W przekładni ślimakowej przeniesienie napędu odbywa się w warunkach tarcia ślizgowego – kontakt zębów ma duży udział poślizgu. Przy dużych prędkościach poślizgu rosną straty na tarcie, wydzielanie ciepła oraz ryzyko zatarcia i przyspieszonego zużycia powierzchni współpracujących.
Z tego powodu ślimacznicę (koło ślimakowe) wykonuje się najczęściej z brązu. Brązy (stopy miedzi) są typowymi materiałami łożyskowymi i przeciwciernymi: dobrze współpracują w parze ze stalowym ślimakiem, pomagają ograniczyć tendencję do sczepiania się powierzchni, a także sprzyjają stabilniejszej pracy w warunkach smarowania granicznego lub mieszanego.
Dlaczego pozostałe materiały są gorszym wyborem w opisanym przypadku?
- Żeliwo może mieć korzystne własności w pewnych węzłach tarcia, ale w przekładni ślimakowej o dużym poślizgu częściej będzie prowadziło do niekorzystnego zużycia i problemów z trwałością w porównaniu z brązem.
- Staliwo jest wytrzymałe, ale para stal–stal (lub stal–staliwo) w tarciu ślizgowym ma większe ryzyko zatarcia; w przekładniach ślimakowych zwykle dąży się do pary materiałowej o lepszych własnościach przeciwciernych.
- Mosiądz jest również stopem miedzi, lecz w praktyce konstrukcyjnej brązy są częściej wskazywane jako materiał ślimacznic w warunkach dużego poślizgu; mylenie mosiądzu z brązem wynika zwykle z podobieństwa nazw i wyglądu.
Na egzaminie warto zapamiętać regułę: duży poślizg → liczą się własności przeciwcierne i odporność na zatarcie, więc typowym wyborem dla ślimacznicy jest brąz.
