W proporcji objętościowej 1 : 2 : 4 liczby nie oznaczają metrów sześciennych, tylko udziały (części) poszczególnych suchych składników mieszanki. Aby obliczyć rzeczywistą ilość jednego składnika, trzeba najpierw ustalić, ile wynosi 1 część w m³.
W treści podano, że przewidziano użycie 4 m³ piasku. W proporcji piasek odpowiada liczbie 2, czyli jest to 2 części.
- Krok 1: wyznaczenie 1 części
Jeżeli 2 części = 4 m³, to 1 część = 4 m³ / 2 = 2 m³. - Krok 2: obliczenie ilości żwiru
Żwir odpowiada liczbie 4, czyli ma 4 części. Zatem: 4 części × 2 m³/część = 8 m³.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 2 m³ pojawia się, gdy ktoś policzy tylko wartość 1 części i błędnie uzna ją za ilość żwiru.
- 4 m³ to częsty skrót myślowy: przepisanie wartości z treści bez powiązania jej z udziałem w proporcji.
- 1 m³ może wynikać z nieprawidłowego dzielenia (np. przez 4 zamiast przez 2) albo z traktowania proporcji jako wartości bezwzględnych.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: najpierw przelicz "części" na jedną część, dopiero potem mnożysz przez liczbę części danego składnika. To zabezpiecza przed pomyleniem proporcji z jednostkami.
