KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 8.
W których punktach pomiarowych nie występuje przekroczenie wartości dopuszczalnych substancji w powietrzu atmosferycznym w oparciu o dane zawarte w tabeli.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami badań stężenia różnych substancji w powietrzu atmosferycznym w kilku punktach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak przekroczenia oznacza, że dla danego punktu pomiarowego wszystkie wartości stężeń w tabeli są nie większe od odpowiadających im wartości dopuszczalnych. Z zestawienia wynika, że warunek ten spełniają wyłącznie punkty 4 i 5; w pozostałych punktach co najmniej jeden wskaźnik przekracza limit.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu kluczowe jest poprawne rozumienie pojęcia przekroczenia wartości dopuszczalnej. Dla każdego punktu pomiarowego porównuje się wyniki stężeń (dla wszystkich wyszczególnionych substancji/parametrów) z przypisanymi im w tabeli wartościami dopuszczalnymi. Jeśli choć jeden parametr w danym punkcie jest większy od limitu, to w tym punkcie występuje przekroczenie i taki punkt nie może zostać uznany za "bez przekroczeń".

Poprawna odpowiedź "4, 5" oznacza, że w punktach 4 i 5 wszystkie przedstawione w tabeli wartości mieszczą się w granicach dopuszczalnych. To typowa sytuacja, gdy miejsce pomiaru jest mniej narażone na emisje albo warunki meteorologiczne sprzyjają rozpraszaniu zanieczyszczeń.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ obejmują co najmniej jeden punkt, w którym w tabeli widnieje przynajmniej jedna wartość przekraczająca limit. Częsty błąd uczniów polega na tym, że sprawdzają tylko jedną kolumnę (np. tylko jeden zanieczyszczający parametr) i na tej podstawie wnioskują o całym punkcie, zamiast zweryfikować wszystkie substancje. Inną pomyłką jest niepoprawne traktowanie wartości granicznych (np. uznanie wartości równej limitowi za przekroczenie albo odwrotnie) – dlatego przed wyborem odpowiedzi warto przyjąć jedną konsekwentną regułę porównania i stosować ją dla wszystkich pól tabeli.

  • Strategia egzaminacyjna: przejdź punkt po punkcie i zaznacz, czy istnieje choć jedno przekroczenie; dopiero na końcu wybierz punkty, w których nie ma żadnego przekroczenia.
  • Kontrola błędów: po wytypowaniu punktów wróć do tabeli i sprawdź jeszcze raz wszystkie kolumny, aby wykluczyć pominięcie wskaźnika lub pomyłkę w odczycie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie oznacza, że zmierzona (lub uśredniona) wartość stężenia danego parametru jest większa od przyjętej wartości dopuszczalnej. W praktyce ocenia się to przez porównanie wyniku z limitem dla tej samej substancji i tego samego okresu uśredniania.
Najprościej iść punkt po punkcie: dla każdego punktu porównaj wszystkie podane stężenia z odpowiadającymi im limitami. Jeśli w danym punkcie choć jedna pozycja jest powyżej limitu, ten punkt odpada. Zostają tylko punkty "czyste" we wszystkich kolumnach.
Bo brak przekroczeń dotyczy całego zestawu analizowanych substancji. Punkt może mieć niskie stężenia jednego zanieczyszczenia, ale jednocześnie przekraczać limit dla innego. Egzamin często sprawdza właśnie tę uważność i kompletność oceny.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się, że przekroczenie występuje dopiero przy wartości większej od limitu, a wartość równa limitowi nie jest przekroczeniem. Trzeba jednak trzymać się sformułowań w tabeli i poleceniu oraz zachować konsekwencję w porównaniach.
Najczęstsze to: pominięcie jednej kolumny (sprawdzenie tylko części substancji), pomylenie wiersza punktu pomiarowego, błędne porównanie z niewłaściwym limitem oraz nieuwaga w jednostkach. Pomaga zaznaczanie na brudno "OK/nie OK" przy każdym parametrze.
Jeśli w zadaniu podano tabelę z wartościami i limitami, to zwykle wystarczy poprawny odczyt i porównanie. Wiedza chemiczna może pomóc w zrozumieniu nazw substancji, ale sednem jest umiejętność analizy danych środowiskowych i wnioskowania o przekroczeniach.
Taką ocenę wykonuje się podczas analiz wyników monitoringu (np. okresowo w ramach raportów) oraz przy kontrolach i diagnozowaniu źródeł emisji. Wynik służy do wskazania obszarów problemowych, planowania działań naprawczych i doboru dalszych pomiarów.
Punkty pomiarowe to lokalizacje, w których zbiera się dane o stężeniach substancji. Ich rozmieszczenie wpływa na reprezentatywność wyników (np. tło miejskie, komunikacyjne, przemysłowe). W zadaniach egzaminacyjnych punkt jest "jednostką analizy" w tabeli.
Jeżeli tabela zawiera jednocześnie wyniki i wartości dopuszczalne, to tak: wystarczy porównywać liczby. Jeśli natomiast w tabeli są tylko wyniki, a limity trzeba znać z przepisów, wtedy wymagana jest dodatkowa wiedza o dopuszczalnych stężeniach i okresach uśredniania.
Ćwicz analizę tabel: porównywanie z limitami, zaznaczanie przekroczeń, wyciąganie wniosków dla punktów i okresów. Trenuj uważność w jednostkach i wierszach/kolumnach. Pomaga metoda "checklisty": każdy punkt musi przejść kontrolę wszystkich parametrów.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Brak przekroczenia oznacza, że dla danego punktu pomiarowego wszystkie wartości stężeń w tabeli są nie większe od odpowiadających im wartości dopuszczalnych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z monitoringu jakości powietrza (interpretacja tabel i wykresów)
  • Podręczniki/opracowania o ocenie stanu powietrza i klasyfikacji wyników pomiarów
  • Wytyczne laboratoriów/monitoringu dotyczące sposobu prezentacji wyników (jednostki, uśrednianie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego