkładanie przedmiotów do ust grozi złamaniem zębów, urazem jamy ustnej i zakrztuszeniem. Możesz też zostać ugryziony. W napadzie drgawkowym nie "połyka się języka" w sposób, który uzasadniałby takie działanie; priorytetem jest ochrona przed urazem.
Zwykle po ustaniu drgawek, gdy osoba jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo. Wtedy ułożenie na boku pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i ogranicza ryzyko zachłyśnięcia. W trakcie silnych drgawek obracanie na bok może być trudne i nie jest pierwszym krokiem.
Usuń z otoczenia kamienie, krawężniki, gałęzie lub inne twarde elementy i podłóż pod głowę coś miękkiego (np. zwiniętą kurtkę). Staraj się nie wkładać rąk pod szczękę i nie ograniczać ruchów kończyn. Zadbaj też, by osoba miała przestrzeń do bezpiecznych ruchów.
Nie. Przytrzymywanie na siłę może spowodować urazy stawów, złamania lub nadwyrężenia, a także zwiększyć ryzyko urazu u pomagającego. Lepsze jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni, odsunięcie przeszkód oraz ochrona głowy. Interwencja ma minimalizować ryzyko, a nie "zatrzymać" drgawki.
Typowo pojawia się nagła utrata przytomności, faza sztywności ciała (toniczna), a następnie rytmiczne drgawki (kloniczne). Często występuje ślinienie, przygryzienie języka, a po napadzie dezorientacja i senność. Niezależnie od przyczyny pierwsza pomoc koncentruje się na ochronie przed urazem.
Wezwanie pomocy medycznej rozważ, gdy napad się przedłuża, powtarza się bez odzyskania przytomności, doszło do urazu, osoba ma problemy z oddychaniem po napadzie lub jest to pierwszy znany napad. W placówkach stosuj też wewnętrzne procedury i plan wsparcia podopiecznego.
Odsuń meble i przedmioty, odsuń gapiów, zapewnij przestrzeń, usuń potencjalne źródła urazu (np. szkło). Jeśli to możliwe, poluzuj ciasną odzież przy szyi. Zachowaj spokój, obserwuj czas trwania napadu i po ustaniu drgawek sprawdź oddech oraz poziom reakcji.
Sprawdź, czy oddycha prawidłowo. Jeśli oddech jest zachowany, ułóż w pozycji bezpiecznej na boku i monitoruj stan. Jeśli oddech nie jest prawidłowy lub go brak, postępuj zgodnie z zasadami pierwszej pomocy (wezwanie pomocy, rozpoczęcie działań ratunkowych). Zapewnij ciepło i spokój.
Najczęstsze błędy to wkładanie przedmiotów do ust, powstrzymywanie drgawek siłą oraz zbyt wczesne obracanie osoby w trakcie aktywnych drgawek. Pojawia się też brak kontroli czasu napadu i chaotyczne działania. Najbezpieczniejsza strategia to ochrona przed urazem i obserwacja.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Pierwszym krokiem przy napadzie toniczno-klonicznym jest ochrona przed urazem: usuwa się z otoczenia twarde/ostre przedmioty i zabezpiecza głowę (np. coś miękkiego pod nią)."

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021 – First Aid (sekcje dot. napadów drgawkowych/first aid emergencies), https://cprguidelines.eu/ (dostęp 2026-02-18)
  • NHS (National Health Service) – What to do if someone has a seizure (epilepsy/first aid guidance), https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/ (dostęp 2026-02-18)
  • Epilepsy Action – First aid for seizures (tonic-clonic), https://www.epilepsy.org.uk/info/firstaid (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (kurs podstawowy)
  • Wytyczne organizacji zajmujących się pierwszą pomocą (sekcja: napady drgawkowe)
  • Edukacyjne materiały organizacji pacjenckich dotyczące padaczki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego