KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 10.
W którym zbiorniku średnia głębokość jest największa?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi czterech zbiorników wodnych, oznaczonych jako Zbiornik I, II, III i IV.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głębokość średnią zbiornika wyznacza się jako iloraz objętości i powierzchni zwierciadła wody (hśr = V/A).
Aby wskazać poprawną odpowiedź, dla zbiorników I–IV oblicza się (lub porównuje) wartości V/A na podstawie danych z dołączonej ilustracji i wybiera największy wynik; w tym zestawie jest to "Zbiorniku II."

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu porównuje się głębokość średnią czterech zbiorników. Nie chodzi o głębokość maksymalną ani o samą objętość czy samą powierzchnię, tylko o wielkość uśrednioną, która opisuje "jak głęboki jest zbiornik przeciętnie" w sensie geometryczno-objętościowym.

Najczęściej stosowana definicja w zadaniach egzaminacyjnych to:

hśr = V / A, gdzie:
V – objętość wody w zbiorniku,
A – powierzchnia zwierciadła wody.

Dlatego poprawna procedura jest następująca:

  • Odczytaj z materiału (zwykle z tabeli/rysunku dołączonego do arkusza) wartości V i A dla zbiorników I, II, III i IV.
  • Sprawdź jednostki (np. czy powierzchnia nie jest w ha, a objętość w tys. m³) i w razie potrzeby ujednolić je do spójnego układu.
  • Dla każdego zbiornika oblicz iloraz V/A (to da głębokość średnią w metrach) albo – jeśli wszystkie dane są w tych samych jednostkach – porównaj same ilorazy bez przeliczania na metry.
  • Wybierz zbiornik o największej wartości V/A.

Odpowiedź "Zbiorniku II." jest poprawna, ponieważ z danych do zadania wynika, że to właśnie zbiornik II ma największy stosunek objętości do powierzchni, a więc największą głębokość średnią.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "Zbiorniku I.", "Zbiorniku III." i "Zbiorniku IV." odpowiadałyby sytuacji, w której któryś z tych zbiorników miałby większy iloraz V/A. Typowy błąd polega na wskazaniu zbiornika o największej objętości (duże V) albo o największej głębokości maksymalnej z profilu, co nie musi oznaczać największej głębokości średniej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz kilka obiektów do porównania, zawsze zapisz wzór i policz/porównaj tę samą wielkość dla wszystkich – to ogranicza ryzyko pomylenia parametrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębokość średnia to uśredniona miara "głębokości" zbiornika, liczona najczęściej jako hśr = V/A, gdzie V to objętość wody, a A to powierzchnia zwierciadła wody. Nie jest to to samo co głębokość maksymalna.
Stosuje się prosty iloraz: hśr = V / A. Przykładowo, jeśli objętość jest w m³, a powierzchnia w m², wynik wyjdzie w metrach. Kluczowe jest użycie spójnych jednostek przed wykonaniem dzielenia.
Bo głębokość średnia zależy od relacji objętości do powierzchni. Zbiornik może mieć dużą objętość, ale jeszcze większą powierzchnię (jest "rozlany" i płytki). Wtedy iloraz V/A będzie mniejszy niż w zbiorniku mniejszym, ale bardziej "głębokim".
Nie. Głębokość maksymalna to największa zmierzona/odczytana głębokość w jednym punkcie. Głębokość średnia opisuje cały zbiornik uśrednieniem (najczęściej przez V/A). Zbiornik może mieć duże maksimum, a mimo to niewielką średnią.
Najczęściej trzeba ujednolicić: powierzchnię (np. ha na m²) oraz objętość (np. tys. m³ na m³). Dopiero wtedy iloraz V/A będzie porównywalny i sensowny. Błąd jednostek jest jedną z najczęstszych przyczyn złej odpowiedzi.
Jeśli wszystkie dane są w tych samych jednostkach, wystarczy porównać same ilorazy V/A dla każdego zbiornika (nawet "w pamięci" lub na brudnopisie). Nie trzeba zapisywać wyniku w metrach, ważne jest wskazanie największego stosunku.
Kluczowe są dwie liczby dla każdego zbiornika: objętość oraz powierzchnia zwierciadła. Jeśli ilustracja podaje profil głębokości, zwykle i tak potrzebujesz danych o objętości i powierzchni albo musisz je pośrednio wyznaczyć.
Bo V/A jest prostą, jednoznaczną miarą geometryczną używaną w praktycznych analizach i łatwą do policzenia z danych projektowych. Średnia arytmetyczna z punktowych pomiarów zależy od siatki pomiarowej i może dawać inny wynik, więc w testach częściej stosuje się definicję V/A.
Najczęstsze błędy to: wybór zbiornika o największej objętości bez dzielenia przez powierzchnię, mylenie głębokości średniej z maksymalną, nieuwzględnienie skali jednostek (ha, km², tys. m³) oraz porównywanie nieprzeliczonych danych z różnych jednostek.
Ćwicz krótkie zadania, w których z tabeli/rysunku odczytujesz V i A, ujednolicisz jednostki i liczysz V/A dla kilku wariantów. Warto też trenować kontrolę sensowności wyniku (np. czy głębokość średnia nie wychodzi nielogicznie duża lub mała).
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrologii/hydrauliki dotyczące podstawowych parametrów zbiorników
  • Zadania rachunkowe z obliczeń: objętość–powierzchnia–głębokość średnia
  • Instrukcje/opracowania szkolne z zakresu gospodarki wodnej i małej retencji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego