KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 9.
W przypadku zalegania u podopiecznego wydzieliny w drogach oskrzelowych oklepywanie pleców należy wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oklepywanie wykonuje się tak, aby przemieszczać wydzielinę ku górze i ułatwić jej odkrztuszenie. Stosuje się dłoń ułożoną w "łódkę", co zwiększa skuteczność perkusji i zmniejsza ryzyko bólu. Kierunek od dolnych żeber ku szczytom płuc wspiera mobilizację wydzieliny z niższych partii.

Pełne wyjaśnienie:

Oklepywanie (perkusja klatki piersiowej) jest elementem toalety drzewa oskrzelowego i ma na celu uruchomienie zalegającej wydzieliny oraz ułatwienie jej przesunięcia do większych dróg oddechowych, skąd może zostać odkrztuszona. Z tego powodu technikę wykonuje się zwykle w taki sposób, aby wspierać "transport" wydzieliny z niższych partii ku górze, czyli od okolicy dolnych żeber w kierunku szczytów płuc.

Istotne jest także ułożenie dłoni w "łódkę" (dłoń lekko zgięta, tworząca komorę powietrzną). Taki kształt pozwala uzyskać sprężystą, rytmiczną perkusję, a jednocześnie ogranicza nieprzyjemne odczucia i ryzyko uderzania "twardą" powierzchnią dłonią o klatkę piersiową.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Wariant z kierunkiem od górnych żeber w dół jest sprzeczny z celem mobilizacji wydzieliny ku górze i może utrudniać efektywne odkrztuszenie.
  • Warianty z dłonią z wyprostowanymi palcami są niebezpieczne i niezgodne z zasadą perkusji: wyprostowane palce zwiększają ryzyko bólu, podrażnienia skóry i niewłaściwego, "punktowego" uderzania.
  • Sformułowania o oklepywaniu "w dół" lub "w górę drzewa oskrzelowego" bywają mylące, jeśli nie łączy się ich z praktycznym kierunkiem na plecach; w praktyce kluczowe jest przesuwanie się od części dolnych ku górnym przy zachowaniu właściwej techniki.

W praktyce opiekun medyczny powinien wykonywać czynność zgodnie z zaleceniem personelu medycznego, obserwować tolerancję zabiegu (ból, duszność, osłabienie, zmiana koloru skóry) oraz przerwać czynność i zgłosić niepokojące objawy. Należy też pamiętać o przeciwwskazaniach (np. urazy klatki piersiowej, niektóre stany krwawienia) ustalanych przez zespół terapeutyczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dłoń układa się w tzw. "łódkę", czyli lekko zgina palce i tworzy wklęsłość. Dzięki temu uderzenie jest sprężyste i bardziej efektywne, a jednocześnie mniej bolesne niż uderzanie płaską dłonią lub wyprostowanymi palcami.
Celem jest uruchomienie wydzieliny z niższych partii układu oddechowego i ułatwienie jej przesunięcia ku górze, gdzie łatwiej ją odkrztusić. Kierunek od dołu do góry wspiera mechanikę usuwania wydzieliny i współpracę z kaszlem.
To sytuacja, gdy śluz nie jest skutecznie usuwany kaszlem i gromadzi się w oskrzelach. Może to powodować świsty, "furczenia", duszność, spadek tolerancji wysiłku i zwiększać ryzyko zakażeń. Wymaga obserwacji i działań zgodnych z zaleceniami personelu.
Nie jest to zalecane. Wyprostowane palce powodują punktowe uderzenia, które mogą być bolesne i mniej skuteczne. Standardowo stosuje się dłoń w "łódkę", aby uzyskać właściwą perkusję i ograniczyć dyskomfort oraz ryzyko podrażnień skóry.
Należy przerwać czynność i poinformować personel, jeśli pojawi się narastająca duszność, ból w klatce piersiowej, sinienie, krwioplucie, zawroty głowy, silne osłabienie lub wyraźne pogorszenie stanu. Bezpieczeństwo podopiecznego jest ważniejsze niż kontynuacja zabiegu.
Czas zależy od zaleceń, tolerancji podopiecznego i celu zabiegu. W praktyce wykonuje się krótsze serie z oceną efektu (czy pojawia się kaszel i odkrztuszanie). Opiekun medyczny powinien trzymać się instrukcji zespołu terapeutycznego i obserwować reakcję chorego.
Oklepywanie może być przeciwwskazane m.in. przy podejrzeniu urazu żeber, nasilonym bólu, krwiopluciu lub niestabilnym stanie ogólnym. Ponieważ przeciwwskazania zależą od diagnozy, opiekun powinien wykonywać tę czynność tylko wtedy, gdy jest zalecona i bezpieczna w danym przypadku.
Po serii oklepywania warto umożliwić podopiecznemu efektywny kaszel (wygodna pozycja, czas na odpoczynek, chusteczki/pojemnik na wydzielinę). Skuteczność rośnie, gdy mobilizacja wydzieliny jest "domknięta" odkrztuszaniem, a podopieczny nie jest nadmiernie zmęczony.
Najczęściej myli się kierunek (od góry do dołu zamiast od dołu do góry), wybiera się nieprawidłowe ułożenie dłoni (wyprostowane palce) oraz pomija cel zabiegu, czyli ułatwienie odkrztuszenia. Pomaga zapamiętać: "łódką i ku górze".
Warto opanować: cel zabiegu, poprawną technikę (kierunek i ułożenie dłoni), zasady obserwacji pacjenta oraz typowe przeciwwskazania i sytuacje alarmowe. Ucz się na schematach postępowania i ćwicz analizę odpowiedzi, zwracając uwagę na słowa "od dołu do góry" i "dłoń w łódkę".
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Oklepywanie wykonuje się tak, aby przemieszczać wydzielinę ku górze i ułatwić jej odkrztuszenie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu opieki nad chorym z zaburzeniami oddychania (program nauczania MED.14)
  • Podręczniki i skrypty z podstaw fizjoterapii oddechowej (techniki oczyszczania dróg oddechowych)
  • Instrukcje i procedury placówki dotyczące toalety drzewa oskrzelowego oraz współpracy z fizjoterapeutą

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego