KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 30.
W hurtowni przeprowadzono inwentaryzację fasoli JAŚ:
− stan według spisu z natury 140 kg,
− stan księgowy na dzień przeprowadzenia spisu 200 kg.
Norma ubytków naturalnych wynosi 10% wartości niedoboru, a cena zakupu fasoli JAŚ wynosi 10,00 zł/kg.
Ustal wartość niedoboru pozostałą do rozliczenia po uwzględnieniu normy ubytków naturalnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedobór ilościowy to różnica między stanem księgowym a spisem z natury: 200 kg − 140 kg = 60 kg. Wartość niedoboru: 60 kg × 10,00 zł/kg = 600,00 zł. Norma ubytków naturalnych wynosi 10% wartości niedoboru, czyli 60,00 zł. Do rozliczenia pozostaje 600,00 zł − 60,00 zł = 540,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównuje się dwa stany zapasu: stan według spisu z natury (ile faktycznie jest w magazynie) oraz stan księgowy (ile wynika z ewidencji). Jeżeli stan rzeczywisty jest niższy od księgowego, powstaje niedobór.

1) Ustalenie niedoboru w jednostkach naturalnych (kg)
Stan księgowy: 200 kg
Spis z natury: 140 kg
Niedobór: 200 − 140 = 60 kg

2) Wycena niedoboru
Cena zakupu wynosi 10,00 zł/kg, więc wartość niedoboru to: 60 kg × 10,00 zł/kg = 600,00 zł.

3) Ujęcie normy ubytków naturalnych
Treść mówi, że norma ubytków naturalnych wynosi 10% wartości niedoboru. Oznacza to, że część niedoboru (w wartości) uznaje się za mieszczącą się w normie i nie podlega dalszemu rozliczeniu jako niedobór ponadnormatywny.
10% × 600,00 zł = 60,00 zł.

4) Niedobór pozostały do rozliczenia
Wartość niedoboru do rozliczenia po uwzględnieniu normy: 600,00 zł − 60,00 zł = 540,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "60,00 zł" odpowiada wartości normy ubytków (10% z 600,00 zł), a nie kwocie pozostającej do rozliczenia.
  • "600,00 zł" to pełna wartość niedoboru przed uwzględnieniem normy ubytków naturalnych.
  • "140,00 zł" nie wynika z żadnego poprawnego etapu obliczeń; 140 to ilość z natury w kg, nie wartość niedoboru do rozliczenia.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach zawsze rozdziel trzy kroki: (1) różnica ilościowa, (2) przeliczenie na wartość, (3) dopiero potem zastosowanie procentowej normy (z treści wynika, od czego liczysz procent).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór inwentaryzacyjny to sytuacja, gdy stan rzeczywisty ustalony w spisie z natury jest niższy niż stan wynikający z ewidencji (stan księgowy). Różnicę wyraża się najpierw w ilości (np. kg), a następnie wycenia, aby ustalić kwotę do rozliczenia.
Najpierw ustal niedobór w jednostkach naturalnych (np. 200 kg − 140 kg = 60 kg). Potem przelicz na wartość: ilość niedoboru × cena jednostkowa. Jeśli cena jest w zł/kg, to wynik otrzymasz w zł.
W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest, co wskazuje treść: jeśli norma dotyczy wartości niedoboru, to najpierw wyceniasz cały niedobór, a dopiero potem liczysz procent. Gdyby norma dotyczyła ilości, liczył(a)byś procent od kg. Zawsze czytaj, czego dotyczy procent.
To część niedoboru (zwykle w wartości), która pozostaje po odjęciu ubytków mieszczących się w dopuszczalnej normie. W praktyce jest to kwota, którą trzeba dalej wyjaśnić i rozliczyć (np. jako niedobór ponadnormatywny), zgodnie z procedurami jednostki.
Najczęstsze błędy to: policzenie procentu od stanu księgowego zamiast od niedoboru, pominięcie przeliczenia kg na zł, uznanie 10% za kwotę do rozliczenia zamiast za część "w normie", oraz pozostawienie wyniku w zł, gdy w danym kroku powinien być w kg.
W ujęciu zadaniowym: tak, jeśli norma ubytków naturalnych jest podana jako część niedoboru uznawana za dopuszczalną, to odejmuje się ją od wartości/ilości niedoboru, aby uzyskać kwotę pozostałą do rozliczenia. W praktyce znaczenie zależy od przyjętych zasad i dokumentacji, ale na egzaminie decyduje treść polecenia.
Standardowo zaczynasz od ilości, bo różnica inwentaryzacyjna powstaje w jednostkach naturalnych (kg, szt.). Dopiero potem przechodzisz do wyceny. Wyjątkiem byłaby sytuacja, gdy zadanie podaje od razu wartości (np. w zł) albo kilka cen i wymaga innej metody wyceny.
Szukaj słów: "wartości niedoboru" (wtedy najpierw wycena, potem procent) albo "ilości/masy niedoboru" (wtedy procent liczysz od kg/szt.). Jeśli nie ma doprecyzowania, zadanie może być niejednoznaczne, ale tu wskazanie jest wprost.
Najczęściej spotkasz: arkusz spisu z natury, zestawienia różnic inwentaryzacyjnych, protokoły wyjaśnienia różnic oraz dokumenty korygujące ewidencję magazynową/księgową. Na egzaminie ważne jest zrozumienie, że spis z natury stanowi podstawę do ustalenia niedoboru lub nadwyżki.
Ćwicz schemat: (1) porównanie stanów, (2) ustalenie różnicy, (3) wycena, (4) zastosowanie norm/odchyleń i wskazanie kwoty do rozliczenia. Rozwiązuj zadania z różnymi jednostkami (kg, szt.) i różnymi zapisami procentów. Zwracaj uwagę, czy procent dotyczy ilości czy wartości.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji z rachunkowości obejmujące temat inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Zadania zbiorcze (arkusze) z obliczeń: niedobory, nadwyżki, ubytki naturalne
  • Materiały szkolne z gospodarki magazynowej i dokumentacji magazynowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego