Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016



PYTANIE NR 40.
W podajniku pneumatycznym uszkodził się siłownik dwustronnego działania o średnicy tłoka 32 mmi skoku 160 mm. Korzystając z zamieszczonej noty katalogowej, określ symbol siłownika, który możemyzastosować w miejsce uszkodzonego.
Ilustracja przedstawia tabelę z kluczem do indeksów, która jest częścią noty katalogowej dotyczącej siłowników
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny dobór zamiennika wymaga zgodności kluczowych parametrów siłownika: musi być dwustronnego działania, mieć średnicę tłoka 32 mm oraz skok 160 mm. Tylko symbol "CYL 113 0 32 0160 CP" zachowuje jednocześnie właściwy typ/serię oraz oba parametry liczbowe; pozostałe różnią się typem, średnicą lub skokiem.

Pełne wyjaśnienie:

W doborze siłownika pneumatycznego jako zamiennika kluczowe jest, aby nowy element był funkcjonalnie i wymiarowo równoważny. Z treści wynika, że uszkodzony element to siłownik dwustronnego działania o średnicy tłoka 32 mm i skoku 160 mm. Oznaczenie katalogowe (symbol) koduje te cechy, dlatego trzeba porównać wszystkie pola symbolu, a nie tylko jego "podobieństwo".

Odpowiedź "CYL 113 0 32 0160 CP" jest właściwa, ponieważ zachowuje jednocześnie:

  • zgodny wariant/serię (część "113", zgodną z notą katalogową używaną w zadaniu),
  • średnicę 32 (fragment "32"),
  • skok 160 (fragment "0160"),
  • pozostałe oznaczenia wykonania w ramach tej samej pozycji katalogowej (np. końcówka "CP").

Pozostałe propozycje odpadają z typowych powodów spotykanych w praktyce utrzymania ruchu:

  • "CYL 111 0 32 0160 CP" – choć ma zgodną średnicę i skok, różni się wariantem/serią (inne pole kodu). W wielu katalogach oznacza to inną konstrukcję lub standard wykonania, co może zmienić gabaryty, mocowania lub dopuszczalne obciążenia.
  • "CYL 111 0 40 0160 CP" – ma skok 160, ale średnica 40 zamiast 32. Zmienia to siłę siłownika, a często także wymiary zewnętrzne, co może uniemożliwić montaż w podajniku.
  • "CYL 113 0 32 0100 CP" – ma zgodną średnicę i serię, ale skok 100 zamiast 160. Zbyt mały skok spowoduje nieosiągnięcie wymaganej pozycji roboczej mechanizmu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy czytaniu symboli katalogowych zawsze zaznacz sobie w opcji odpowiedzi dwa parametry liczbowe (średnica i skok) oraz kod wariantu (seria/wykonanie). Najwięcej błędów wynika z przeoczenia jednej cyfry (np. 0100 vs 0160) lub założenia, że różnica w kodzie serii "nie ma znaczenia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza średnica tłoka 32 mm w siłowniku pneumatycznym?
Średnica tłoka (np. 32 mm) określa powierzchnię, na którą działa ciśnienie sprężonego powietrza, a więc wpływa na siłę siłownika. Zmiana 32 na 40 mm zwykle zwiększa siłę i gabaryty, co może wymagać innych mocowań lub miejsca w maszynie.
Co to jest skok siłownika 160 mm i dlaczego musi się zgadzać?
Skok (np. 160 mm) to droga, jaką wykonuje tłoczysko między położeniem wsuniętym i wysuniętym. Jeśli skok jest mniejszy (np. 100 mm), mechanizm może nie dojechać do pozycji roboczej. Jeśli większy, może dojść do kolizji lub błędów pozycjonowania.
Jak rozpoznać siłownik dwustronnego działania w oznaczeniu katalogowym?
Zależy to od producenta i noty katalogowej, ale zwykle w symbolu występuje kod typu/serii wskazujący, czy powietrze zasila obie komory (dwustronne działanie), czy tylko jedną (jednostronne). Na egzaminie trzeba korzystać dokładnie z dołączonej noty.
Dlaczego w doborze zamiennika nie wystarczy dopasować samej średnicy i skoku?
Bo poza średnicą i skokiem ważne są też: seria/wykonanie, typ uszczelnień, rodzaj tłoczyska, sposób mocowania, dopuszczalne obciążenia i kompatybilność wymiarów. Różnica w kodzie serii może oznaczać inną konstrukcję i brak zamienności montażowej.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy czytaniu symboli siłowników?
Najczęstsze są błędy nieuwagi w liczbach (np. 0100 vs 0160), pomijanie jednego parametru (tylko średnica, bez skoku) oraz traktowanie części kodu jako "nieistotnej". W praktyce warto porównywać symbol polami, a nie "na oko".
Czy większa średnica tłoka (np. 40 mm) zawsze jest lepsza?
Nie. Większa średnica daje większą siłę, ale często zwiększa wymiary i zużycie powietrza. Może też powodować zbyt duże obciążenia mechanizmu lub szybsze zużycie elementów. Zamiennik powinien spełniać wymagania konstrukcji urządzenia, a nie być "najmocniejszy".
Kiedy przy doborze siłownika trzeba sprawdzać mocowania i wymiary zewnętrzne?
Zawsze, gdy zmienia się seria/typ lub średnica, a także gdy siłownik pracuje w ciasnej przestrzeni (np. podajnik, manipulator). Nawet przy tej samej średnicy i skoku różne serie mogą mieć inne rozstawy otworów, długości całkowite i rodzaje akcesoriów montażowych.
Dlaczego w zadaniach egzaminacyjnych podaje się notę katalogową do siłownika?
Ponieważ oznaczenia katalogowe są specyficzne dla producenta. Nota katalogowa pokazuje, jak czytać symbol zamówieniowy i które pola odpowiadają za typ, średnicę, skok i wykonanie. Zadanie sprawdza umiejętność pracy z dokumentacją techniczną, ważną w zawodzie mechatronika.
Jak krok po kroku dobrać symbol siłownika na egzaminie ELM.3?
Krok 1: odczytaj typ (dwustronnego działania).
Krok 2: znajdź w symbolu pole średnicy i dopasuj 32.
Krok 3: dopasuj skok 0160.
Krok 4: porównaj pozostałe pola (seria/wykonanie), żeby nie wybrać podobnego, ale innego wariantu.
Czy można zastąpić siłownik innym, jeśli symbol katalogowy jest niedostępny?
Tak, ale wymaga to sprawdzenia równoważności: typu działania, średnicy, skoku, ciśnienia pracy, mocowań, gabarytów i warunków środowiskowych. W praktyce często dobiera się zamiennik po parametrach i wymiarach montażowych, a dopiero potem po symbolu producenta.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Festo Didactic, "Podstawy pneumatyki" (materiały szkoleniowe) – rozdziały o siłownikach pneumatycznych i doborze średnicy/skoku
  • ISO 15552: Pneumatic fluid power — Cylinders with detachable mountings, 1 MPa (10 bar) — Dimensions (norma wymiarowa siłowników; zgodność gabarytów i skoków)
  • ISO 6432: Pneumatic fluid power — Cylinders — Mounting dimensions (norma dla siłowników o określonych wymiarach montażowych)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki (siłowniki, zawory, przygotowanie powietrza)
  • Karty katalogowe producentów elementów pneumatycznych (ćwiczenia z czytania symboli)
  • Zadania egzaminacyjne ELM.3 dotyczące identyfikacji i doboru podzespołów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego