KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 15.
W którym przedziale mieści się azymut boku AB, jeśli różnice współrzędnych pomiędzy punktem początkowym a końcowym boku AB wynoszą ΔXAB < 0, ΔYAB > 0?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Znaki ΔXAB<0 i ΔYAB>0 oznaczają, że kierunek AB prowadzi na południowy‑wschód (X maleje, Y rośnie). Azymut geodezyjny liczony zgodnie z ruchem wskazówek zegara od północy mieści się wtedy między wschodem (100g) a południem (200g), więc właściwy jest przedział 100–200g.

Pełne wyjaśnienie:

W geodezji azymut (w gradach) najczęściej rozumie się jako kąt mierzony od kierunku północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara w zakresie 0–400g. Kluczowe jest więc ustalenie, w której "ćwiartce kierunków" leży wektor od punktu A do punktu B.

Różnice współrzędnych ΔXAB i ΔYAB opisują zmianę współrzędnych przy przejściu z A do B. Jeśli ΔXAB < 0, to współrzędna X w punkcie B jest mniejsza niż w A (kierunek ma składową "na południe"). Jeśli ΔYAB > 0, to współrzędna Y w punkcie B jest większa niż w A (kierunek ma składową "na wschód"). Połączenie tych znaków oznacza więc kierunek południowo‑wschodni.

W skali gradów punkty charakterystyczne to w przybliżeniu:

  • północ: 0g (i 400g),
  • wschód: 100g,
  • południe: 200g,
  • zachód: 300g.

Kierunek południowo‑wschodni leży pomiędzy wschodem a południem, czyli w przedziale 100–200g. Dlatego odpowiedź "100÷200g" jest poprawna.

Pozostałe przedziały odpowiadają innym ćwiartkom: "0÷100g" dotyczy kierunków północno‑wschodnich, "200÷300g" południowo‑zachodnich, a "300÷400g" północno‑zachodnich. Typową pułapką jest pomylenie znaków przyrostów albo przeniesienie intuicji z układu matematycznego bez sprawdzenia geodezyjnej konwencji osi i sposobu liczenia azymutu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ΔX i ΔY to przyrosty współrzędnych przy przejściu z punktu A do B: ΔX = XB−XA, ΔY = YB−YA. Ich znaki mówią o kierunku: ΔX>0 zwykle oznacza składową "na północ", a ΔY>0 składową "na wschód".
Najpierw interpretujesz znaki przyrostów jako składowe kierunku: dodatnia lub ujemna zmiana X oraz Y. Potem przypisujesz temu jedną z czterech ćwiartek (NE, SE, SW, NW). Dopiero na końcu mapujesz ćwiartkę na odpowiedni przedział azymutu w gradach.
Bo w takim przypadku współrzędna X maleje (punkt końcowy jest "niżej" w osi X, czyli ma składową na południe), a współrzędna Y rośnie (ma składową na wschód). Suma tych dwóch składowych daje wektor skierowany na południowy‑wschód.
Azymut geodezyjny to kąt określający kierunek linii, mierzony od kierunku północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara. W wielu zadaniach szkolnych podaje się go w gradach (0–400g). Zanim wybierzesz wartość, ustal, w której ćwiartce leży kierunek.
W konwencji gradów najczęściej przyjmuje się: północ 0g (lub 400g), wschód 100g, południe 200g, zachód 300g. Te punkty odniesienia pomagają szybko ocenić, w jakim przedziale powinien znaleźć się azymut dla danej ćwiartki.
Nie, znaki ΔX i ΔY pozwalają jednoznacznie wskazać przedział (ćwiartkę) azymutu. Do wyznaczenia dokładnej wartości potrzebujesz również wartości bezwzględnych przyrostów i obliczeń (np. funkcji trygonometrycznych) oraz poprawnego uwzględnienia ćwiartki.
Najczęstsze są: pomylenie znaków przyrostów, nieuwzględnienie konwencji liczenia azymutu od północy, myślenie w stopniach zamiast w gradach oraz automatyczne wybieranie "pierwszego" przedziału bez analizy. Pomaga rysunek wektora AB na szkicu osi.
Przedział 0–100g odpowiada kierunkom między północą (0g) a wschodem (100g), czyli ćwiartce północno‑wschodniej. Tymczasem ΔX<0 wskazuje składową na południe, więc kierunek nie może leżeć w części "północnej" układu i musi wypaść między 100g a 300g.
Np. przy szybkiej kontroli wyników obliczeń (czy nie ma błędu znaku), przy weryfikacji szkicu polowego, podczas kontroli spójności ciągu poligonowego lub gdy potrzebujesz tylko orientacyjnej informacji o kierunku przed dalszymi obliczeniami.
Ćwicz seriami: (1) rozpoznanie ćwiartki z samych znaków ΔX, ΔY, (2) mapowanie ćwiartki na przedział 0–100–200–300–400g, (3) dopiero potem liczenie dokładnego azymutu. Rób krótki szkic osi i wektora AB przy każdym zadaniu.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Znaki ΔXAB&lt;0 i ΔYAB&gt;0 oznaczają, że kierunek AB prowadzi na południowy‑wschód (X maleje, Y rośnie)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji dotyczące azymutów i kierunków
  • Zadania rachunkowe z wyznaczania azymutu z ΔX i ΔY (ćwiczenia z ćwiartek)
  • Materiały dydaktyczne z geodezyjnych jednostek miary kąta (grad/gon)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego