KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
Zadaniem tarczy sprzęgłowej jest przenoszenie momentu obrotowego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tarcza sprzęgłowa współpracuje z kołem zamachowym i dociskiem, a jej zadaniem jest przekazanie momentu z części napędzającej (silnik/koło zamachowe) na część napędzaną, czyli wałek sprzęgłowy skrzyni biegów. Odwrócenie kierunku lub wskazanie wałków ze skrzyni (pośredni, atakujący) dotyczy innych elementów układu napędowego.

Pełne wyjaśnienie:

Tarcza sprzęgłowa jest elementem sprzęgła ciernego umieszczonym między kołem zamachowym (od strony silnika) a zespołem docisku. Gdy sprzęgło jest załączone, tarcza zostaje dociśnięta do koła zamachowego i dzięki tarciu może przenosić moment obrotowy w torze mocy.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie, że moment jest przenoszony z koła zamachowego na wałek sprzęgłowy: koło zamachowe jest częścią układu napędzającą (powiązaną z wałem korbowym silnika), a piasta tarczy jest wielowypustowo osadzona na wałku sprzęgłowym skrzyni biegów, więc to na niego trafia moment.

Odpowiedź "z wałka sprzęgłowego na koło zamachowe" odwraca kierunek przepływu mocy w typowej pracy pojazdu. Może kusić, bo w ruchu elementy "oddziałują na siebie", ale w sensie funkcjonalnym (kto napędza kogo) źródłem momentu jest silnik i koło zamachowe.

Wskazanie "z wałka pośredniego na wałek sprzęgłowy" miesza elementy skrzyni biegów z elementami sprzęgła. Wałek pośredni (jeśli występuje w danej konstrukcji) jest częścią przekładni, a nie elementem, z którego tarcza sprzęgłowa odbiera moment.

Z kolei "z wałka sprzęgłowego na wałek atakujący" odnosi się do dalszych stopni przeniesienia napędu (np. w przekładni głównej/mostach), ale nie opisuje zadania tarczy sprzęgłowej. Tarcza odpowiada za połączenie silnika ze skrzynią biegów, a nie za przeniesienie momentu w przekładni głównej.

Wskazówka egzaminacyjna: analizuj tor mocy od silnika do kół. Sprzęgło zawsze jest między silnikiem (koło zamachowe) a wejściem skrzyni (wałek sprzęgłowy), więc kierunek w odpowiedzi powinien to odzwierciedlać.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcza sprzęgłowa to element sprzęgła ciernego umieszczony między kołem zamachowym a dociskiem. Ma okładziny cierne i piastę z wielowypustem, dzięki czemu może przenieść moment obrotowy z silnika na wejście skrzyni biegów oraz umożliwić płynne ruszanie.
Jej główna funkcja to przeniesienie momentu obrotowego z części napędzającej (silnik/koło zamachowe) na część napędzaną (wałek sprzęgłowy skrzyni biegów). Dodatkowo tłumi drgania skrętne i pomaga ograniczyć szarpnięcia podczas ruszania.
Koło zamachowe jest połączone z wałem korbowym silnika, czyli ze źródłem momentu. Piasta tarczy sprzęgłowej jest osadzona na wałku sprzęgłowym skrzyni biegów, więc gdy tarcza zostanie dociśnięta, tarcie przekazuje moment właśnie na ten wałek.
Nie bezpośrednio. Tarcza sprzęgłowa przekazuje moment na wałek sprzęgłowy (wejściowy). Dopiero wewnątrz skrzyni biegów moment jest dalej przekazywany na kolejne elementy przekładni, które mogą obejmować wałek pośredni w zależności od konstrukcji.
Typowe objawy to wzrost obrotów silnika bez proporcjonalnego przyspieszenia, zapach spalenizny po ruszaniu, pogorszenie dynamiki pod obciążeniem i trudności z ruszaniem pod górę. Mechanicznie oznacza to, że tarcza nie przenosi w pełni momentu na wałek sprzęgłowy.
Wałek sprzęgłowy (wejściowy) znajduje się w skrzyni biegów i odbiera moment ze sprzęgła. Wałek atakujący jest częścią przekładni głównej (np. mostu) i współpracuje z kołem talerzowym. To różne miejsca w torze mocy i różne zadania.
Gdy sprzęgło jest rozłączone (naciśnięty pedał), docisk zwalnia tarczę i nie ma wymaganego tarcia między tarczą a kołem zamachowym. Wtedy moment z silnika nie jest przekazywany na wałek sprzęgłowy, co umożliwia zmianę biegów.
Najważniejsze elementy to koło zamachowe, docisk (sprężyna talerzowa i tarcza dociskowa), łożysko oporowe/wysprzęglik oraz wałek sprzęgłowy skrzyni biegów. Tarcza jest "łącznikiem" ciernym pomiędzy stroną silnika a stroną skrzyni.
Najczęściej mylony jest kierunek przeniesienia momentu (odwrócenie), a także mieszanie elementów sprzęgła z elementami skrzyni biegów i przekładni głównej. Pomaga myślenie "silnik → koło zamachowe → sprzęgło → wałek sprzęgłowy → skrzynia".
Ucz się na schematach toru mocy i na przekrojach zespołu sprzęgła: koło zamachowe, tarcza, docisk, wysprzęglanie. Warto kojarzyć objawy usterek (poślizg, drgania, hałas) z mechanizmem przenoszenia momentu i z rolą wałka sprzęgłowego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Odwrócenie kierunku lub wskazanie wałków ze skrzyni (pośredni, atakujący) dotyczy innych elementów układu napędowego."

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z działu: sprzęgło i układ przeniesienia napędu
  • Instrukcje serwisowe producentów sprzęgieł (opisy budowy i działania)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące układu napędowego i skrzyni biegów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego