KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
W pokazanym na rysunku aparacie fotograficznym numerem 4 oznaczono
Ilustracja przedstawia schematyczny przekrój aparatu fotograficznego, prawdopodobnie lustrzanki jednoobiektywowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lustro w aparacie typu lustrzanka znajduje się w korpusie na drodze światła za obiektywem. Odbija obraz do układu wizjera (matówka/pryzmat), a podczas naświetlania unosi się, aby światło dotarło do migawki i dalej do materiału światłoczułego/sensora. Dlatego element oznaczony jako 4 to lustro.

Pełne wyjaśnienie:

W aparacie fotograficznym typu lustrzanka kluczowym elementem odróżniającym go od wielu innych konstrukcji jest lustro ustawione ukośnie w korpusie. Jego zadaniem jest przekierowanie światła wpadającego przez obiektyw do toru obserwacyjnego, aby fotograf widział w wizjerze obraz możliwie zbliżony do tego, który zostanie zarejestrowany.

Dlaczego poprawne jest "lustro"?
Na schematach przekrojowych lustrzanki lustro jest zwykle umieszczone:

  • za obiektywem (w komorze lustra),
  • pod kątem ok. 45° do osi optycznej,
  • przed migawką i płaszczyzną rejestracji obrazu (kliszą/sensorem).

W czasie kadrowania lustro odbija światło ku górze do matówki i dalej przez pryzmat/pentamirror do wizjera. W momencie wykonania zdjęcia lustro unosi się, aby nie blokować toru światła prowadzącego do migawki i dalej do sensora/filmu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Migawka" to mechanizm sterujący czasem naświetlania. Na schematach leży zazwyczaj bliżej płaszczyzny rejestracji obrazu (przed filmem/sensorem), a nie w miejscu elementu kierującego obraz do wizjera.
  • "Celownik" (wizjer) jest układem, przez który obserwuje się kadr. Zwykle znajduje się w górnej tylnej części aparatu i obejmuje okular oraz elementy optyczne, a nie pojedynczy element w komorze lustra.
  • "Przysłona" to element regulujący ilość światła (otwór względny). Jest częścią obiektywu (najczęściej wewnątrz jego konstrukcji), a nie osobnym elementem w korpusie na drodze do wizjera.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz ukośną płytkę w korpusie, która "odgina" tor światła ku górze (do wizjera), to niemal zawsze jest to lustro lustrzanki. Migawka i sensor/film leżą dalej "na wprost" toru optycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lustro w lustrzance to element w korpusie ustawiony skośnie, który odbija światło z obiektywu do toru wizjera (matówka/pryzmat). Dzięki temu widzisz obraz "przez obiektyw". Podczas robienia zdjęcia lustro unosi się, aby światło dotarło do migawki i sensora/filmu.
Lustro jest zwykle narysowane jako ukośna płytka w komorze za obiektywem. Migawka leży bliżej płaszczyzny rejestracji obrazu (przed sensorem/filmem) i bywa przedstawiana jako kurtyny lub zespół listków. Klucz: lustro kieruje obraz do wizjera, migawka kontroluje czas.
Gdyby lustro pozostało w położeniu roboczym, odbijałoby światło do wizjera i blokowało dostęp światła do sensora/filmu. Podniesienie lustra "otwiera" prosty tor optyczny do migawki i materiału rejestrującego. Skutkiem ubocznym jest chwilowe zaciemnienie wizjera.
Przysłona to regulowany otwór w obiektywie, który zmienia ilość światła wpadającego do aparatu i wpływa na głębię ostrości. Znajduje się w konstrukcji obiektywu (zestaw listków), a nie jako osobny element w korpusie. Na przekroju aparatu będzie więc bliżej soczewek obiektywu.
W praktyce szkolnej "celownik" bywa używany jako potoczne określenie wizjera, czyli miejsca, przez które obserwuje się kadr. Wizjer może być optyczny (z pryzmatem/matówką w lustrzance) albo elektroniczny (EVF). To jednak cały układ obserwacyjny, a nie pojedyncza część w komorze lustra.
Ekspozycję kształtują głównie trzy czynniki: przysłona (ilość światła), migawka (czas naświetlania) i czułość (ISO sensora/filmu). Lustro nie ustala ekspozycji – służy do kierowania obrazu do wizjera i umożliwia kadrowanie w lustrzance.
Najczęściej wtedy, gdy pytanie mówi o "zasłanianiu światła" bez doprecyzowania mechanizmu. Przysłona ogranicza światło przez zmianę średnicy otworu w obiektywie, a migawka odcina światło w czasie (krócej/dłużej). Na schematach: przysłona jest w obiektywie, migawka przy sensorze/filmie.
Typowe objawy to nieprawidłowy lub ciemny obraz w wizjerze, zabrudzenia widoczne podczas kadrowania oraz problemy z powrotem lustra po wyzwoleniu (zacięcia). Lustro wpływa na tor obserwacyjny, więc usterki często dotyczą komfortu kadrowania, a nie samego zapisu obrazu na sensorze.
Trudność wynika z zależności od konkretnej grafiki: jeśli rysunek jest mały, nieczytelny lub ma różne wersje, łatwo o pomyłkę. Warto wtedy analizować funkcję i położenie elementu w torze optycznym (co jest w obiektywie, co w korpusie, co przy sensorze), a nie sam numer.
Ucz się toru optycznego krok po kroku: obiektyw → lustro (w lustrzance) → matówka/pryzmat → wizjer oraz obiektyw → migawka → sensor/film. Pomaga też porównywanie przekrojów lustrzanki i bezlusterkowca. Na egzaminie szukaj: ukośne lustro, miejsce migawki i położenie przysłony w obiektywie.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Lustro w aparacie typu lustrzanka znajduje się w korpusie na drodze światła za obiektywem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Lustrzanka jednoobiektywowa" – opis działania i roli lustra, https://pl.wikipedia.org/wiki/Lustrzanka_jednoobiektywowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Migawka" – definicja i funkcja migawki w aparacie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Migawka_(fotografia) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Przysłona" – rola przysłony w obiektywie i ekspozycji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przys%C5%82ona (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z optyki fotograficznej i budowy aparatów (rozdziały: lustrzanka, tor optyczny wizjera)
  • Dokumentacje serwisowe i schematy przekrojowe aparatów (materiały producentów, jeśli dostępne)
  • Materiały edukacyjne z podstaw fotografii technicznej: ekspozycja, rola migawki i przysłony, budowa wizjera

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego