KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 4.
W systemie komorowo-filarowym eksploatacji złoża krok likwidacji wynosi 20 m. Na mapie oddziałowej wykonanej w skali 1 : 1000 długość tego odcinka wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:1000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm (10 m) w terenie.
Odcinek 20 m to 2000 cm w rzeczywistości, więc na mapie ma długość 2000/1000 = 2 cm. Dlatego poprawna jest odpowiedź: 2,0 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Skala mapy 1 : 1000 informuje, ile razy długości na mapie są mniejsze niż w rzeczywistości. W praktyce oznacza to, że:

  • 1 jednostka na mapie odpowiada 1000 takich samych jednostek w terenie,
  • najwygodniej liczyć w centymetrach: 1 cm na mapie = 1000 cm w terenie.

W zadaniu krok likwidacji ma 20 m. Zamieniamy metry na centymetry, aby pracować spójnie z "1 cm":

  • 20 m = 20 × 100 cm = 2000 cm.

Następnie stosujemy skalę 1:1000, czyli dzielimy długość rzeczywistą przez 1000:

  • długość na mapie = 2000 cm / 1000 = 2 cm.

Zatem poprawna odpowiedź to "2,0 cm".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "0,2 cm" zwykle wynika z pomyłki rzędu wielkości (zgubione zero) albo błędnej zamiany jednostek.
  • "4,0 cm" odpowiadałoby 40 m w terenie przy tej skali, więc jest za duże dla 20 m.
  • "40 cm" to wynik rażąco zbyt duży; 40 cm na mapie w skali 1:1000 odpowiadałoby 400 m w terenie.

Wskazówka egzaminacyjna: szybko sprawdź sens wyniku: w skali 1:1000 10 m = 1 cm, więc 20 m musi dać 2 cm. Taka kontrola "na skróty" często ratuje przed błędem jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:1000 znaczy, że odległości na mapie są 1000 razy mniejsze niż w terenie. W praktyce: 1 cm na mapie = 1000 cm w terenie, czyli 10 m. To wygodna "ściąga" do szybkich obliczeń.
Najpierw sprowadź jednostki do tych samych (np. cm). Potem użyj zależności skali: długość na mapie = długość w terenie / 1000 (dla skali 1:1000). Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens rzędu wielkości.
Bo mapa przedstawia obiekt w pomniejszeniu. Liczba 1000 mówi, ile razy rzeczywistość jest większa od mapy. Żeby przejść z terenu na mapę, trzeba "zmniejszyć" długość, czyli podzielić przez 1000. Mnożenie działa w drugą stronę: z mapy do terenu.
Użyj prostego przelicznika: w skali 1:1000 10 m = 1 cm. Zatem 20 m to 2 cm, 50 m to 5 cm itd. Taka kontrola pomaga wyłapać zgubione zera i błędy jednostek przed wyborem odpowiedzi.
Najczęściej myli się metry z centymetrami: ktoś dzieli 20 m przez 1000 i dostaje 0,02 m, ale nie zamienia tego na 2 cm. Drugi typ błędu to zgubienie zera przy zapisie w cm (np. 2000 cm zapisane jako 200 cm).
Mapa oddziałowa to dokument kartograficzny używany do przedstawiania sytuacji wyrobisk i robót w obrębie oddziału (fragmentu kopalni). Służy m.in. do planowania robót, kontroli postępu eksploatacji oraz komunikacji pomiędzy dozorem a służbami mierniczymi.
"Krok likwidacji" to przyjęta długość odcinka postępu prac likwidacyjnych (np. etapowego prowadzenia i zamykania robót) w danym systemie eksploatacji. W zadaniach egzaminacyjnych bywa podawany w metrach i trzeba umieć przenieść go na mapę w zadanej skali.
Nie zawsze, ale zwykle jest najwygodniej, bo skale map często kojarzy się z centymetrami na papierze. Można liczyć w metrach (np. 1 cm = 0,01 m), ale trzeba pilnować zamian. Najważniejsze: używać jednej spójnej jednostki w całym rachunku.
To prosta zamiana jednostek: 1 m = 100 cm. Zatem 0,02 m × 100 = 2 cm. W zadaniach testowych często właśnie na tym etapie pojawia się błąd (pozostawienie wyniku w metrach lub zapisanie 0,2 cm).
Typowe są: przeliczanie długości z terenu na mapę i odwrotnie, odczyt odległości między wyrobiskami w danej skali, kontrola rzędu wielkości wyniku oraz zadania mieszane z jednostkami (m, cm, mm). Warto ćwiczyć szybkie przeliczniki dla popularnych skal.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Skala 1:1000 oznacza, że 1 cm na mapie odpowiada 1000 cm (10 m) w terenie.Odcinek 20 m to 2000 cm w rzeczywistości, więc na mapie ma długość 2000/1000 = 2 cm. Dlatego poprawna jest odpowiedź: 2,0 cm."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-02
  • mfiles.pl, "Skala mapy", https://mfiles.pl/pl/index.php/Skala_mapy - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji/kartografii górniczej dotyczące skali map
  • Zadania rachunkowe z przeliczania skali i jednostek (m, cm, mm)
  • Przykładowe mapy oddziałowe (ćwiczenia: odczyt długości i odległości w skali)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego